[79] Sāvatthiyaṁ viharati ... Atha kho āyasmā bhūmijo sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sārīputto tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmatā sārīputtena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ
kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nīsīdi. Ekamantaṁ nisinno
1 Ma. Yu. itisaddo dissati.
Kho āyasmā bhūmijo āyasmantaṁ sārīputtaṁ etadavoca santāvuso
sārīputta eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṁkataṁ sukhadukkhaṁ
paññapenti santi panāvuso sārīputta eke samaṇabrāhmaṇā kammavādāparakataṁ
sukhadukkhaṁ paññapenti santāvuso 1 sārīputta eke
samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṁkatañca parakatañca sukhadukkhaṁ
paññapenti santi panāvuso sārīputta eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā
asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti.
Idha no āvuso sārīputta bhagavā kiṁvādī kimakkhāyī kathaṁ byākaramānā
ca mayaṁ vuttavādino ceva bhagavato assāma na ca bhagavantaṁ
abhūtena abbhācikkheyyāma dhammassa cānudhammaṁ byākareyyāma na
ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyāti.

[80] Paṭiccasamuppannaṁ kho āvuso sukhadukkhaṁ vuttaṁ bhagavatā
kiṁ paṭicca phassaṁ paṭicca iti vadaṁ vuttavādī ceva bhagavato
assa na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyya dhammassa cānudhammaṁ
byākareyya na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ
āgaccheyya. Tatrāvuso ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā
sayaṁkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te .pe.
Yepi te .pe. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁkāraṁ
aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā.
Tatrāvuso ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṁkataṁ
1 Yu. santi panāvuso.
Sukhadukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā paṭisaṁvedayantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Yepi te .pe. Yepi te .pe. Yepi te
samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ
sukhadukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā paṭisaṁvedayantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti.

[81] Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sārīputtassa
āyasmatā bhūmijena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ. Atha kho āyasmā
ānando yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā
ānando yāvatako āyasmato sārīputtassa āyasmatā bhūmijena
saddhiṁ ahosi kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.

[82] Sādhu sādhu ānanda yathātaṁ sārīputto ca sammā
byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṁ kho ānanda sukhadukkhaṁ
vuttaṁ mayā kiṁ paṭicca phassaṁ paṭicca iti vadaṁ vuttavādī ceva
me assa na ca maṁ abhūtena abbhācikkheyya dhammassa cānudhammaṁ
byākareyya na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ
āgaccheyya. Tatrānanda ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā
sayaṁkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te .pe.
Yepi te .pe. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁkāraṁ
aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā.
Tatrānanda ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṁkataṁ
sukhadukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā paṭisaṁvedayantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Yepi te .pe. Yepi te .pe. Yepi te
samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ
sukhadukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā paṭisaṁvedayantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

[83] Kāye vā hānanda sati kāyasañcetanāhetu uppajjati
ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ vācāyaṁ vā hānanda sati vacīsañcetanāhetu
uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ mane vā hānanda sati
manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Avijjāpaccayāva
sāmaṁ vā taṁ ānanda kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ 1 uppajjati
ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Pare vāyataṁ 2 ānanda kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti 3
yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sampajāno vā taṁ
ānanda kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ
sukhadukkhaṁ. Asampajāno vā taṁ ānanda kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti
yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sāmaṁ vā taṁ ānanda
vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
1 Ma. Yu. yaṁ paccayāssa taṁ. evamuparipi. 2 Ma. pare vā taṁ. Yu. pare vāssa
taṁ. evamuparipi. 3 Ma. Yu. abhisaṅkharonti.
Pare vāyataṁ ānanda vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ
uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sampajāno vā taṁ ānanda .pe.
Asampajāno vā taṁ ānanda vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ
uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sāmaṁ vā taṁ ānanda manosaṅkhāraṁ
abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Pare
vāyataṁ ānanda manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati
ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sampajāno vā taṁ ānanda .pe. Asampajāno
vā taṁ ānanda manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati
ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Imesu ānanda [1]- dhammesu avijjā anupatitā.

[84] Avijjāya tveva ānanda asesavirāganirodhā so kāyo
na hoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sā vācā
na hoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. So mano
na hoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Khettaṁ vā 2
na hoti. Vatthuṁ vā 3 na hoti. Āyatanaṁ vā 4 na hoti.
Adhikaraṇaṁ taṁ vā 5 na hoti yaṁpaccayāyataṁ uppajjati ajjhattaṁ
sukhadukkhanti. Pañcamaṁ.

[85] Sāvatthiyaṁ viharati ... Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

[86] Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṁ
1 Yu. chasu. 2-3-4 Ma. Yu. taṁ. 5 Ma. Yu. vāsaddo natthi.
Etadavoca santi pana 1 bhante eke samaṇabrāhmaṇā sayaṁkataṁ
dukkhaṁ paññapenti santi pana bhante eke samaṇabrāhmaṇā
parakataṁ dukkhaṁ paññapenti santi pana bhante eke samaṇabrāhmaṇā
sayaṁkatañca parakatañca dukkhaṁ paññapenti santi
pana bhante eke samaṇabrāhmaṇā asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca
samuppannaṁ dukkhaṁ paññapenti. Idha no bhante bhagavā kiṁvādī
kimakkhāyī kathaṁ byākaramānā ca mayaṁ vuttavādino ceva bhagavato
assāma na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyāma dhammassa
cānudhammaṁ byākareyyāma na ca koci sahadhammiko vādānupāto
gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyāti.

[87] Paṭiccasamuppannaṁ kho upavāṇa dukkhaṁ vuttaṁ mayā kiṁ
paṭicca phassaṁ paṭicca iti vadaṁ vuttavādī ceva me assa na ca
maṁ abhūtena abbhācikkheyya dhammassa cānudhammaṁ byākareyya na
ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyya.
Tatrūpavāṇa ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṁkataṁ dukkhaṁ paññapenti
tadapi phassapaccayā. Yepi te .pe. Yepi te .pe. Yepi
te samaṇabrāhmaṇā asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ dukkhaṁ
paññapenti tadapi phassapaccayā. Tatrūpavāṇa ye te
samaṇabrāhmaṇā sayaṁkataṁ dukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā
1 sabbavāresu santi hīti pāṭhadvayena bhavitabbaṁ.
Paṭisaṁvedayantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Yepi te .pe. Yepi
te .pe. Yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca
samuppannaṁ dukkhaṁ paññapenti te vata aññatra phassā paṭisaṁvedayantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti. Chaṭṭhaṁ.

[88] Sāvatthiyaṁ viharati ... Avijjāpaccayā bhikkhave saṅkhārā
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ .pe. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa
samudayo hoti.