[557] Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā
sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.
Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte
apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre
suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvino 4
viharante. Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ
vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā
udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānugatāni antonimmuggaposīni
appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake
jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni appekaccāni uppalāni
1 Ma. Yu. sumedha. 2 Po. Ma. itisaddo natthi. 3 Ma. desassu. 4 Ma. ... ne.
Vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni
udakaṁ 1 accuggamma tiṭṭhanti 2 anupalittāni udakena evameva bhagavā
buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe
mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye
duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvino viharante [3]-
disvāna brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsi
apārutā te 4 amatassa dvārā
ye sotavanto pamañcantu saddhaṁ
vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ
dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahmeti.

[558] Atha kho brahmā sahampati katāvakāso khomhi
bhagavatā dhammadesanāyāti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
tatthevantaradhāyīti.
Dutiyaṁ gāvarasuttaṁ

[559] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati
najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho. Atha kho
bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi
dukkhaṁ kho agāravo viharati appatisso kaṁ nu khvāhaṁ samaṇaṁ vā
brāhmaṇaṁ vā sakkatvā garukatvā 5 upanissāya vihareyyanti.

[560] Atha kho bhagavato etadahosi aparipuṇṇassa kho
1 Ma. Yu. udakā .... 2 Ma. ṭhitāni. 3 Ma. appekacce na paraloka ...
viharante. 4 Ma. Yu. tesaṁ. 5 Po. Ma. garuṁkatvā.
Sīlakkhandhassa pāripūriyā aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā sakkatvā
garukatvā upanissāya vihareyyaṁ na kho panāhaṁ passāmi sadevake loke
samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya
attanā sīlasampannataraṁ aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā yamahaṁ
sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ aparipuṇṇassa kho
samādhikkhandhassa pāripūriyā aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā
sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ na kho panāhaṁ passāmi
sadevake loke .pe. Attanā samādhisampannataraṁ aññaṁ samaṇaṁ vā
brāhmaṇaṁ vā yamahaṁ sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ
aparipuṇṇassa kho paññākkhandhassa pāripūriyā aññaṁ samaṇaṁ vā
brāhmaṇaṁ vā sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ na kho
panāhaṁ passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā
pajāya sadevamanussāya attanā paññāsampannataraṁ
aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā yamahaṁ sakkatvā garukatvā
upanissāya vihareyyaṁ aparipuṇṇassa kho vimuttikkhandhassa pāripūriyā
aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā sakkatvā garukatvā upanissāya
vihareyyaṁ na kho panāhaṁ passāmi sadevake loke .pe. Attanā
vimuttisampannataraṁ aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā yamahaṁ
sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ aparipuṇṇassa kho
vimuttiñāṇadassanakkhandhassa pāripūriyā aññaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ
Vā sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyaṁ na kho panāhaṁ
passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā
pajāya sadevamanussāya attanā vimuttiñāṇadassanasampannataraṁ aññaṁ
samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā yamahaṁ sakkatvā garukatvā upanissāya
vihareyyaṁ yannūnāhaṁ yvāyaṁ dhammo mayā abhisambuddho tameva dhammaṁ
sakkatvā garukatvā upanissāya vihareyyanti.

[561] Atha kho brahmā sahampati bhagavato cetasā
cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā
bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya evameva
brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi. Atha kho
brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ
paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca evametaṁ bhagavā evametaṁ sugata
yepi te bhante ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā
tepi bhagavanto dhammaññeva sakkatvā garukatvā upanissāya vihariṁsu
yepi te bhante bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā
tepi bhagavanto dhammaññeva sakkatvā garukatvā upanissāya viharissanti
bhagavāpi bhante etarahi arahaṁ sammāsambuddho dhammaññeva sakkatvā
garukatvā upanissāya viharatūti.

[562] Idamavoca brahmā sahampati idaṁ vatvā athāparaṁ
etadavoca
Ye ca atītā sambuddhā ye ca buddhā anāgatā
yo cetarahi sambuddho bahunnaṁ 1 sokanāsano
sabbe saddhammagaruno vihariṁsu 2 viharanti ca
athāpi viharissanti esā buddhāna dhammatā
tasmā hi attakāmena mahattamabhikaṅkhatā
saddhammo garukātabbo saraṁ buddhāna sāsananti.
Tatiyaṁ brahmadevasuttaṁ

[563] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
aññatarissā brāhmaṇiyā brahmadevo nāma putto bhagavato
santike [3]- anagāriyaṁ pabbajito hoti. Atha kho āyasmā
brahmadevo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto
nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ
pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ
abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi khīṇā jāti vusitaṁ
brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti abbhaññāsi.
Aññataro ca panāyasmā brahmadevo arahataṁ ahosi.

[564] Atha kho āyasmā brahmadevo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ 4 piṇḍāya pāvisi sāvatthiyaṁ sapadānaṁ
piṇḍāya caramāno yena sakamātu nivesanaṁ tenupasaṅkami. Tena kho
1 Ma. bahūnaṁ. 2 Ma. vihaṁsu. 3 Ma. Yu. agārasmā. 4 Po. Ma. sāvatthiṁ.
Pana samayena āyasmato brahmadevassa mātā brāhmaṇī brahmuno
āhutiṁ niccaṁ paggaṇhāti. Atha kho brahmuno sahampatissa etadahosi
ayaṁ kho āyasmato brahmadevassa mātā brāhmaṇī brahmuno āhutiṁ
niccaṁ paggaṇhāti yannūnāhaṁ taṁ upasaṅkamitvā saṁvejeyyanti.

[565] Atha kho brahmā sahampati seyyathāpi nāma balavā
puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya
evameva brahmaloke antarahito āyasmato brahmadevassa mātu
nivesane pāturahosi. Atha kho brahmā sahampati vehāsaṇṭhito
āyasmato brahmadevassa mātaraṁ brāhmaṇiṁ gāthāhi ajjhabhāsi
dūre ito brāhmaṇi brahmaloko
yassāhutiṁ paggaṇhāsi niccaṁ
netādiso brāhmaṇi brahmabhakkho
kiṁ jappasi brahmapathaṁ ajānaṁ 1
eso hi te brāhmaṇi brahmadevo
nirūpadhiko atidevapatto
akiñcano bhikkhu anaññaposi
yo te so piṇḍāya gharaṁ paviṭṭho
āhuniyo vedagū bhāvitatto
narāna devāna ca dakkhiṇeyyo
bāhitvā pāpāni anūpalitto
1 Yu. ajānanti.
Ghāsesanaṁ iriyati sītibhūto
na tassa pacchā na puratthamatthi
santo vidhūmo anigho nirāso
nikkhittadaṇḍo tasathāvaresu
so tyāhutiṁ bhuñjatu aggapiṇḍaṁ
visenibhūto upasantacitto
nāgova danto carati anejo
bhikkhu susīlo suvimuttacitto
so tyāhutiṁ bhuñjatu aggapiṇḍaṁ
tasmiṁ pasannā avikampamānā
patiṭṭhapehi dakkhiṇaṁ dakkhiṇeyye
karohi puññaṁ sukhamāyatikaṁ
disvā muniṁ brāhmaṇi oghatiṇṇaṁ 1
tasmiṁ pasannā avikampamānā
patiṭṭhapehi 2 dakkhiṇaṁ dakkhiṇeyye
akāsi puññaṁ sukhamāyatikaṁ
disvā muniṁ brāhmaṇi oghatiṇṇanti.
Catutthaṁ bakasuttaṁ

[566] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme. Tena kho pana samayena bakassa brahmuno evarūpaṁ
1 Ma. Yu. oghatiṇṇanti. 2 Ma. Yu. patiṭṭhapesi.
Pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti idaṁ niccaṁ idaṁ dhuvaṁ idaṁ sassataṁ idaṁ
kevalaṁ idaṁ acavanadhammaṁ idaṁ hi na jāyati na jiyyati na miyyati na
cavati na upapajjati ito ca panaññaṁ uttariṁ 1 nissaraṇaṁ natthīti.