[327] Evaṁ vutte rājā pasenadikosalo bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante seyyathāpi bhante nikkujjitaṁ
vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṁ
1 atthamattanotipi pāṭhena bhavitabbaṁ.
Ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto rūpāni
dakkhantīti evameva bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito
esāhaṁ bhante bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca
upāsakaṁ maṁ [1]- bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti.
Dutiyaṁ purisasuttaṁ

[328] Sāvatthiyaṁ ārāme ... Atha kho rājā pasenadikosalo
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadikosalo
bhagavantaṁ etadavoca kati nu kho bhante purisassa dhammā ajjhattaṁ
uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāyāti.

[329] Tayo kho mahārāja purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā
uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya katame tayo
lobho kho mahārāja purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno
uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya doso kho mahārāja
purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya
aphāsuvihārāya moho kho mahārāja purisassa dhammo ajjhattaṁ
uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya ime kho
mahārāja tayo purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti
ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāyāti.

[330] Idamavoca .pe.
1 Ma. Yu. etthantare bhanteti atthi.
Lobho doso ca moho ca purisaṁ pāpacetasaṁ
hiṁsanti attasambhūtā tacasāraṁva sapphalanti 1 .
Tatiyaṁ rājasuttaṁ

[331] Sāvatthiyaṁ ... Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadikosalo
bhagavantaṁ etadavoca atthi nu kho bhante jātassa aññatra
jarāmaraṇāti.

[332] Natthi kho mahārāja jātassa aññatra jarāmaraṇā yepi
te mahārāja khattiyamahāsālā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā
pahūtajātarūparajatā pahūtavittūpakaraṇā pahūtadhanadhaññā tesampi jātānaṁ
natthi aññatra jarāmaraṇā yepi te mahārāja brāhmaṇamahāsālā
.pe. Gahapatimahāsālā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā pahūtajātarūparajatā
pahūtavittūpakaraṇā pahūtadhanadhaññā tesampi jātānaṁ natthi aññatra
jarāmaraṇā yepi te mahārāja bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto
katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaññojanā
sammadaññā vimuttā tesampāyaṁ kāyo bhedanadhammo nikkhepanadhammoti.

[333] Idamavoca .pe.
Jīranti ve rājarathā sucittā
atho sarīrampi jaraṁ upeti
satañca dhammo na jaraṁ upeti
santo have sabbhi pavedayantīti.
1 Ma. Yu. samphalanti.
Catutthaṁ piyasuttaṁ

[334] Sāvatthiyaṁ ... Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadikosalo
bhagavantaṁ etadavoca idha mayhaṁ bhante rahogatassa paṭisallīnassa
evaṁ cetaso parivitakko udapādi kesaṁ nu kho piyo attā
kesaṁ appiyo attāti tassa mayhaṁ bhante etadahosi ye ca
kho keci kāyena duccaritaṁ caranti vācāya duccaritaṁ caranti manasā
duccaritaṁ caranti tesaṁ appiyo attā kiñcāpi te evaṁ vadeyyuṁ
piyo no attāti atha kho tesaṁ appiyo attā taṁ kissa hetu
yaṁ hi appiyo appiyassa kareyya taṁ te attanāva attano karonti
tasmā tesaṁ appiyo attā ye ca kho keci kāyena sucaritaṁ
caranti vācāya sucaritaṁ caranti manasā sucaritaṁ caranti tesaṁ piyo
attā kiñcāpi te evaṁ vadeyyuṁ appiyo no attāti atha
kho tesaṁ piyo attā taṁ kissa hetu yaṁ hi piyo piyassa kareyya
taṁ te attanāva attano karonti tasmā tesaṁ piyo attāti.

[335] Evametaṁ mahārāja evametaṁ mahārāja ye hi keci
mahārāja kāyena duccaritaṁ caranti vācāya duccaritaṁ caranti manasā
duccaritaṁ caranti [1]- tesaṁ appiyo attā kiñcāpi te evaṁ vadeyyuṁ
piyo no attāti atha kho tesaṁ appiyo attā taṁ kissa
hetu yaṁ hi mahārāja appiyo appiyassa kareyya taṁ te attanāva
attano karonti tasmā tesaṁ appiyo attāti ye ca kho keci
1 Ma. Yu. etthantare tasmāti dissati.
Mahārāja kāyena sucaritaṁ caranti vācāya sucaritaṁ caranti manasā
sucaritaṁ caranti tesaṁ piyo attā kiñcāpi te evaṁ vadeyyuṁ
appiyo no attāti atha kho tesaṁ piyo attā taṁ kissa hetu
yaṁ hi mahārāja piyo piyassa kareyya taṁ te attanāva attano
karonti tasmā tesaṁ piyo attāti.

[336] Idamavoca .pe.
Attānañce piyaṁ jaññā na naṁ pāpena saṁyuje
na hi taṁ sulabhaṁ hoti sukhaṁ dukkaṭakārinā
antakenādhipannassa jahato 1 mānusaṁ bhavaṁ
kiṁ hi 2 tassa sakaṁ hoti kiñca ādāya gacchati
kiñcassa anugaṁ hoti chāyāva anupāyinī
ubho puññañca pāpañca yaṁ macco kurute idha
taṁ hi tassa sakaṁ hoti tañca 3 ādāya gacchati
tañcassa 4 anugaṁ hoti chāyāva anupāyinī
tasmā kareyya kalyāṇaṁ nicayaṁ samparāyikaṁ
puññāni paralokasmiṁ patiṭṭhā honti pāṇinanti.
Pañcamaṁ attarakkhitasuttaṁ