[403] Mahallako cepi aggivessana rañño nāgo adanto
avinīto kālaṁ karoti adantamaraṇaṁ mahallako rañño nāgo
mato 1 kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati. Majjhimo cepi aggivessana
rañño nāgo ... Daharo cepi aggivessana rañño nāgo adanto
avinīto kālaṁ karoti adantamaraṇaṁ daharo rañño nāgo mato
kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati evameva kho aggivessana thero
cepi bhikkhu akhīṇāsavo kālaṁ karoti adantamaraṇaṁ thero bhikkhu
mato kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati. Majjhimo cepi aggivessana
bhikkhu ... Navo cepi aggivessana bhikkhu akhīṇāsavo kālaṁ karoti
adantamaraṇaṁ navo bhikkhu mato kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati.
1 Ma. Yu. matoti na dissati.

[404] Mahallako cepi aggivessana rañño nāgo sudanto
suvinīto kālaṁ karoti dantamaraṇaṁ mahallako rañño nāgo
mato kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati. Majjhimo cepi aggivessana
rañño nāgo ... Daharo cepi aggivessana rañño nāgo sudanto
suvinīto kālaṁ karoti dantamaraṇaṁ daharo rañño nāgo mato
kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati evameva kho aggivessana thero
cepi bhikkhu khīṇāsavo kālaṁ karoti dantamaraṇaṁ thero bhikkhu
mato kālakatotveva saṅkhaṁ gacchati. Majjhimo cepi aggivessana
bhikkhu ... Navo cepi aggivessana bhikkhu khīṇāsavo kālaṁ karoti
dantamaraṇaṁ navo bhikkhu mato kālakatotveva saṅkhaṁ gacchatīti.
Idamavoca bhagavā attamano aciravato samaṇuddeso bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Dantabhūmisuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
--------
Bhūmijasuttaṁ

[405] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā bhūmijo pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya yena jayasenassa rājakumārassa nivesanaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho
jayaseno rājakumāro yenāyasmā bhūmijo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
āyasmatā bhūmijena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

[406] Ekamantaṁ nisinno kho jayaseno rājakumāro āyasmantaṁ
bhūmijaṁ etadavoca santi bho bhūmija eke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino āsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti 1
abhabbā phalassa adhigamāya anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti
abhabbā phalassa adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā
brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi
karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāyāti idha
bhoto bhūmijassa satthā kiṁvādī kiṁdiṭṭhī 2 kimakkhāyīti.

[407] Na kho metaṁ rājakumāra bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā
paṭiggahitaṁ ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ bhagavā evaṁ byākareyya
āsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa
1 Yu. sabbattha carati abhabboti dissati. 2 Po. Ma. Yu. kiṁdiṭṭhīti
ayaṁ pāṭho natthi.
Adhigamāya anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṁ caranti
abhabbā phalassa adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā ayoniso
brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi
karitvā ayoniso brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya
āsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṁ caranti bhabbā phalassa
adhigamāya anāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṁ caranti
bhabbā phalassa adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā yoniso
brahmacariyaṁ caranti bhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi
karitvā yoniso brahmacariyaṁ caranti bhabbā phalassa adhigamāyāti
na kho metaṁ rājakumāra bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ
ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ bhagavā evaṁ byākareyyāti. Sace [1]-
bhoto bhūmijassa satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhī evamakkhāyī addhā
bhoto bhūmijassa satthā sabbesaṁyeva puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ muddhānaṁ
maññe āhacca tiṭṭhatīti. Atha kho jayaseno rājakumāro
āyasmantaṁ bhūmijaṁ sakeneva thālipākena parivisi.

[408] Atha kho āyasmā bhūmijo pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā
bhūmijo bhagavantaṁ etadavoca idhāhaṁ bhante pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya yena jayasenassa rājakumārassa nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ
1 Ma. Yu. etthantare khosaddo atthi.
Upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁ. Atha kho bhante jayaseno
rājakumāro yenāhaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho bhante jayaseno rājakumāro maṁ etadavoca santi bho
bhūmija eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino āsañcepi
karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya
anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya
āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa
adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā
phalassa adhigamāyāti idha bhoto bhūmijassa satthā kiṁvādī kiṁdiṭṭhī
kimakkhāyīti. Evaṁ vutte ahaṁ bhante jayasenaṁ rājakumāraṁ etadavocaṁ
na kho metaṁ rājakumāra bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ
ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ bhagavā evaṁ byākareyya āsañcepi
karitvā ayoniso brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya
anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa
adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṁ
caranti abhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi karitvā
ayoniso brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya āsañcepi
karitvā yoniso brahmacariyaṁ caranti bhabbā phalassa adhigamāya
anāsañcepi karitvā ... Āsañca anāsañcepi karitvā ...
Nevāsaṁnānāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṁ caranti bhabbā phalassa
adhigamāyāti na kho metaṁ rājakumāra bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā
paṭiggahitaṁ ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ bhagavā evaṁ byākareyyāti.
Sace bhoto bhūmijassa satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhī evamakkhāyī addhā
bhoto bhūmijassa satthā sabbesaṁyeva puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ muddhānaṁ
maññe āhacca tiṭṭhatīti. Kaccāhaṁ bhante evaṁ puṭṭho evaṁ
byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi na ca bhagavantaṁ abhūtena
abbhācikkhāmi dhammassa cānudhammaṁ byākaromi na ca koci sahadhammiko
vādānuvādo gārayhaṭṭhānaṁ āgacchatīti.

[409] Taggha tvaṁ bhūmija evaṁ puṭṭho evaṁ byākaramāno
vuttavādī ceva me 1 hosi na ca maṁ abhūtena abbhācikkhasi dhammassa
cānudhammaṁ byākarosi na ca koci sahadhammiko vādānuvādo
gārayhaṭṭhānaṁ āgacchati. Ye hi keci bhūmija samaṇā vā
brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā
micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhino
te āsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa
adhigamāya anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā
phalassa adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ
caranti abhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi karitvā
brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya taṁ kissa hetu
1 Yu. bhagavatoti dissati.
Ayoniso 1 bhūmija phalassa adhigamāya.

[410] Seyyathāpi bhūmija puriso telatthiko telagavesī
telapariyesanaṁ caramāno vālikaṁ doṇiyā ākīritvā udakena paripphosakaṁ
paripphosakaṁ pīḷeyya āsañcepi karitvā vālikaṁ doṇiyā ākīritvā
udakena paripphosakaṁ paripphosakaṁ pīḷeyya abhabbo telassa adhigamāya
anāsañcepi karitvā vālikaṁ doṇiyā ākīritvā udakena paripphosakaṁ
paripphosakaṁ pīḷeyya abhabbo telassa adhigamāya āsañca
anāsañcepi karitvā vālikaṁ doṇiyā ākīritvā udakena paripphosakaṁ
paripphosakaṁ pīḷeyya abhabbo telassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi
karitvā vālikaṁ doṇiyā ākīritvā udakena paripphosakaṁ
paripphosakaṁ pīḷeyya abhabbo telassa adhigamāya taṁ kissa hetu
ayoniso bhūmija telassa adhigamāya evameva kho bhūmija ye hi
keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino micchāsaṅkappā
micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī
micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti
abhabbā phalassa adhiṁgamāya anāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ
caranti abhabbā phalassa adhigamāya āsañca anāsañcepi karitvā
brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya nevāsaṁnānāsañcepi
karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā phalassa adhigamāya taṁ
kissa hetu ayoniso bhūmija phalassa adhigamāya.
1 Ma. Yu. sabbattha ayoni hesāti dissati.

[411] Seyyathāpi bhūmija puriso khīratthiko khīragavesī khīrapariyesanaṁ
caramāno gāviṁ taruṇavacchaṁ visāṇato āviñjeyya āsañcepi karitvā
gāviṁ taruṇavacchaṁ visāṇato āviñjeyya abhabbo khīrassa adhigamāya
anāsañcepi karitvā .pe. Nevāsaṁnānāsañcepi karitvā gāviṁ
taruṇavacchaṁ visāṇato āviñjeyya abhabbo khīrassa adhigamāya taṁ
kissa hetu ayoniso bhūmija khīrassa adhigamāya evameva kho bhūmija
ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino .pe.
Micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā
phalassa adhigamāya anāsañcepi karitvā ... Āsañca anāsañcepi
karitvā ... Nevāsaṁnānāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti abhabbā
phalassa adhigamāya taṁ kissa hetu ayoniso bhūmija phalassa adhigamāya.

[412] Seyyathāpi bhūmija puriso navanītatthiko 1 navanītagavesī
navanītapariyesanaṁ caramāno udakaṁ kalase āsiñcitvā matthena āviñjeyya
āsañcepi karitvā udakaṁ kalase āsiñcitvā matthena āviñjeyya
abhabbo navanītassa adhigamāya anāsañcepi karitvā ... Āsañca
anāsañcepi karitvā ... Nevāsaṁnānāsañcepi karitvā udakaṁ kalase
āsiñcitvā matthena āviñjeyya abhabbo navanītassa adhigamāya
taṁ kissa hetu ayoniso bho bhūmija navanītassa adhigamāya evameva
kho bhūmija ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino
.pe. Micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti
1 Yu. nonīta ....
Abhabbā phalassa adhigamāya anāsañcepi karitvā ... Āsañca
anāsañcepi karitvā ... Nevāsaṁnānāsañcepi karitvā brahmacariyaṁ caranti
abhabbā phalassa adhigamāya taṁ kissa hetu ayoniso bho bhūmija
phalassa adhigamāya.