[423] Katamā ca 2 gahapati mahaggatā cetovimutti. Idha
gahapati bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā
adhimuccitvā viharati ayaṁ vuccati gahapati mahaggatā cetovimutti.
Idha pana gahapati bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni
mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ 3 vuccati gahapati
mahaggatā cetovimutti. Idha gahapati bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ
mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ vuccati
gahapati mahaggatā cetovimutti. Idha pana gahapati bhikkhu yāvatā
1 Ma. Yu. panasaddo natthi. 2 Yu. casaddo natthi. 3 Ma. Yu. ayampi.
Dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā
viharati ayaṁ vuccati gahapati mahaggatā cetovimutti. Idha gahapati
bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā
viharati ayaṁ vuccati gahapati mahaggatā cetovimutti. Idha pana
gahapati bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni mahaggatanti
pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ vuccati gahapati mahaggatā
cetovimutti. Idha pana gahapati bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ
paṭhaviṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ vuccati
gahapati mahaggatā cetovimutti. Iminā kho etaṁ gahapati
pariyāyena veditabbaṁ yathā panime dhammā nānatthā ceva
nānābyañjanā ca.

[424] Catasso kho imā gahapati bhavūpapattiyo. Katamā
catasso. Idha gahapati ekacco parittābhāni 1 pharitvā adhimuccitvā
viharati. So kāyassa bhedā parammaraṇā parittābhānaṁ devānaṁ
sahabyataṁ upapajjati. Idha pana gahapati ekacco appamāṇābhāni 2
pharitvā adhimuccitvā viharati. So kāyassa bhedā parammaraṇā
appamāṇābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati. Idha gahapati
ekacco saṅkiliṭṭhābhāni 3 pharitvā adhimuccitvā viharati. So
kāyassa bhedā parammaraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjati. Idha pana gahapati ekacco parisuddhābhāni 4 pharitvā
1 Ma. Yu. parittābhāti. 2 Po. Ma. Yu. appamāṇābhāti.
3 Po. Ma. Yu. saṅkiliṭṭhābhāti. 4 po Ma. Yu. parisuddhābhāti.
Adhimuccitvā viharati. So kāyassa bhedā parammaraṇā parisuddhābhānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjati. Imā kho gahapati catasso
bhavūpapattiyo.

[425] Hoti kho so gahapati samayo yā tā devatā ekajjhaṁ
sannipatanti tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattaṁ hi kho
paññāyati no ca ābhānānattaṁ. Seyyathāpi gahapati puriso
sambahulāni telappadīpāni ekaṁ gharaṁ paveseyya tesaṁ ekaṁ gharaṁ
pavesitānaṁ accinānattaṁ hi kho paññāyetha no ca ābhānānattaṁ
evameva kho gahapati hoti kho so samayo yā tā devatā
ekajjhaṁ sannipatanti tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattaṁ
hi kho paññāyati no ca ābhānānattaṁ.

[426] Hoti kho so gahapati samayo yā tā devatā tato
vipakkamanti tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati
ābhānānattañca. Seyyathāpi gahapati puriso tāni sambahulāni
telappadīpāni tamhā gharā nīhareyya tesaṁ tato nīharantānaṁ
accinānattañceva paññāyetha ābhānānattañca evameva kho
gahapati hoti kho so samayo yā tā devatā tato vipakkamanti
tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati
ābhānānattañca.

[427] Na kho gahapati tāsaṁ devatānaṁ evaṁ hoti idamhākaṁ
Niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā apica yattha yattheva tā
devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramanti.
Seyyathāpi gahapati makkhikānaṁ kājena vā piṭakena vā hariyamānānaṁ
na evaṁ hoti idamhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti
vā apica yattha yattheva tā makkhikā abhinivisanti tattha tattheva
tā makkhikā abhiramanti evameva kho gahapati tāsaṁ devatānaṁ
na evaṁ hoti idamhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti
vā apica yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva
tā devatā abhiramantīti.

[428] Evaṁ vutte āyasmā abhiyo kaccāno āyasmantaṁ
anuruddhaṁ etadavoca sādhu bhante anuruddha atthi ca me ettha
uttariṁ paṭipucchitabbaṁ yā tā bhante devatā ābhā sabbā tā
parittābhā udāhu santetthekaccā devatā appamāṇābhāti.
Tadaṅgena kho āvuso kaccāna santetthekaccā devatā parittābhā
santi panetthekaccā devatā appamāṇābhāti. Ko nu kho bhante
anuruddha hetu ko paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ
upapannānaṁ santetthekaccā devatā parittābhā santi panetthekaccā
devatā appamāṇābhāti.

[429] Tenahāvuso kaccāna taññevettha paṭipucchissāmi yathā
te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi. Taṁ kiṁ maññasi āvuso
Kaccāna yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā
adhimuccitvā viharati yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi
vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati imāsaṁ
ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarāti. Yvāyaṁ
bhante bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti
pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ
mahaggatatarāti.

[430] Taṁ kiṁ maññasi āvuso kaccāna yvāyaṁ bhikkhu yāvatā
dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā
viharati yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti
pharitvā adhimuccitvā viharati imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā
cittabhāvanā mahaggatatarāti. Yvāyaṁ bhante bhikkhu yāvatā ekaṁ
gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ imāsaṁ
ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarāti.

[431] Taṁ kiṁ maññasi āvuso kaccāna yvāyaṁ bhikkhu yāvatā
ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati yo
cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti
pharitvā adhimuccitvā viharati imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā
cittabhāvanā mahaggatatarāti. Yvāyaṁ bhante bhikkhu yāvatā dve
vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā
Viharati ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarāti.

[432] Taṁ kiṁ maññasi āvuso kaccāna yvāyaṁ bhikkhu yāvatā
dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā
viharati yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ mahaggatanti
pharitvā adhimuccitvā viharati imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā
cittabhāvanā mahaggatatarāti. Yvāyaṁ bhante bhikkhu yāvatā ekaṁ
mahārajjaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati ayaṁ imāsaṁ
ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarāti.