[93] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
pubbārāme migāramātu pāsāde. Atha kho gaṇakamoggallāno
brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā
saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo
bhagavantaṁ etadavoca seyyathāpi bho gotama imassa migāramātu
pāsādassa dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā
yadidaṁ yāva pacchimā sopāṇakaḷevarā imesampi hi bho gotama
brāhmaṇānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā
yadidaṁ ajjhene imesampi hi bho gotama issāsānaṁ dissati
anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ issatthe
amhākampi hi bho gotama gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ dissati
anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ saṅkhāne mayaṁ
hi bho gotama antevāsī labhitvā paṭhamaṁ evaṁ gaṇāpema ekaṁ
ekakaṁ dve dukā tīṇi tikā cattāri catukkā pañca pañcakā
satta sattakā aṭṭha aṭṭhakā nava navakā dasa dasakāti satampi
mayaṁ bho gotama gaṇāpema sakkā nu kho bho gotama imasmiṁpi
dhammavinaye evameva anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā
paññāpetunti.

[94] Sakkā brāhmaṇa imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā
anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññāpetuṁ. Seyyathāpi brāhmaṇa
dakkho assadamako bhaddaṁ assājānīyaṁ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne
kāraṇaṁ kāreti 1 atha uttariṁ kāraṇaṁ kāreti evameva kho brāhmaṇa
tathāgato purisadammaṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ vineti ehi tvaṁ bhikkhu
sīlavā hohi pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharāhi ācāragocarasampanno
aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhassu sikkhāpadesūti.

[95] Yato kho brāhmaṇa bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto
viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī
samādāya sikkhati sikkhāpadesu tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti
ehi tvaṁ bhikkhu indriyesu guttadvāro hohi cakkhunā rūpaṁ disvā
mā nimittaggāhī hohi mā anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjāhi rakkhāhi
cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjāhi. Sotena saddaṁ sutvā ...
Ghānena gandhaṁ ghāyitvā ... Jivhāya rasaṁ sāyitvā ... Kāyena phoṭṭhabbaṁ
phusitvā ... Manasā dhammaṁ viññāya mā nimittaggāhī hohi mā
anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ
abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa
saṁvarāya paṭipajjāhi rakkhāhi manindriyaṁ manindriye saṁvaraṁ āpajjāhīti.
1 Yu. karoti.

[96] Yato kho brāhmaṇa bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti
tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti ehi tvaṁ bhikkhu bhojane mattaññū
hohi paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhareyyāsi neva davāya na madāya
na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya
vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi
navañca vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca
phāsuvihāro cāti.

[97] Yato kho brāhmaṇa bhikkhu bhojane mattaññū hoti
tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti ehi tvaṁ bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto
viharāhi divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ
parisodhehi rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi
dhammehi cittaṁ parisodhehi rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena
sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pādena pādaṁ accādhāya sato sampajāno
kuṭṭhānasaññaṁ manasikatvā 1 rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena
nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehīti.

[98] Yato kho brāhmaṇa bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto hoti
tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti ehi tvaṁ bhikkhu satisampajaññena
samannāgato hohi abhikkante paṭikkante sampajānakārī ālokite
vilokite sampajānakārī sammiñjite pasārite sampajānakārī
saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī asite pīte khāyite sāyite
1 aññattha manasikaritvātipi pāṭho dissati.
Sampajānakārī uccārapassāvakamme sampajānakārī gate ṭhite
nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārīti.

[99] Yato kho brāhmaṇa bhikkhu satisampajaññena samannāgato
hoti tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti ehi tvaṁ bhikkhu vivittaṁ
senāsanaṁ bhaja araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ
vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjanti. So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati
araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ
palālapuñjaṁ. So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ
ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā. So
abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati abhijjhāya
cittaṁ parisodheti byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati
sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṁ parisodheti thīnamiddhaṁ
pahāya vigatathīnamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno
thīnamiddhā cittaṁ parisodheti uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato
viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti
vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṁkathī kusalesu dhammesu
vicikicchāya cittaṁ parisodheti.

[100] So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese
paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi
savitakukaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe. Dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
pītiyā ca virāgā .pe. Tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati sukhassa
ca pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. Ye 1 te
kho brāhmaṇa bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ
patthayamānā viharanti tesu me ayaṁ evarūpī anusāsanī hoti.
Ye pana te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā
ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaññojanā sammadaññā
vimuttā tesaṁ ime dhammā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti
satisampajaññāya cāti.

[101] Evaṁ vutte gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ
etadavoca kinnu kho bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena
evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā sabbeva accantaniṭṭhaṁ
nibbānaṁ ārādhenti udāhu ekacce nārādhentīti. Appekacce
kho brāhmaṇa mama sāvakā mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ
anusāsiyamānā accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti ekacce
nārādhentīti. Ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo yantiṭṭhateva
nibbānaṁ tiṭṭhati nibbānagāmimaggo tiṭṭhati bhavaṁ gotamo samādapetā
atha ca pana bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ
ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā appekacce accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ
ārādhenti ekacce nārādhentīti.
1 Ma. Yu. kho te.

[102] Tenahi brāhmaṇa taññevettha paṭipucchissāmi yathā
te khameyya yathā naṁ byākareyyāsi taṁ kiṁ maññasi brāhmaṇa
kusalo tvaṁ rājagahagāmissa maggassāti. Evaṁ bho kusalo ahaṁ
rājagahagāmissa maggassāti. Taṁ kiṁ maññasi brāhmaṇa idha
puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo so taṁ upasaṅkamitvā
evaṁ vadeyya icchāmahaṁ bhante rājagahaṁ gantuṁ tassa me rājagahassa
maggaṁ upadisāti. Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi ehambho purisa ayaṁ
maggo rājagahaṁ gacchati tena muhuttaṁ gaccha tena muhuttaṁ gantvā
dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ tena muhuttaṁ gaccha tena muhuttaṁ
gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ tena muhuttaṁ gaccha tena
muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ
bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇirāmaṇeyyakanti. So tayā evaṁ
ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho
gaccheyya. Atha dutiyo puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya icchāmahaṁ bhante rājagahaṁ gantuṁ
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisāti. Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi
ehambho purisa ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati tena muhuttaṁ gaccha
tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ tena muhuttaṁ
gaccha tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ
tena muhuttaṁ gaccha tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa
Ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇirāmaṇeyyakanti.
So tayā evaṁ ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno
sotthinā rājagahaṁ gaccheyya. Ko nu kho brāhmaṇa hetu ko
paccayo yantiṭṭhateva rājagahaṁ tiṭṭhati rājagahagāmimaggo tiṭṭhasi
tvaṁ samādapetā atha ca pana tayā evaṁ ovadiyamāno evaṁ
anusāsiyamāno eko puriso ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya
eko sotthinā rājagahaṁ gaccheyyāti. Ettha kyāhaṁ bho gotama
karomi maggakkhāyāhaṁ bho gotamāti.