[63] Kathañcānanda tassapāpiyasikā hoti. Idhānanda bhikkhū
bhikkhuṁ evarūpāya garukāya āpattiyā codenti pārājikena vā
pārājikasāmantena vā saratāyasmā evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ
āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vāti. So evamāha
na kho ahaṁ āvuso sarāmi evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ āpajjitā
pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vāti. Tamenaṁ so nibbethentaṁ
ativetheti iṅghāyasmā sādhukameva jānāhi yadi sarasi evarūpaṁ
garukaṁ āpattiṁ āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vāti.
So evamāha na kho ahaṁ āvuso sarāmi evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ
āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vā sarāmi ca kho ahaṁ
āvuso evarūpaṁ appamattikaṁ āpattiṁ āpajjitāti. Tamenaṁ so
nibbethentaṁ ativetheti iṅghāyasmā sādhukameva jānāhi yadi sarasi
evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ
vāti. So evamāha imaṁ hi nāmāhaṁ āvuso appamattikaṁ
āpattiṁ āpajjitvā apuṭṭho paṭijānissāmi kimpanāhaṁ evarūpaṁ
garukaṁ āpattiṁ āpajjitvā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vā
puṭṭho na paṭijānissāmīti. So evamāha imañca nāma tvaṁ
Āvuso appamattikaṁ āpattiṁ āpajjitvā apuṭṭho na paṭijānissasi
kiṁ pana tvaṁ evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ āpajjitvā pārājikaṁ vā
pārājikasāmantaṁ vā apuṭṭho paṭijānissasi iṅghāyasmā sādhukameva
jānāhi yadi sarasi evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ āpajjitā pārājikaṁ vā
pārājikasāmantaṁ vāti. So evamāha sarāmi kho ahaṁ āvuso
evarūpaṁ garukaṁ āpattiṁ āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vā
davā me etaṁ vuttaṁ ravā me etaṁ vuttaṁ nāhantaṁ sarāmi evarūpaṁ
garukaṁ āpattiṁ āpajjitā pārājikaṁ vā pārājikasāmantaṁ vāti.
Evaṁ kho ānanda tassapāpiyasikā hoti. Evañca panidhekaccānaṁ
adhikaraṇānaṁ vūpasamo hoti yadidaṁ tassapāpiyasikāya.

[64] Kathañcānanda tiṇavatthārako hoti. Idhānanda bhikkhūnaṁ
bhaṇḍanajātānaṁ kalahajātānaṁ vivādāpannānaṁ viharataṁ bahuṁ assāmaṇakaṁ
ajjhāciṇṇaṁ hoti bhāsitaparikantaṁ tehānanda bhikkhūhi sabbeheva
samaggehi sannipatitabbaṁ sannipatitvā ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ
byattena bhikkhunā uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā añjalimpaṇāmetvā
saṅgho ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho idhamhākaṁ 1
bhaṇḍanajātānaṁ kalahajātānaṁ vivādāpannānaṁ viharataṁ bahuṁ assāmaṇakaṁ
ajjhāciṇṇaṁ bhāsita parikantaṁ yadi saṅghassa pattakallaṁ ahaṁ yā
ceva imesaṁ āyasmantānaṁ āpatti yā ca attano āpatti
imesañceva āyasmantānaṁ atthāya attano ca atthāya saṅghamajjhe
1 Ma. Yu. idamhākaṁ.
Tiṇavatthārakena deseyyaṁ ṭhapetvā thullavajjaṁ ṭhapetvā
gihipaṭisaṁyuttanti. Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ byattena
bhikkhunā uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā añjalimpaṇāmetvā
saṅgho ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho idhamhākaṁ
bhaṇḍanajātānaṁ kalahajātānaṁ vivādāpannānaṁ viharataṁ bahuṁ assāmaṇakaṁ
ajjhāciṇṇaṁ bhāsita parikantaṁ yadi saṅghassa pattakallaṁ ahaṁ yā
ceva imesaṁ āyasmantānaṁ āpatti yā ca attano āpatti
imesañceva āyasmantānaṁ atthāya attano ca atthāya saṅghamajjhe
tiṇavatthārakena deseyyaṁ ṭhapetvā thullavajjaṁ ṭhapetvā gihipaṭisaṁyuttanti.
Evaṁ kho ānanda tiṇavatthārako hoti. Evañca
panidhekaccānaṁ adhikaraṇānaṁ vūpasamo hoti yadidaṁ tiṇavatthārakena.

[65] Chayime ānanda dhammā sārāṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā
saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattanti katame cha
idhānanda bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu
āvī ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo
garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ ānanda bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti
.pe. Ekībhāvāya saṁvattati. Puna caparaṁ ānanda bhikkhuno mettaṁ
manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī ceva raho ca
ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya
Sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Puna caparaṁ ānanda bhikkhu ye
te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi
tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi
sādhāraṇabhogī ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo
saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Puna
caparaṁ ānanda bhikkhu yāni tāni sīlāni akkhaṇḍāni acchiddāni
asabalāni akammāsāni bhujjissāni viññūpasatthāni aparāmaṭṭhāni
samādhisaṁvattanikāni tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagato viharati
sabrahmacārīhi āvī ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo
piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya
saṁvattati. Puna caparaṁ ānanda bhikkhu yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā
niyyāti takkarassa sammādukkhakkhayāya tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato
viharati sabrahmacārīhi āvī ceva raho ca ayampi
dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya
sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Ime kho ānanda cha sārāṇīyā
dhammā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā
ekībhāvāya saṁvattanti.

[66] Ime ce tumhe ānanda cha sārāṇīye dhamme samādāya
saṁvatteyyātha passatha no tumhe ānanda taṁ vacanapathaṁ aṇuṁ vā
thūlaṁ vā yaṁ tumhe nādhivāseyyāthāti. No hetaṁ bhante.
Tasmātihānanda ime cha sārāṇīye dhamme samādāya saṁvatteyyātha 1
taṁ vo bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.
Idamavoca bhagavā attamano āyasmā ānando bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Sāmagāmasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
------------
1 Ma. Yu. vattatha.
Sunakkhattasuttaṁ

[67] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati
mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena sambahulehi
bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā hoti khīṇā jāti
vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānāmāti.

[68] Assosi kho sunakkhatto licchaviputto sambahulehi kira
bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā khīṇā jāti vusitaṁ
brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānāmāti. Atha kho
sunakkhatto licchaviputto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
sunakkhatto licchaviputto bhagavantaṁ etadavoca sutaṁ metaṁ bhante
sambahulehi kira bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā khīṇā
jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānāmāti
ye te [1]- bhikkhū bhagavato santike aññaṁ byākaṁsu khīṇā jāti vusitaṁ
brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānāmāti kacci
te bhante bhikkhū sammadeva aññaṁ byākaṁsu udāhu santetthekacce
bhikkhū adhimānena aññaṁ byākaṁsūti.

[69] Ye te sunakkhatta bhikkhū mama santike aññaṁ byākaṁsu
khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti
1 Ma. Yu. etthantare bhante iti dissati.
Pajānāmāti santetthekacce bhikkhū sammadeva aññaṁ byākaṁsu
santi panidhekacce bhikkhū adhimānenapi aññaṁ byākaṁsu. Tatra
sunakkhatta ye te bhikkhū sammadeva aññaṁ byākaṁsu tesantaṁ
tatheva hoti. Ye pana te bhikkhū adhimānena aññaṁ byākaṁsu
tatra sunakkhatta tathāgatassa evaṁ hoti dhammaṁ nesaṁ desessanti.
Evañcettha sunakkhatta tathāgatassa hoti dhammaṁ nesaṁ desessanti.
Atha ca panidhekacce moghapurisā pañhaṁ abhisaṅkharitvā abhisaṅkharitvā
tathāgataṁ upasaṅkamitvā pucchanti tatra sunakkhatta yampi tathāgatassa
evaṁ hoti dhammaṁ nesaṁ desessanti tassapi hoti aññathattanti.
Etassa bhagavā kālo etassa sugata kālo yaṁ bhagavā dhammaṁ deseyya
bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti. Tenahi sunakkhatta suṇāhi
sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ bhanteti kho sunakkhatto
licchaviputto bhagavato paccassosi.

[70] Bhagavā etadavoca pañca kho ime sunakkhatta kāmaguṇā
katame pañca cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā
kāmūpasañhitā rajanīyā sotaviññeyyā saddā ... Ghānaviññeyyā
gandhā ... Jivhāviññeyyā rasā ... Kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā
kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā ime kho sunakkhatta
pañca kāmaguṇā.

[71] Ṭhānaṁ kho panetaṁ sunakkhatta vijjati yaṁ idhekacco
Purisapuggalo lokāmisādhimutto assa. Lokāmisādhimuttassa kho
sunakkhatta purisapuggalassa tappaṭirūpī ceva kathā saṇṭhāti tadanudhammañca
anuvitakketi anuvicāreti tañca purisaṁ bhajati tena ca
cittiṁ 1 āpajjati āneñjapaṭisaṁyuttāya ca pana kathāya kacchamānāya
na sussusati 2 na ca sotaṁ odahati na aññā cittaṁ upaṭṭhapeti
na ca taṁ purisaṁ bhajati na ca tena cittiṁ āpajjati. Seyyathāpi
sunakkhatta puriso sakamhā gāmā vā nigamā vā ciravippavuttho
assa. So aññataraṁ purisaṁ passeyya tamhā gāmā vā nigamā
vā acirapakkantaṁ. So taṁ purisaṁ tassa gāmassa vā nigamassa vā
khemattañca subhikkhattañca appābādhattañca puccheyya. Tassa so
puriso tassa gāmassa vā nigamassa vā khemattañca subhikkhattañca
appābādhattañca saṁseyya. Taṁ kiṁ maññasi sunakkhatta api nu so
puriso tassa purisassa sussuseyya sotaṁ odaheyya aññā cittaṁ
upaṭṭhapeyya tañca purisaṁ bhajeyya tena ca cittiṁ āpajjeyyāti.
Evaṁ bhante. Evameva kho sunakkhatta ṭhānametaṁ vijjati yaṁ idhekacco
purisapuggalo lokāmisādhimutto assa. Lokāmisādhimuttassa kho
sunakkhatta purisapuggalassa tappaṭirūpī ceva kathā saṇṭhāti tadanudhammañca
anuvitakketi anuvicāreti tañca purisaṁ bhajati tena ca
cittiṁ āpajjati āneñjapaṭisaṁyuttāya ca pana kathāya kacchamānāya
1 Sī. Ma. Yu. vittiṁ. evaṁ sabbattha ñātabbaṁ. 2 Ma. Yu. sussūsati.
Na sussusati na sotaṁ odahati na aññā cittaṁ upaṭṭhapeti na ca
taṁ purisaṁ bhajati na ca tena cittiṁ āpajjati. So evamassa
veditabbo [1]- lokāmisādhimutto purisapuggaloti.

[72] Ṭhānaṁ kho panetaṁ sunakkhatta vijjati yaṁ idhekacco
purisapuggalo āneñjādhimutto assa. Āneñjādhimuttassa kho
sunakkhatta purisapuggalassa tappaṭirūpī ceva kathā saṇṭhāti tadanudhammañca
anuvitakketi anuvicāreti tañca purisaṁ bhajati tena ca
cittiṁ āpajjati lokāmisapaṭisaṁyuttāya ca pana kathāya kacchamānāya
na sussusati na sotaṁ odahati na aññā cittaṁ upaṭṭhapeti na ca
taṁ purisaṁ bhajati na ca tena cittiṁ āpajjati. Seyyathāpi sunakkhatta
paṇḍupalāso bandhanā pavutto abhabbo haritattāya evameva kho
sunakkhatta āneñjādhimuttassa purisapuggalassa ye lokāmisasaññojane
se pavutte so evamassa veditabbo lokāmisasaññojanena hi
kho visaṁyutto āneñjādhimutto purisapuggaloti.