[33] Tatra bhikkhave ye te samaṇabrāhmaṇā sato sattassa
ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññāpenti tatra bhikkhave ye te
samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññāpenti arogaṁ parammaraṇā
tesamete paṭikkosanti yepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ
attānaṁ paññāpenti arogaṁ parammaraṇā tesamete paṭikkosanti
yepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññiṁ nāsaññiṁ attānaṁ
paññāpenti arogaṁ parammaraṇā tesamete paṭikkosanti taṁ
kissa hetu sabbepime bhonto samaṇabrāhmaṇā uddhaṁ parāmasanti 1
āsattiṁyeva abhivadanti iti pecca bhavissāma iti pecca
bhavissāmāti. Seyyathāpi nāma vānijassa vānijjāya gacchato evaṁ
hoti ito me idaṁ bhavissati iminā idaṁ lacchāmīti evameva
khome bhonto samaṇabrāhmaṇā vānijūpamaṁ maññe paṭibhanti iti
1 Ma. uddhaṁ saraṁ āsattiṁyeva. Yu. uddhaṁ sarā āsattiṁyeva.
Pecca bhavissāma iti pecca bhavissāmāti. Tayidaṁ bhikkhave tathāgato
abhijānāti ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā sato sattassa
ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññāpenti te sakkāyabhayā sakkāyaparijegucchā
sakkāyaññeva anuparidhāvanti anuparivattanti. Seyyathāpi
nāma sā 1 gaddalabandho daḷhe thambhe vā khīle vā upanibandho tameva
thambhaṁ vā khīlaṁ vā anuparidhāvati anuparivattati evamevime bhonto
samaṇabrāhmaṇā sakkāyabhayā sakkāyaparijegucchā sakkāyaññeva
anuparidhāvanti anuparivattanti. Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi
kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti viditvā tassa
nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[34] Ye hi keci bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā
aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni
adhimuttipadāni abhivadanti sabbe te imāneva pañcāyatanāni
abhivadanti etesaṁ vā aññataraṁ. Santi bhikkhave eke samaṇabrāhmaṇā
pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha
anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti. Sassato attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti.
Assassato attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti
ittheke abhivadanti. Sassato ca assassato ca attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti.
1 Ma. gaddulabaddho. Yu. gaddūlabaddho.
Nevasassato nāssassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti ittheke abhivadanti. Antavā attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti. Anantavā
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke
abhivadanti. Antavā ca anantavā ca attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti. Nevantavā
nānantavā attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti
ittheke abhivadanti. Ekattasaññī attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti. Nānattasaññī attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti.
Parittasaññī attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti
ittheke abhivadanti. Appamāṇasaññī attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti. Ekantasukhī attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti.
Ekantadukkhī attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti
ittheke abhivadanti. Sukhadukkhī attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti. Adukkhamasukhī attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti ittheke abhivadanti.

[35] Tatra bhikkhave ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino sassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
Moghamaññanti tesaṁ vata aññatreva saddhāya aññatra ruciyā
aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā
paccattaññeva ñāṇaṁ bhavissati parisuddhaṁ pariyodātanti
netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Paccattaṁ kho pana bhikkhave ñāṇe
asati parisuddhe pariyodāte yadapi te bhonto samaṇabrāhmaṇā
tattha ñāṇabhāgamattameva pariyodapenti tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ
upādānamakkhāyati. Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi
kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti viditvā tassa
nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[36] Tatra bhikkhave ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino assassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti .pe. Sassato ca assassato ca attā ca
loko ca ... Nevasassato ca nāssassato ca attā ca loko ca ...
Antavā attā ca loko ca ... Anantavā attā ca loko ca ...
Antavā ca anantavā ca attā ca loko ca ... Nevantavā nānantavā
attā ca loko ca ... Ekattasaññī attā ca loko ca ...
Nānattasaññī attā ca loko ca ... Parittasaññī attā ca
loko ca ... Appamāṇasaññī attā ca loko ca ... Ekantasukhī
attā ca loko ca ... Ekantadukkhī attā ca loko ca ...
Sukhadukkhī attā ca loko ca ... Adukkhamasukhī attā ca loko ca
Idameva saccaṁ moghamaññanti tesaṁ vata aññatreva saddhāya
aññatra ruciyā aññatara anussavā aññatra ākāraparivitakkā
aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā paccattaññeva ñāṇaṁ bhavissati
parisuddhaṁ pariyodātanti netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Paccattaṁ kho pana
bhikkhave ñāṇe asati parisuddhe pariyodāte yadapi te bhonto
samaṇabrāhmaṇā tattha ñāṇabhāgamattameva pariyodapenti tadapi
tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ upādānamakkhāyati. Tayidaṁ saṅkhataṁ
oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti
viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[37] Idha bhikkhave ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā
sabbaso kāmasaññojanānaṁ anadhiṭṭhānā pavivekaṁ pītiṁ upasampajja
viharati etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ pavivekaṁ pītiṁ upasampajja
viharāmīti. Tassa sā pavivekā pīti nirujjhati pavivekāya pītiyā
nirodhā uppajjati domanassaṁ domanassassa nirodhā uppajjati
pavivekā pīti. Seyyathāpi bhikkhave yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo
pharati yaṁ ātapo jahati taṁ chāyā pharati evameva kho bhikkhave
pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati domanassaṁ domanassassa nirodhā
uppajjati pavivekā pīti. Tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti
ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca
Paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā sabbaso kāmasaññojanānaṁ
anadhiṭṭhānā pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharati etaṁ
santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharāmīti. Tassa
sā pavivekā pīti nirujjhati pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati
domanassaṁ domanassassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti. Tayidaṁ
saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[38] Idha pana bhikkhave ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā
sabbaso kāmasaññojanānaṁ anadhiṭṭhānā pavivekāya pītiyā samatikkamā
nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharati etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ
nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharāmīti. Tassa taṁ nirāmisaṁ sukhaṁ
nirujjhati nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti
pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ. Seyyathāpi
bhikkhave yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo pharati yaṁ ātapo jahati
taṁ chāyā pharati evameva kho bhikkhave nirāmisassa sukhassa nirodhā
uppajjati pavivekā pīti pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati
nirāmisaṁ sukhaṁ. Tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti ayaṁ kho bhavaṁ
samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā
aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā sabbaso kāmasaññojanānaṁ
Anadhiṭṭhānā pavivekāya pītiyā samatikkamā nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja
viharati etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja
viharāmīti. Tassa taṁ nirāmisaṁ sukhaṁ nirujjhati nirāmisassa sukhassa
nirodhā uppajjati pavivekā pīti pavivekāya pītiyā nirodhā
uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ. Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana
saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī
tathāgato tadupātivatto.

[39] Idha pana bhikkhave ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā
sabbaso kāmasaññojanānaṁ anadhiṭṭhānā pavivekāya pītiyā samatikkamā
nirāmisassa sukhassa samatikkamā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharati
etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja
viharāmīti. Tassa sā adukkhamasukhā vedanā nirujjhati adukkhamasukhāya
vedanāya nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ nirāmisassa
sukhassa nirodhā uppajjati adukkhamasukhā vedanā. Seyyathāpi
bhikkhave yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo pharati yaṁ ātapo jahati
taṁ chāyā pharati evameva kho bhikkhave adukkhamasukhāya vedanāya
nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ nirāmisassa sukhassa nirodhā
uppajjati adukkhamasukhā vedanā. Tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti
ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca
Paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā sabbaso kāmasaññojanānaṁ
anadhiṭṭhānā pavivekāya pītiyā samatikkamā nirāmisassa
sukhassa samatikkamā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharati etaṁ
santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharāmīti.
Tassa sā adukkhamasukhā vedanā nirujjhati adukkhamasukhāya vedanāya
nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ nirāmisassa sukhassa nirodhā
uppajjati adukkhamasukhā vedanā. Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi
kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti viditvā tassa
nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[40] Idha pana bhikkhave ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā
sabbaso kāmasaññojanānaṁ anadhiṭṭhānā pavivekāya pītiyā samatikkamā
nirāmisassa sukhassa samatikkamā adukkhamasukhāya vedanāya samatikkamā
santohamasmi nibbutohamasmi anupādānohamasmīti samanupassati.
Tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā
brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā aparantānudiṭṭhīnañca
paṭinissaggā sabbaso kāmasaññojanānaṁ anadhiṭṭhānā
pavivekāya pītiyā samatikkamā nirāmisassa sukhassa samatikkamā
adukkhamasukhāya vedanāya samatikkamā santohamasmi nibbutohamasmi
anupādānohamasmīti samanupassati. Addhā ayamāyasmā nibbānasappāyameva
Paṭipadaṁ abhivadati atha [1]- panāyaṁ bhavaṁ samaṇo vā
brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhiṁ vā upādiyamāno upādiyati
aparantānudiṭṭhiṁ vā upādiyamāno upādiyati kāmasaññojanaṁ vā
upādiyamāno upādiyati pavivekaṁ vā pītiṁ upādiyamāno upādiyati
nirāmisaṁ vā sukhaṁ upādiyamāno upādiyati adukkhamasukhaṁ vā vedanaṁ
upādiyamāno upādiyati. Yañca kho ayamāyasmā santohamasmi
nibbutohamasmi anupādānohamasmīti samanupassati tadapi imassa
bhoto samaṇabrāhmaṇassa upādānamakkhāyati. Tayidaṁ saṅkhataṁ
oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetanti iti
viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.

[41] Idaṁ kho pana bhikkhave tathāgatena anuttaraṁ santaṁ 2 varaṁ padaṁ
abhisambuddhaṁ yadidaṁ channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca
assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimokkho 3
tayidaṁ bhikkhave tathāgatena anuttaraṁ santaṁ varaṁ padaṁ
abhisambuddhaṁ yadidaṁ channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca
assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimokkhoti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Pañcattayasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
---------
1 Ma. Yu. casaddo atthi. 2 Ma. Yu. santivarapadaṁ. 3 Ma. vimokkhoti. tayidaṁ
bhikkhave ... vimokkhoti ime pāṭhā natthi.
Kintisuttaṁ

[42] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā kusinārāyaṁ viharati
baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi
bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā
etadavoca kinti vo bhikkhave mayi hoti cīvarahetu vā samaṇo
gotamo dhammaṁ deseti piṇḍapātahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ
deseti senāsanahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti iti
bhavābhavahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ desetīti. Na kho
no bhante bhagavati evaṁ hoti cīvarahetu vā samaṇo gotamo
dhammaṁ deseti piṇḍapātahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti
senāsanahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti iti bhavābhavahetu
vā samaṇo gotamo dhammaṁ desetīti.