[593] Evaṁ bhoti kho so māṇavako brahmāyussa brāhmaṇassa
paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ
sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho 1 māṇavako bhagavantaṁ etadavoca
brahmāyu bho gotama brāhmaṇo bhavantaṁ gotamaṁ appābādhaṁ
appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati brahmāyu bho
gotama brāhmaṇo jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto
vīsavassasatiko jātiyā tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ
sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo
1 Yu. so māṇavo.
Lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo yāvatā bho brāhmaṇagahapatikā
mithilāyaṁ paṭivasanti brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati
yadidaṁ bhogehi brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati
yadidaṁ mantehi brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati
yadidaṁ āyunā ceva yasasā ca so bhoto gotamassa
dassanakāmoti. Yassadāni māṇava brahmāyu brāhmaṇo kālaṁ
maññatīti. Atha kho so māṇavako yena brahmāyu brāhmaṇo
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ etadavoca
katāvakāso kho bhavaṁ samaṇena gotamena yassadāni bhavaṁ kālaṁ
maññatīti.

[594] Atha kho brahmāyu brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami.
Addasā kho sā parisā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ dūratova
āgacchantaṁ disvā oramattha okāsamakāsi yathātaṁ ñātassa
yasassino. Atha kho brahmāyu brāhmaṇo taṁ parisaṁ etadavoca
alaṁ bho nisīdatha tumhe sake āsane idhāhaṁ samaṇassa gotamassa
santike nisīdissāmīti. Atha kho brahmāyu brāhmaṇo yena
bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsa
mahāpurisalakkhaṇāni sammannesi. Addasā kho brahmāyu brāhmaṇo
Bhagavato kāye dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā
dve dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na
saṁpasīdati kosohite ca vatthaguyhe pahutajivhatāya ca. Atha kho
brahmāyu brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi
ye me dvattiṁsāti sutā mahāpurisalakkhaṇā
duve tesaṁ na passāmi bhoto kāyasmi gotama
kacci kosohitaṁ bhoto vatthaguyhaṁ naruttama
nārīsaha nāma savhayā 1 kacci jivhā narassikā
kacci pahutajivhosi yathātaṁ jāniyāmase
ninnāmayetaṁ tanukaṁ kaṅkhaṁ vinaya no ise
diṭṭhadhammahitatthāya samparāyasukhāya ca
katāvakāsā pucchāma yaṅkiñci abhipatthitanti.

[595] Atha kho bhagavato etadahosi passati kho me ayaṁ
brahmāyu brāhmaṇo dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena
ṭhapetvā dve dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati
na saṁpasīdati kosohite ca vatthaguyhe pahutajivhatāya cāti. Atha kho
bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāresi yathā addasa brahmāyu
brāhmaṇo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ. Atha kho bhagavā
jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi ubhopi
1 Ma. nārīsamānasavhayāti dissati.
Nāsikasotāni anumasi paṭimasi kevalakappaṁ nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya
chādesi. Atha kho bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi
ajjhabhāsi
ye te dvattiṁsāti sutā mahāpurisalakkhaṇā
sabbe te mama kāyasmiṁ mā te kaṅkhāhu brāhmaṇa
abhiññeyyaṁ abhiññātaṁ bhāvetabbañca bhāvitaṁ
pahātabbaṁ pahīnaṁ me tasmā buddhosmi brāhmaṇa
diṭṭhadhammahitatthāya samparāyasukhāya ca
katāvakāso pucchassu yaṅkiñci abhipatthitanti.

[596] Atha kho brahmāyussa brāhmaṇassa etadahosi katāvakāso
khomhi samaṇena gotamena kiṁ nu kho ahaṁ samaṇaṁ gotamaṁ
puccheyyaṁ diṭṭhadhammikaṁ vā atthaṁ samparāyikaṁ vāti. Atha kho
brahmāyussa brāhmaṇassa etadahosi kusalo kho ahaṁ diṭṭhadhammikānaṁ
atthānaṁ aññepi maṁ diṭṭhadhammikaṁ atthaṁ pucchanti
yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ samparāyikameva atthaṁ puccheyyanti.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi
kathaṁ kho brāhmaṇo hoti kathaṁ bhavati vedagū
tevijjo bho kathaṁ hoti sotthiyo kinti vuccati
arahaṁ bho kathaṁ hoti kathaṁ bhavati kevalī
muni ca bho kathaṁ hoti buddho kinti pavuccatīti.

[597] Atha kho bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi paccabhāsi
pubbenivāsaṁ yo vedī saggāpāyañca passati
atho jātikkhayaṁ patto abhiññāvosito muni
cittaṁ visuddhaṁ jānāti muttaṁ rāgehi sabbaso
pahīnajātimaraṇo brahmacariyassa kevalī
pāragū sabbadhammānaṁ buddho tādi pavuccatīti.

[598] Evaṁ vutte brahmāyu brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ
uttarāsaṅgaṁ karitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato
pādāni mukhena ca paricumbati pāṇīhi 1 parisambāhati nāmañca
sāveti brahmāyvāhaṁ bho gotama brāhmaṇo brahmāyvāhaṁ
bho gotama brāhmaṇoti. Atha kho sā parisā acchariyabbhūtajātā
ahosi acchariyaṁ vata bho abbhūtaṁ vata bho samaṇassa
mahiddhikatā mahānubhāvatā yatra hi nāmāyaṁ brahmāyu brāhmaṇo
ñāto yasassī evarūpaṁ paramaṁ nipaccakāraṁ karissatīti. Atha kho
bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ etadavoca alaṁ brāhmaṇa uṭṭhaha
nisīda tvaṁ sake āsane yato te mayi cittaṁ pasannanti.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo uṭṭhahitvā sake āsane nisīdi.

[599] Atha kho bhagavā brahmāyussa brāhmaṇassa anupubbikathaṁ
kathesi seyyathīdaṁ dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ kāmānaṁ
ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi. Yadā
1 Yu. pāṇīhi ca.
Bhagavā aññāsi brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ
udaggacittaṁ pasannacittaṁ atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā
dhammadesanā taṁ pakāsesi dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ.
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya
evameva brahmāyussa brāhmaṇassa tasmiṁyeva āsane
virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ
nirodhadhammanti.

[600] Atha kho brahmāyu brāhmaṇo diṭṭhadhammo pattadhammo
viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṁkatho
vesārajjappatto aparappaccayo satthu sāsane bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantaṁ bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi bho
gotama nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa
vā maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti evameva bhotā gotamena anekapariyāyena
dhammo pakāsito esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca
bhikkhusaṅghañca upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge
pāṇupetaṁ saraṇaṅgataṁ adhivāsetu ca me bhavaṁ gotamo svātanāya
bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti. Adhivāseti 1 bhagavā tuṇhībhāvena.

[601] Atha kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṁ
viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
1 Yu. adhivāsesi.
Pakkāmi. Atha kho brahmāyu brāhmaṇo tassā rattiyā
accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā
bhagavato kālaṁ ārocāpesi kālo kho 1 bho gotama niṭṭhitaṁ
bhattanti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
yena brahmāyussa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ
paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena videhesu cārikaṁ
pakkāmi.

[602] Atha kho brahmāyu brāhmaṇo acirapakkantassa bhagavato
kālamakāsi. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinnā kho 2 te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ brahmāyu bhante
brāhmaṇo kālakato tassa kā gati ko abhisamparāyoti.