[423] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu cārikañcaramāno
mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena thullakoṭṭhitaṁ nāma kurūnaṁ
nigamo tadavasari. Assosuṁ kho thullakoṭṭhitakā brāhmaṇagahapatikā
samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kurūsu
cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ thullakoṭṭhitaṁ anuppatto
taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁkalyāṇo kittisaddo abbhuggato
itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato
lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho
bhagavā 1 so imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ
pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti
so dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ
sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti
sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotīti.

[424] Atha kho thullakoṭṭhitakā brāhmaṇagahapatikā yena
bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivadetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu
appekacce yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu
1 Yu. bhagavāti.
Appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinne kho thullakoṭṭhitake brāhmaṇagahapatike bhagavā dhammiyā
kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

[425] Tena kho pana samayena raṭṭhapālo nāma kulaputto
tasmiṁyeva thullakoṭṭhite aggakulikassa putto tissaṁ parisāyaṁ nisinno
hoti. Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa etadahosi yathā
yathā khvāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ
ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ
carituṁ yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni
acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyanti. Atha kho
thullakoṭṭhitakā brāhmaṇagahapatikā bhagavatā dhammiyā kathāya
sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavato bhāsitaṁ
abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmiṁsu. Atha kho raṭṭhapālo kulaputto
acirapakkantesu thullakoṭṭhitakesu brāhmaṇagahapatikesu yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho raṭṭhapālo kulaputto bhagavantaṁ
etadavoca yathā yathāhaṁ bhante bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi
nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ
Saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ icchāmahaṁ bhante kesamassuṁ ohāretvā
kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ
pabbajituṁ labheyyāhaṁ bhante bhagavato santike pabbajjaṁ labheyyaṁ
upasampadanti. Anuññātosi pana tvaṁ raṭṭhapāla mātāpitūhi
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Na khohaṁ bhante anuññāto
mātāpitūhi āgārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Na kho raṭṭhapāla
tathāgatā ananuññātaṁ mātāpitūhi puttaṁ pabbājentīti. Svāhaṁ
bhante tathā karissāmi yathā maṁ mātāpitaro anujānissanti
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti.

[426] Atha kho raṭṭhapālo kulaputto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ
abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena mātāpitaro tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca ammatāta 1 yathā yathāhaṁ
bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā
ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ
icchāmahaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā
agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ anujānātha maṁ agārasmā anagāriyaṁ
pabbajjāyāti.

[427] Evaṁ vutte raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro
raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ tvaṁ khosi tāta raṭṭhapāla amhākaṁ
ekaputtako piyo manāpo sukhedhito 2 sukhaparihato 3 na tvaṁ tāta
1 Yu. ammatātā. 2 Yu. sukhe ṭhito. 3 Yu. sabbattha sukhaparibhatoti dissati.
Raṭṭhapāla kiñci 1 dukkhassa jānāsi ehi tvaṁ tāta raṭṭhapāla
bhuñja ca piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento
kāme 2 paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu na taṁ mayaṁ
anujānāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi te mayaṁ
akāmakā vinā bhavissāma kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ anujānissāma
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Dutiyampi kho .pe. Tatiyampi
kho raṭṭhapālo kulaputto mātāpitaro etadavoca ammatāta
yathā yathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ
ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ
carituṁ icchāmahaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā
agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ anujānātha maṁ agārasmā
anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Tatiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa
mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ tvaṁ khosi tāta
raṭṭhapāla amhākaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito 3 sukhaparihato
na tvaṁ tāta raṭṭhapāla kiñci 1 dukkhassa jānāsi ehi tvaṁ tāta
raṭṭhapāla bhuñja ca piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto
paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu
na taṁ mayaṁ anujānāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi
te mayaṁ akāmakā vinā bhavissāma kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ
1 Yu. sabbattha kassacīti dissati. 2 Sī. kāmāni. 3 Yu. chasu ṭhānesu sukhe
ṭhitoti dissati.
Anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti.

[428] Atha kho raṭṭhapālo kulaputto 1 na maṁ mātāpitaro
anujānanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti tattheva anantarahitāya
bhūmiyā nipajji idha 2 vā me maraṇaṁ bhavissati pabbajjā
vāti. Atha 3 kho raṭṭhapālo kulaputto ekampi bhattaṁ na bhuñji
dvepi bhattāni na bhuñji tīṇipi bhattāni na bhuñji cattāripi
bhattāni na bhuñji pañcapi bhattāni na bhuñji chapi bhattāni na
bhuñji sattapi bhattāni na bhuñji.

[429] Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro raṭṭhapālaṁ
kulaputtaṁ etadavocuṁ tvaṁ khosi 4 tāta raṭṭhapāla amhākaṁ ekaputtako
piyo manāpo sukhedhito sukhaparihato na tvaṁ tāta raṭṭhapāla
kiñci dukkhassa jānāsi uṭṭhehi tāta raṭṭhapāla bhuñja ca
piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme
paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu na taṁ mayaṁ anujānāma
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi te mayaṁ akāmakā
vinā bhavissāma kiṁ pana mayaṁ 5 taṁ jīvantaṁ anujānissāma agārasmā
anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Evaṁ vutte raṭṭhapālo kulaputto
tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro
1 Sī. Yu. ito paraṁ mātāpitūsu pabbajjaṁ alabhamāno tattheva anantarahitāya bhūmiyā
nipajjīti vacanaṁ dissati. 2 Yu. idheva. 3 Yu. ito paraṁ atha kho ... bhuñjīti
vacanaṁ na dissati. 4 Yu. taṁ kho. 5 Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
Raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ .pe. Dutiyampi kho raṭṭhapālo
kulaputto tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa
mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ tvaṁ khosi tāta
raṭṭhapāla amhākaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparihato
na tvaṁ tāta raṭṭhapāla kiñci dukkhassa jānāsi uṭṭhehi tāta
raṭṭhapāla bhuñja ca piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto
paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu
na taṁ mayaṁ anujānāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi
te mayaṁ akāmakā vinā bhavissāma kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ
anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Tatiyampi
kho raṭṭhapālo kulaputto tuṇhī ahosi.

[430] Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā [1]- yena
raṭṭhapālo kulaputto tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā raṭṭhapālaṁ
kulaputtaṁ etadavocuṁ tvaṁ khosi samma raṭṭhapāla mātāpitūnaṁ
ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparihato 2 na tvaṁ samma
raṭṭhapāla kiñci 3 dukkhassa jānāsi uṭṭhehi samma raṭṭhapāla bhuñja
ca piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme
paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu na taṁ mātāpitaro
anujānanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi te mātāpitaro
akāmakā vinā bhavissanti kiṁ pana te taṁ jīvantaṁ anujānissanti
1 Yu. raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitūnaṁ paṭisutvā. 2 Yu. sukhaparibbhato.
3 Yu. kassaci dukkhassa.
Agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Evaṁ vutte raṭṭhapālo
kulaputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho .pe. Tatiyampi kho
raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ
tvaṁ khosi samma raṭṭhapāla mātāpitūnaṁ ekaputtako piyo manāpo
sukhedhito sukhaparihato .pe. Uṭṭhehi samma raṭṭhapāla bhuñja ca
piva ca paricārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme
paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu na taṁ mātāpitaro
anujānanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya maraṇenapi te mātāpitaro
akāmakā vinā bhavissanti kiṁ pana te taṁ jīvantaṁ anujānissanti
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyāti. Tatiyampi kho
raṭṭhapālo kulaputto tuṇhī ahosi. Atha kho raṭṭhapālassa
kulaputtassa sahāyakā yena raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro
etadavocuṁ ammatāta eso raṭṭhapālo kulaputto tattheva anantarahitāya
bhūmiyā nipanno idha vā me maraṇaṁ bhavissati pabbajjā
vāti sace tumhe raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ nānujānissatha agārasmā
anagāriyaṁ pabbajjāya tattheva maraṇaṁ bhavissati 1 sace pana tumhe
raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ anujānissatha agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya
pabbajitaṁpi naṁ dakkhissatha sace raṭṭhapālo kulaputto nābhiramissati
agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya kā tassa aññā gati bhavissati
1 Yu. āgamissati.
Idheva paccāgamissati anujānātha raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ agārasmā
anagāriyaṁ pabbajjāyāti.

[431] Anujānāma tātā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ agārasmā
anagāriyaṁ pabbajjāya pabbajitena ca pana te mātāpitaro uddassetabbāti.
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā yena raṭṭhapālo
kulaputto tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ
etadavocuṁ [1]- anuññātosi mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya
pabbajitena ca pana te mātāpitaro uddassetabbāti.

[432] Atha kho raṭṭhapālo kulaputto uṭṭhahitvā balaṁ gāhetvā 2
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho raṭṭhapālo kulaputto bhagavantaṁ
etadavoca anuññātomhi ahaṁ bhante mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ
pabbajjāya pabbājetu maṁ bhagavāti. Alattha kho raṭṭhapālo
kulaputto bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ.
Atha kho bhagavā acirūpasampanne āyasmante raṭṭhapāle aḍḍhamāsūpasampanne
thullakoṭṭhite yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthī tena cārikaṁ
pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthī tadavasari.