[413] Atha kho ānanda ghaṭikāro ca kumbhakāro jotipālo
ca māṇavo yena kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho ānanda
ghaṭikāro kumbhakāro kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
etadavoca ayaṁ me bhante jotipālo māṇavo sahāyo piyasahāyo
imaṁ bhagavā pabbājetūti. Alattha kho ānanda jotipālo
1 Yu. etthantare nasaddo dissati.
Māṇavo kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike
pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ. Atha kho ānanda kassapo bhagavā
arahaṁ sammāsambuddho acirūpasampanne jotipāle māṇave
aḍḍhamāsūpasampanne vebhaḷige yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī
tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikañcaramāno yena bārāṇasī
tadavasari.

[414] Tatra sudaṁ ānanda kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye. Assosi kho
ānanda kiki 1 kāsirājā kassapo kira bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
bārāṇasiṁ anuppatto bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāyeti.
Atha kho ānanda kiki kāsirājā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā
bhadraṁ yānaṁ abhirūhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi bārāṇasiyā
niyyāsi mahaccarājānubhāvena 2 kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
dassanāya yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā
paccorohitvā pattikova yena kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ
sammāsambuddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

[415] Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ānanda kikiṁ kāsirājānaṁ
kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho dhammiyā kathāya sandassesi
samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Atha kho ānanda kiki kāsirājā
1 Yu. kikī. 2 Yu. mahatā rājānubhāvena.
Kassapena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena dhammiyā kathāya
sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito kassapaṁ bhagavantaṁ
arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca adhivāsetu me bhante bhagavā
svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti. Adhivāsesi kho ānanda
kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tuṇhībhāvena. Atha kho
ānanda kiki kāsirājā kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā kassapaṁ bhagavantaṁ
arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Atha kho ānanda kiki kāsirājā tassā rattiyā accayena sake
nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā paṇḍumudikassa 1
sālino vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ kassapassa bhagavato
arahato sammāsambuddhassa kālaṁ ārocāpesi kālo bhante
niṭṭhitaṁ bhattanti.

[416] Atha kho ānanda kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kikissa
kāsirañño nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane
nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena. Atha kho ānanda kiki kāsirājā
buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā
santappesi sampavāresi. Atha kho ānanda kiki kāsirājā kassapaṁ
1 Sī. Yu. paṇḍumuṭikassa.
Bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ
nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
ānanda kiki kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
etadavoca adhivāsetu me bhante bhagavā bārāṇasiyaṁ vassāvāsaṁ
evarūpaṁ saṅghassa upaṭṭhānaṁ bhavissatīti. Alaṁ mahārāja adhivuṭṭho
me vassāvāsoti. Dutiyampi kho ānanda .pe. Tatiyampi kho
ānanda kiki kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
etadavoca adhivāsetu me 1 bhagavā bārāṇasiyaṁ vassāvāsaṁ evarūpaṁ
saṅghassa upaṭṭhānaṁ bhavissatīti. Alaṁ mahārāja adhivuṭṭho me
vassāvāsoti. Atha kho ānanda kikissa kāsirañño na me
kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho adhivāsesi bārāṇasiyaṁ
vassāvāsanti ahudeva aññathattaṁ ahu domanassaṁ. Atha kho ānanda
kiki kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca
atthi nu kho bhante añño koci mayā upaṭṭhākataroti.

[417] Atthi mahārāja vebhaḷigaṁ nāma nigamo tattha ghaṭikāro
nāma kumbhakāro so me upaṭṭhāko aggupaṭṭhāko tuyhaṁ kho
pana mahārāja na me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
adhivāsesi 2 bārāṇasiyaṁ vassāvāsanti attheva 3 aññathattaṁ atthi
domanassaṁ tayidaṁ ghaṭikāre kumbhakāre natthi na ca bhavissati
ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro buddhaṁ saraṇaṁ gato dhammaṁ
1 Yu. etthantare bhanteti dissati. 2 Yu. adhivāseti. 3 Yu. atthi.
Saraṇaṁ gato saṅghaṁ saraṇaṁ gato ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro
pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā
paṭivirato musāvādā paṭivirato surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
paṭivirato ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro buddhe
aveccappasādena samannāgato dhamme aveccappasādena samannāgato
saṅghe aveccappasādena samannāgato ariyakantehi sīlehi samannāgato
ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro dukkhe nikkaṅkho dukkhasamudaye
nikkaṅkho dukkhanirodhe nikkaṅkho dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya
nikkaṅkho ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro ekabhattiko
brahmacārī sīlavā kalyāṇadhammo ghaṭikāro kho mahārāja
kumbhakāro nikkhittamaṇisuvaṇṇo apetajātarūparajato ghaṭikāro
kho mahārāja kumbhakāro na musalena na sahatthā paṭhaviñca 1 khanati
yaṁ hoti kūlapaluggaṁ 2 vā mūsikukkuro vā taṁ kājena 3 āharitvā
bhājanaṁ karitvā evamāha ettha yo icchati taṇḍulapatibhastāni
vā muggapatibhastāni 4 vā kāḷāyapatibhastāni 4 vā nikkhipitvā
yaṁ icchati taṁ haratūti ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro andhe
jiṇṇe mātāpitaro poseti ghaṭikāro kho mahārāja kumbhakāro
pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā opapātiko tatthaparinibbāyī
anāvattidhammo tasmā lokā.
1 Yu. casaddo natthi. 2 Ma. kullapalugganti dissati. 3 Sī. Yu. kāmena.
4 Yu. ...pabhivattāni.

[418] Ekamidāhaṁ mahārāja samayaṁ vebhaḷige nāma nigame
viharāmi. Atha khvāhaṁ mahārāja pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya yena ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro
etadavocaṁ handa ko nu kho ayaṁ bhagavo 1 gatoti. Nikkhanto
kho te bhante upaṭṭhāko ato kumbhiyā odanaṁ gahetvā
pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjāti. Atha khvāhaṁ mahārāja
kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā
uṭṭhāyāsanā pakkāmiṁ. Atha kho mahārāja ghaṭikāro kumbhakāro
yena mātāpitaro tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mātāpitaro
etadavoca ko kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā
paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkantoti. Kassapo tāta bhagavā
arahaṁ sammāsambuddho kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ
gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkantoti. Atha kho
mahārāja ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi lābhā vata me
suladdhaṁ vata me yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
evaṁ abhivissaṭṭhoti. Atha kho mahārāja ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ
aḍḍhamāsaṁ pītisukhaṁ na vijahi sattāhaṁ mātāpitūnaṁ.

[419] Ekamidāhaṁ mahārāja samayaṁ tattheva vebhaḷige nāma
nigame viharāmi. Atha khavāhaṁ mahārāja pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
1 Yu. bhaggavo.
Pattacīvaramādāya yena ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro
etadavocaṁ handa ko nu kho ayaṁ bhagavo 1 gatoti. Nikkhanto
kho te bhante upaṭṭhāko ato kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā
pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjāti. Atha khvāhaṁ mahārāja
kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā
uṭṭhāyāsanā pakkāmiṁ. Atha kho mahārāja ghaṭikāro kumbhakāro
yena mātāpitaro tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mātāpitaro
etadavoca ko kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā
paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkantoti. Kassapo tāta bhagavā
arahaṁ sammāsambuddho kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ
gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkantoti. Atha kho
mahārāja ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi lābhā vata me
suladdhaṁ vata me yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
evaṁ abhivissaṭṭhoti. Atha kho mahārāja ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ
aḍḍhamāsaṁ pītisukhaṁ na vijahi sattāhaṁ mātāpitūnaṁ.

[420] Ekamidāhaṁ mahārāja samayaṁ tattheva vebhaḷige 2 nāma
nigame viharāmi. Tena kho pana samayena kuṭi ovassati. Atha
khvāhaṁ mahārāja bhikkhū āmantesiṁ gacchatha bhikkhave ghaṭikārassa
kumbhakārassa nivesane tiṇaṁ jānāthāti. Evaṁ vutte mahārāja
1 Yu. bhaggavo. 2 Yu. vebhaḷiṅge.
Te bhikkhū maṁ etadavocuṁ natthi kho bhante ghaṭikārassa kumbhakārassa
nivesane tiṇaṁ atthi ca khvāssa āvesanaṁ tiṇacchadananti.
Gacchatha bhikkhave ghaṭikārassa kumbhakārassa āvesanaṁ
uttiṇaṁ karothāti. Atha kho te mahārāja bhikkhū ghaṭikārassa
kumbhakārassa āvesanaṁ uttiṇamakaṁsu. Atha kho mahārāja ghaṭikārassa
kumbhakārassa mātāpitaro te bhikkhū etadavocuṁ ke āvesanaṁ
uttiṇaṁ karontīti. Bhikkhū bhagini kassapassa bhagavato arahato
sammāsambuddhassa kuṭi ovassatīti. Haratha bhante haratha bhadramukhāti.
Atha kho mahārāja ghaṭikāro kumbhakāro yena mātāpitaro
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca ke
āvesanaṁ uttiṇamakaṁsūti. Bhikkhū tāta kassapassa kira bhagavato
arahato sammāsambuddhassa kuṭi ovassatīti. Atha kho mahārāja
ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi lābhā vata me suladdhaṁ vata
me yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho evaṁ
abhivissaṭṭhoti. Atha kho mahārāja ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ aḍḍhamāsaṁ
pītisukhaṁ na vijahi sattāhaṁ mātāpitūnaṁ. Atha kho taṁ mahārāja
āvesanaṁ sabbaṁ temāsaṁ ākāsacchadanaṁ aṭṭhāsi na cātivassi
evarūpo ca mahārāja ghaṭikāro kumbhakāroti. Lābhā bhante
ghaṭikārassa kumbhakārassa suladdhaṁ bhante ghaṭikārassa kumbhakārassa
yassa bhagavā evaṁ abhivissaṭṭhoti.

[421] Atha kho ānanda kiki kāsirājā ghaṭikārassa kumbhakārassa
pañcamattāni taṇḍulavāhasatāni pāhesi paṇḍumudikassa sālino
tadūpiyañca sūpeyyaṁ. Atha kho te ānanda rājapurisā ghaṭikāraṁ
kumbhakāraṁ upasaṅkamitvā etadavocuṁ imāni vo 1 bhante pañcamattāni
taṇḍulavāhasatāni kikinā kāsirājena pahitāni paṇḍumudikassa
sālino tadūpiyañca sūpeyyaṁ tāni bhante paṭiggaṇhātūti.
Rājā kho bahukicco bahukaraṇīyo alamme raññova hotūti.

[422] Siyā kho pana te ānanda evamassa añño nūna
tena samayena jotipālo māṇavo ahosīti. Na kho panetaṁ
ānanda evaṁ daṭṭhabbaṁ ahaṁ tena samayena jotipālo māṇavo
ahosinti.
Idamavoca bhagavā attamano āyasmā ānando bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Ghaṭikārasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
-----------
1 Yu. te.
Raṭṭhapālasuttaṁ