[153] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū
āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhagavā etadavoca dhāretha no tumhe bhikkhave mayā desitāni
pañcorambhāgiyāni saññojanānīti. Evaṁ vutte āyasmā māluṅkyaputto
bhagavantaṁ etadavoca ahaṁ kho bhante dhāremi bhagavatā
desitāni pañcorambhāgiyāni saññojanānīti. Yathākathaṁ pana tvaṁ
māluṅkyaputta 2 dhāresi mayā desitāni pañcorambhāgiyāni saññojanānīti.
Sakkāyadiṭṭhiṁ kho ahaṁ bhante bhagavatā orambhāgiyaṁ
saññojanaṁ desitaṁ dhāremi vicikicchaṁ kho ahaṁ bhante bhagavatā
orambhāgiyaṁ saññojanaṁ desitaṁ dhāremi sīlabbataparāmāsaṁ kho
ahaṁ bhante bhagavatā orambhāgiyaṁ saññojanaṁ desitaṁ dhāremi
kāmacchandaṁ kho ahaṁ bhante bhagavatā orambhāgiyaṁ saññojanaṁ desitaṁ
dhāremi byāpādaṁ kho ahaṁ bhante bhagavatā orambhāgiyaṁ saññojanaṁ
desitaṁ dhāremi evaṁ kho ahaṁ bhante dhāremi bhagavatā desitāni
pañcorambhāgiyāni saññojanānīti.

[154] Kassa nu kho nāma tvaṁ māluṅkyaputta mayā 4 imāni
evaṁ pañcorambhāgiyāni saññojanāni desitāni dhāresi. Nanu
1 Ma. mahāmālukyasuttaṁ. 2 Ma. sabbattha "mālukyaputtāti dissati. Yu.
māluṅkyāputtāti. 3 Ma. ayaṁ saddo natthi. 4 Ma. ayaṁ pāṭho na dissati.
Māluṅkyaputta aññatitthiyā paribbājakā iminā taruṇūpamena
upārambhena upārambhissanti daharassa hi māluṅkyaputta kumārassa
mandassa uttānaseyyakassa sakkāyotipi na hoti kuto panassa
uppajjissati sakkāyadiṭṭhi anuseti 1 tvevassa sakkāyadiṭṭhānusayo
daharassa hi māluṅkyaputta kumārassa mandassa uttānaseyyakassa
dhammātipi na hoti kuto panassa uppajjissati dhammesu vicikicchā
anuseti tvevassa vicikicchānusayo daharassa hi [2]- kumārassa mandassa
uttānaseyyakassa sīlātipi na hoti kuto panassa uppajjissati
sīlesu sīlabbataparāmāso anuseti tvevassa sīlabbataparāmāsānusayo
daharassa hi māluṅkyaputta kumārassa mandassa uttānaseyyakassa
kāmātipi na hoti kuto panassa uppajjissati kāmesu
kāmacchando anuseti tvevassa kāmarāgānusayo daharassa hi māluṅkyaputta
kumārassa mandassa uttānaseyyakassa sattātipi na hoti
kuto panassa uppajjissati sattesu byāpādo anuseti tvevassa
byāpādānusayo nanu māluṅkyaputta aññatitthiyā paribbājakā
iminā taruṇūpamena upārambhena upārambhissantīti. Evaṁ vutte
āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca etassa bhagavā kālo
etassa sugata kālo yaṁ bhagavā pañcorambhāgiyāni saññojanāni
deseyya bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti. Tenahānanda
suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ bhanteti kho
1 Ma. Yu. anusetvevāssa. sabbattha īdisameva.
2 Ma. mālukyaputta. Yu. māluṅyāputta.
Āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

[155] Bhagavā etadavoca idhānanda assutavā puthujjano
ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto
sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme
avinīto sakkāyadiṭṭhipariyuṭṭhitena cetasā viharati sakkāyadiṭṭhiparetena
uppannāya ca sakkāyadiṭṭhiyā nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ
nappajānāti tassa sā sakkāyadiṭṭhi thāmagatā appaṭivinītā
orambhāgiyasaññojanaṁ. Vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati
vicikicchāparetena uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ
nappajānāti tassa sā vicikicchā thāmagatā appaṭivinītā
orambhāgiyasaññojanaṁ. Sīlabbataparāmāsapariyuṭṭhitena cetasā viharati
sīlabbataparāmāsaparetena uppannassa ca sīlabbataparāmāsassa
nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti tassa so sīlabbataparāmāso
thāmagato appaṭivinīto orambhāgiyasaññojanaṁ. Kāmarāgapariyuṭṭhitena
cetasā viharati kāmarāgaparetena uppannassa ca kāmarāgassa
nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti tassa so kāmarāgo thāmagato
appaṭivinīto orambhāgiyasaññojanaṁ. Byāpādapariyuṭṭhitena cetasā
viharati byāpādaparetena uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ
yathābhūtaṁ nappajānāti tassa so byāpādo thāmagato appaṭivinīto
orambhāgiyasaññojanaṁ. Sutavā ca kho ānanda ariyasāvako
Ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto
sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
na sakkāyadiṭṭhipariyuṭṭhitena cetasā viharati na sakkāyadiṭṭhiparetena
uppannāya ca sakkāyadiṭṭhiyā nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti tassa
sā sakkāyadiṭṭhi sānusayā pahīyati. Na vicikicchāpariyuṭṭhitena
cetasā viharati na vicikicchāparetena uppannāya ca vicikicchāya
nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti tassa sā vicikicchā sānusayā
pahīyati. Na sīlabbataparāmāsapariyuṭṭhitena cetasā viharati na
sīlabbataparāmāsaparetena uppannassa ca sīlabbataparāmāsassa
nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti tassa so sīlabbataparāmāso
sānusayo pahīyati. Na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na
kāmarāgaparetena uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ
pajānāti tassa so kāmarāgo sānusayo pahīyati. Na byāpādapariyuṭṭhitena
cetasā viharati na byāpādaparetena uppannassa ca
byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti tassa so byāpādo
sānusayo pahīyati.

[156] Yo ānanda maggo yā paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ
saññojanānaṁ pahānāya taṁ maggaṁ taṁ paṭipadaṁ anāgamma
pañcorambhāgiyāni saññojanāni ñassati vā dakkhati 1 vā pajahissati
vāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Seyyathāpi ānanda mahato rukkhassa
1 Yu. dakkhīti. ito paraṁ īdisameva.
Tiṭṭhato sāravato tacaṁ acchetvā phegguṁ acchetvā sāracchedo
bhavissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati evameva kho ānanda yo maggo
yā paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ pahānāya
taṁ maggaṁ taṁ paṭipadaṁ anāgamma pañcorambhāgiyāni saññojanāni
ñassati vā dakkhati vā pajahissati vāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
Yo ca kho ānanda maggo yā paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ
saññojanānaṁ pahānāya taṁ maggaṁ taṁ paṭipadaṁ āgamma pañcorambhāgiyāni
saññojanāni ñassati vā dakkhati vā pajahissati
vāti ṭhānametaṁ vijjati. Seyyathāpi ānanda mahato rukkhassa
tiṭṭhato sāravato tacaṁ chetvā phegguṁ chetvā sāracchedo bhavissatīti
ṭhānametaṁ vijjati evameva kho ānanda yo maggo yā paṭipadā
pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ pahānāya taṁ maggaṁ taṁ
paṭipadaṁ āgamma pañcorambhāgiyāni saññojanāni ñassati vā dakkhati
vā pajahissati vāti ṭhānametaṁ vijjati. Seyyathāpi ānanda gaṅgā
nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā atha kho 1 dubbalako
puriso āgaccheyya ahaṁ imissā gaṅgāya nadiyā tiriyaṁ bāhāya
sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gacchissāmīti so na sakkuṇeyya
gaṅgāya nadiyā tiriyaṁ bāhāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gantuṁ
evameva kho ānanda yassakassaci sakkāyanirodhāya dhamme desiyamāne
cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
1 Ma. Yu. ayaṁ saddo natthi.
Seyyathāpi so dubbalako puriso evameva te daṭṭhabbā.
Seyyathāpi ānanda gaṅgā nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā
atha balavā puriso āgaccheyya ahaṁ imissā gaṅgāya nadiyā
tiriyaṁ bāhāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gamissāmīti so
sakkuṇeyya gaṅgāya nadiyā tiriyaṁ bāhāya sotaṁ chetvā sotthinā
pāraṁ gantuṁ evameva kho ānanda yassakassaci sakkāyanirodhāya
dhamme desiyamāne cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
Seyyathāpi so balavā puriso evameva te daṭṭhabbā.

[157] Katamo ca 1 ānanda maggo katamā ca paṭipadā
pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ pahānāya. Idhānanda
bhikkhu upadhivivekā akusalānaṁ dhammānaṁ pahānā sabbaso kāyaduṭṭhullānaṁ
paṭippassaddhiyā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi
dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati. So yadeva tattha hoti rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ
saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ te dhamme aniccato dukkhato rogato
gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato
anattato samanupassati. So tehi dhammehi cittaṁ paṭipāpeti 2
so tehi dhammehi cittaṁ paṭipāpetvā 3 amatāya dhātuyā cittaṁ
upasaṁharati etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho
1 Yu. katamo cānanda maggo katamā paṭipadāti dissati. 2 Sī. Yu. paṭivāpeti.
Ma. patiṭṭhāpeti. 3 Sī. Yu. paṭivāpetvā. Ma. patiṭṭhāpetvā.
Sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānanti.
So tatthaṭṭhito āsavānaṁ khayaṁ pāpuṇāti no ce āsavānaṁ
khayaṁ pāpuṇāti teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṁ
orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti tattha
parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Ayampi kho ānanda
maggo ayaṁ paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ pahānāya.
Puna caparaṁ ānanda bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe.
Dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati .pe. Tatiyaṁ jhānaṁ .pe.
Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. So yadeva tattha hoti
rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ .pe.
Saññojanānaṁ pahānāya.

[158] Puna caparaṁ ānanda bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ
samatikkamā paṭighasaññānaṁ aṭṭhaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā
ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati. So
yadeva tattha hoti vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ te
dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato
ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati.
So tehi dhammehi cittaṁ paṭipāpeti so tehi dhammehi cittaṁ
paṭipāpetvā amatāya dhātuyā cittaṁ upasaṁharati etaṁ santaṁ etaṁ
paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo
Virāgo nirodho nibbānanti. So tatthaṭṭhito āsavānaṁ khayaṁ
pāpuṇāti no ce āsavānaṁ khayaṁ pāpuṇāti teneva dhammarāgena
tāya dhammanandiyā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā
opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
Ayampi kho ānanda maggo ayaṁ paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ
saññojanānaṁ pahānāya. Puna caparaṁ ānanda bhikkhu sabbaso
ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ
upasampajja viharati. So yadeva tattha hoti vedanāgataṁ
.pe. Saññojanānaṁ pahānāya. Puna caparaṁ ānanda bhikkhu
sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ
upasampajja viharati. So yadeva tattha hoti vedanāgataṁ
saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ te dhamme aniccato dukkhato
rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato
suññato anattato samanupassati. So tehi dhammehi cittaṁ
paṭipāpeti so tehi dhammehi cittaṁ paṭipāpetvā amatāya
dhātuyā cittaṁ upasaṁharati etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho
sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho
nibbānanti. So tatthaṭṭhito āsavānaṁ khayaṁ pāpuṇāti no ce
āsavānaṁ khayaṁ pāpuṇāti teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā
pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti
Tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Ayaṁ 1 kho ānanda
maggo ayaṁ paṭipadā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ
pahānāyāti.

[159] Eso ce bhante maggo esā paṭipadā pañcannaṁ
orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ pahānāya atha kiñcarahi idhekacce
bhikkhū cetovimuttino ekacce bhikkhū paññāvimuttinoti. Ettha
kho tesāhaṁ ānanda indriyavemattataṁ vadāmīti.
Idamavoca bhagavā attamano āyasmā ānando bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Mahāmāluṅkyovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
----------------
1 Ma. ayaṁpi kho.
Bhaddālisuttaṁ

[160] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū
āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhagavā etadavoca ahaṁ kho bhikkhave ekāsanabhojanaṁ bhuñjāmi
ekāsanabhojanaṁ kho ahaṁ bhikkhave bhuñjamāno appābādhatañca
sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca
etha tumhepi bhikkhave ekāsanabhojanaṁ bhuñjatha ekāsanabhojanaṁ
kho bhikkhave tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha
appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti.

[161] Evaṁ vutte āyasmā bhaddāli bhagavantaṁ etadavoca
ahaṁ kho bhante na ussahāmi ekāsanabhojanaṁ bhuñjituṁ ekāsanabhojanañhi
me bhante bhuñjato siyā kukkuccaṁ siyā vippaṭisāroti.
Tenahi tvaṁ bhaddāli yattha nimantito assasi tattha ekadesaṁ
bhuñjitvā ekadesaṁ nīharitvāpi paribhuñjeyyāsi 1 evampi kho tvaṁ 2
bhaddāli bhuñjamāno [3]- yāpessasīti. Evampi kho ahaṁ bhante na
ussahāmi bhuñjituṁ evampi me bhante bhuñjato siyā kukkuccaṁ
siyā vippaṭisāroti. Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade
paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṁ samādiyamāne anussāhaṁ pavedesi.
1 Ma. Yu. bhuñjeyyāsi. 2 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Ma. ekāsano.
Atha kho āyasmā bhaddāli sabbantaṁ temāsaṁ na bhagavato sammukhībhāvaṁ
adāsi yathātaṁ satthu sāsane sikkhāya aparipūrakārī 1 .

[162] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato
cīvarakammaṁ karonti niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ
pakkamissatīti. Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ
kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaddāliṁ te bhikkhū etadavocuṁ idaṁ kho
āvuso bhaddāli bhagavato cīvarakammaṁ karīyati 2 niṭṭhitacīvaro bhagavā
temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatīti 3 . Iṅghāvuso bhaddāli etaṁ
desaṁ 4 sādhukaṁ manasikarohi mā te pacchā dukkarataraṁ ahosīti.
Evamāvusoti kho āyasmā bhaddāli tesaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā bhaddāli
bhagavantaṁ etadavoca accayo maṁ bhante accagamā yathābālaṁ
yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yohaṁ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne
bhikkhusaṅghe sikkhaṁ samādiyamāne anussāhaṁ pavedesiṁ 5 tassa me
bhante bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyāti.