[123] Katamo ca gahapatayo puggalo attantapo
attaparitāpanānuyogamayutto.
1 Ma. asarāgāya.
Idha gahapatayo ekacco puggalo acelako
hoti muttācāro hatthāvalekhano. Yathā kandarakasuttaṁ tathā vitthāro.
Iti evarūpaṁ anekavihitaṁ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto
viharati ayaṁ vuccati gahapatayo puggalo attantapo
attaparitāpanānuyogamanuyutto. Katamo ca gahapatayo puggalo
parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto. Idha gahapatayo 1 puggalo
orabbhiko hoti sūkariko hoti .pe. Ye vā panaññepi keci
kurūrakammantā ayaṁ vuccati gahapatayo puggalo parantapo
paraparitāpanānuyogamanuyutto. Katamo ca gahapatayo puggalo
attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca
paraparitāpanānuyogamanuyutto. Idha gahapatayo ekacco puggalo rājā
vā hoti khattiyo muddhāvasitto .pe. Tepi daṇḍatajjitā bhayatajjitā
assumukhā rodamānā parikammāni karonti ayaṁ vuccati gahapatayo
puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo
ca paraparitāpanānuyogamanuyutto. Katamo ca gahapatayo puggalo
nevattantapo ca 2 nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo
ca na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo
diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī brahmabhūtena
attanā viharati. Idha gahapatayo tathāgato loke uppajjati
arahaṁ sammāsambuddho .pe. So ime pañca nīvaraṇe pahāya
1 Po. Ma. Yu. ekacco puggalo. 2 Ma. Yu. ayaṁ saddo natthi..
Cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi
vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ
sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ
dutiyaṁ jhānaṁ *- upasampajja viharati pītiyā ca virāgā .pe. Tatiyaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati sukhassa ca pahānā .pe. Catutthaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati. So evaṁ samāhite citte parisuddhe
pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite
āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ
dvepi jātiyo .pe. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ
anussarati. So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte
anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte
sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti. So dibbena
cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne
upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate
.pe. Yathākammūpage satte pajānāti. So evaṁ samāhite
citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte
kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ
abhininnāmeti. So idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ pajānāti .pe.
* mīkārkkhag ṇānaṁ peḌna jhānaṁ
Ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti. Tassa evaṁ
jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati bhavāsavāpi
cittaṁ vimuccati avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati vimuttasmiṁ vimuttamiti
ñāṇaṁ hoti khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti ayaṁ vuccati gahapatayo puggalo
nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na
paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva
dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā
viharatīti.

[124] Evaṁ vutte sāleyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṁ
etadavocuṁ abhikkantaṁ bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi
bho gotama nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya
mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya
cakkhumanto rūpāni dakkhantīti 1 evameva bhotā gotamena anekapariyāyena
dhammo pakāsito ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ
gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca upāsake no bhavaṁ gotamo
dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṅgateti.
Apaṇṇakasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
Gahapativaggo paṭhamo.
-------
1 Yu. dakkhintīti.
Tassa vaggassa uddānaṁ
kandaranāgarasaṁvaro 1 potaliyo puna jīvakabhacco
upālidamo 2 tathā 3 kukkuro 4 abhayo
bahuvedaniyopi 5 ca apaṇṇakatādasamo
paṭhamo 6 pavaro vaggo ca.
---------
1 Ma. sekhavato ca. 2 Ma. upālidammato. 3 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
4 Ma. kukkurābhayo. 5 Ma. bahuvedaniyāpaṇṇakato dasamo. 6 Ma. paṭhamo pavaro
vaggo cāti ime pāṭhā natthi.
Bhikkhuvaggo
-----
cūḷarāhulovādasuttaṁ 1

[125] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā
rāhulo ambalaṭṭhikāyaṁ viharati. Atha kho bhagavā sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito yena ambalaṭṭhikā yenāyasmā rāhulo
tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā rāhulo bhagavantaṁ dūratova
āgacchantaṁ disvāna āsanaṁ paññāpesi udakañca pādānaṁ.
Nisīdi bhagavā paññatte āsane nisajja pāde pakkhālesi.
Āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

[126] Atha kho bhagavā parittaṁ udakāvasesaṁ udakādhāne
ṭhapetvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi passasi no tvaṁ rāhula
imaṁ parittaṁ udakāvasesaṁ udakādhāne ṭhapitanti. Evaṁ bhante. Evaṁ
parittaṁ kho rāhula tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde
lajjāti. Atha kho bhagavā taṁ 2 parittaṁ udakāvasesaṁ chaḍḍetvā
āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi passasi no tvaṁ rāhula imaṁ 3 parittaṁ
udakāvasesaṁ chaḍḍitanti. Evaṁ bhante. Evaṁ chaḍḍitaṁ kho rāhula
tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde lajjāti. Atha kho
1 Ma. ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṁ. 2 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Ma. ayaṁ pāṭho
natthi. Yu. tanti dissati.
Bhagavā taṁ udakādhānaṁ nikkujjitvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi
passasi no tvaṁ rāhula imaṁ udakādhānaṁ nikkujjitanti. Evaṁ
bhante. Evaṁ nikkujjitaṁ kho rāhula tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi
sampajānamusāvāde lajjāti. Atha kho bhagavā taṁ udakādhānaṁ
ukkujjitvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi passasi no tvaṁ
rāhula imaṁ udakādhānaṁ rittaṁyeva 1 tucchanti. Evaṁ bhante. Evaṁ
rittaṁ tucchaṁ kho rāhula tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde
lajjāti.

[127] Seyyathāpi rāhula rañño nāgo īsādanto
uruḷhavābhijāto 2 saṅgāmāvacaro so 3 saṅgāmagato purimehipi
pādehi kammaṁ karoti pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti purimenapi
kāyena kammaṁ karoti pacchimenapi kāyena kammaṁ karoti sīsenapi kammaṁ
karoti kaṇṇehipi kammaṁ karoti dantehipi kammaṁ karoti naṅguṭṭhenapi
kammaṁ karoti rakkhateva soṇḍaṁ. Tattha hatthārohassa evaṁ
hoti ayaṁ kho rañño nāgo īsādanto uruḷhavābhijāto 2
saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti
pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti purimenapi kāyena kammaṁ karoti
pacchimenapi kāyena kammaṁ karoti sīsenapi kammaṁ karoti kaṇṇehipi kammaṁ
karoti dantehipi kammaṁ karoti naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti rakkhateva
1 Ma. Yu. rittaṁ. 2 Sī. Yu. ubbūḷhavābhijāto. 3 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Soṇḍaṁ apariccattaṁ kho rañño nāgassa jīvitanti. Yato kho
rāhula rañño nāgo īsādanto uruḷhavābhijāto saṅgāmāvacaro
saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti pacchimehipi pādehi
kammaṁ karoti .pe. Naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti soṇḍāyapi
kammaṁ karoti. Tattha hatthārohassa evaṁ hoti ayañca 1 kho
rañño nāgo īsādanto uruḷhavābhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato
purimehipi pādehi kammaṁ karoti pacchimehipi pādehi kammaṁ
karoti purimenapi kāyena kammaṁ karoti pacchimenapi kāyena kammaṁ
karoti sīsenapi kammaṁ karoti kaṇṇehipi kammaṁ karoti dantehipi
kammaṁ karoti naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti soṇḍāyapi kammaṁ
karoti pariccattaṁ kho rañño nāgassa jīvitaṁ natthidāni kiñci
rañño nāgassa akaraṇīyanti. Evameva kho rāhula yassakassaci
sampajānamusāvāde natthi lajjā nāhaṁ tassa kiñci pāpaṁ kammaṁ 2
akaraṇīyanti vadāmi. Tasmātiha te rāhula hassāpi na musā
bhaṇissāmīti evañhi te rāhula sikkhitabbaṁ.

[128] Taṁ kiṁ maññasi rāhula kimatthiyo ādāsoti.
Paccavekkhaṇattho bhanteti. Evameva kho rāhula paccavekkhitvā
paccavekkhitvā kāyena kammaṁ kātabbaṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā
vācāya kammaṁ kātabbaṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā manasā
kammaṁ kātabbaṁ.
1 Ma. Yu. ayaṁ kho. 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.

[129] Yadeva tvaṁ rāhula kāyena kammaṁ kattukāmo ahosi 1
tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena
kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya
parabyābādhāyapi saṁvatteyya ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ 2 dukkhavipākanti. Sace tvaṁ rāhula
paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena
kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāya 3 saṁvatteyya
parabyābādhāya 4 saṁvatteyya ubhayabyābādhāya 5 saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti evarūpaṁ te rāhula kāyena
kammaṁ sasakkaṁ 6 na karaṇīyaṁ. Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno
evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ
me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi 7 saṁvatteyya na parabyābādhāyapi 8
saṁvatteyya na ubhayabyābādhāyapi 9 saṁvatteyya kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ
sukhudrayaṁ sukhavipākanti evarūpaṁ te rāhula kāyena kammaṁ karaṇīyaṁ.
Karontenapi te rāhula kāyena kammaṁ tadeva te kāyakammaṁ
paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ
me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati
ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ
dukkhavipākanti. Sace 10 tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi
yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ
1 Yu. hosi. 2 Ma. dukkhudayaṁ. 3-4-5 Po. Ma. Yu. pisaddo dissati. 6 Ma.
saṁsakkaṁ na ca. 7-8-9 Yu. pisadudo na disusati. 10 Ma. sace pana.
Attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi
saṁvattati akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti
paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ rāhula evarūpaṁ kāyakammaṁ. Sace pana tvaṁ
rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena
kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati
na parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati kusalaṁ
idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti anupadajjeyyāsi tvaṁ rāhula
evarūpaṁ kāyakammaṁ. Katvāpi te rāhula kāyena kammaṁ tadeva
te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena
kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati
parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ
idaṁ kāyena 1 kammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace 2 tvaṁ rāhula
paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyakammaṁ 3
akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi
saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ
dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti evarūpaṁ te rāhula kāyakammaṁ satthari vā
viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṁ vivaritabbaṁ uttānīkātabbaṁ
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjitabbaṁ.
Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho
ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi
1 Ma. Yu. kāyakammaṁ. 2 Ma. sace kho. 3 Ma. Yu. kāyena kammaṁ.
Bādhāyapi saṁvattati na parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi
saṁvattati kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti teneva tvaṁ
rāhula pītipāmujjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī 1 kusalesu dhammesu.

[130] Yadeva tvaṁ rāhula vācāya kammaṁ kattukāmo ahosi
tadeva te vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya
kammaṁ kattukāmo idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya
parabyābādhāyapi saṁvatteyya ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace tvaṁ rāhula
paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya
kammaṁ kattukāmo idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya
parabyābādhāyapi saṁvatteyya ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti evarūpaṁ te rāhula vācāya
kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ. Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno
evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ kattukāmo
idaṁ me vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya na parabyābādhāyapi
saṁvatteyya na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya kusalaṁ idaṁ
vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti evarūpaṁ te rāhula vācāya kammaṁ
karaṇīyaṁ. Karontenapi te rāhula vācāya kammaṁ tadeva te
vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ
karomi idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi
1 Po. ahorattānusikkhitā.
Saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ
dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace 1 tvaṁ rāhula paccavekkhamāno
evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ karomi idaṁ
me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati
ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti
paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ rāhula evarūpaṁ vacīkammaṁ. Sace
pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ
idaṁ vācāya kammaṁ karomi idaṁ me vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi
saṁvattati na parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati
kusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti anupadajjeyyāsi tvaṁ
rāhula evarūpaṁ vacīkammaṁ. Katvāpi te rāhula vācāya kammaṁ
tadeva te vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya
kammaṁ akāsiṁ idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati
parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ
idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace 2 tvaṁ rāhula
paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya
kammaṁ akāsiṁ idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati
parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ
vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti evarūpaṁ te rāhula vacīkammaṁ
satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu vā desetabbaṁ vivaritabbaṁ
1 Ma. sace pana. 2 Ma. sace kho.
Uttānīkātabbaṁ desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ
āpajjitabbaṁ. Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ
jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ akāsiṁ idaṁ me
vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati na parabyābādhāyapi saṁvattati
na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati kusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti
teneva tvaṁ rāhula pītipāmujjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī 1
kusalesu dhammesu.

[131] Yadeva tvaṁ rāhula manasā kammaṁ kattukāmo ahosi
tadeva te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ manasā
kammaṁ kattukāmo idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya
parabyābādhāyapi saṁvatteyya ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace tvaṁ rāhula
paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ
kattukāmo idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya
parabyābādhāyapi saṁvatteyya ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya akusalaṁ
idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti evarūpaṁ te rāhula manasā
kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ. Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno
evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ kattukāmo
idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya na parabyābādhāyapi
saṁvatteyya na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya kusalaṁ idaṁ
1 Po. ... sikkhitā. ito paraṁ pāṭhā evameva ñātabbā.
Manokammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti evarūpaṁ te rāhula manasā
kammaṁ karaṇīyaṁ. Karontenapi te rāhula manasā kammaṁ tadeva
te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ yannu kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ
karomi idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi
saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ manokammaṁ
dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti. Sace 1 tvaṁ rāhula paccavekkhamāno
evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ karomi idaṁ
me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati
ubhayabyābādhāyapi saṁvattati akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ
dukkhavipākanti paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ rāhula evarūpaṁ manokammaṁ.
Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi yaṁ kho
ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ karomi idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi
saṁvattati na parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi
saṁvattati kusalaṁ idaṁ manokammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākanti
anupadajjeyyāsi tvaṁ rāhula evarūpaṁ manokammaṁ. Katvāpi te
rāhula manasā kammaṁ tadeva te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ
yannu kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me manokammaṁ
attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi
saṁvattati akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti.
Sace tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi
1 Ma. sace pana.
Yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me manokammaṁ
attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi
saṁvattati akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākanti
evarūpe 1 pana 2 te rāhula manokamme 3 aṭṭiyitabbaṁ harāyitabbaṁ
jigucchitabbaṁ aṭṭiyitvā 4 harāyitvā jigucchitvā āyatiṁ saṁvaraṁ
āpajjitabbaṁ. Sace pana tvaṁ rāhula paccavekkhamāno evaṁ
jāneyyāsi yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me
manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati na parabyābādhāyapi saṁvattati
na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati kusalaṁ idaṁ manokammaṁ sukhudrayaṁ
sukhavipākanti teneva tvaṁ rāhula pītipāmujjena vihareyyāsi
ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.

[132] Ye hi keci rāhula atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
vā kāyakammaṁ parisodhesuṁ vacīkammaṁ parisodhesuṁ manokammaṁ parisodhesuṁ
sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ
parisodhesuṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhesuṁ
paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhesuṁ. Yepi 5 hi
keci rāhula anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṁ
parisodhessanti vacīkammaṁ parisodhessanti manokammaṁ parisodhessanti
sabbe te evameva 6 paccavekkhitvā paccavekkhitvā
kāyakammaṁ parisodhessanti paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ
1 Ma. evarūpaṁ. 2 Yu. panasaddo natthi. 3 Ma. manokammaṁ aḍḍiyitabbaṁ.
4 Ma. aḍḍiyitvā. 5 Ma. ye hi pi. 6 Ma. Yu. evamevaṁ.
Parisodhessanti paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ
parisodhessanti. Yepi hi keci rāhula etarahi samaṇā vā brāhmaṇā
vā kāyakammaṁ parisodhenti vacīkammaṁ parisodhenti manokammaṁ parisodhenti
sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ
parisodhenti paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhenti
paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhenti.
Tasmātiha te 1 rāhula paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ
parisodhessāmi paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhessāmi 2
paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhessāmīti evañhi
te 3 rāhula sikkhitabbanti.
Idamavoca bhagavā attamano āyasmā rāhulo bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Cūḷarāhulovādasuttaṁ 4 niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
------------
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Yu. parisodhessāma. 3 Yu. vo.
4 Ma. ambalaṭṭhikarāhu....
Mahārāhulovādasuttaṁ