[33] Yato 1 kho mahānāma ariyasāvako evaṁ sīlasampanno hoti
evaṁ indriyesu guttadvāro hoti evaṁ bhojane mattaññū hoti
evaṁ jāgariyamanuyutto hoti evaṁ sattahi saddhammehi samannāgato
hoti evaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ
nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ayaṁ vuccati mahānāma
ariyasāvako sekho paṭipado apūccaṇḍatāya 2 samāpanno 3 bhabbo
abhinibbhidāya bhabbo sambodhāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa
adhigamāya. Seyyathāpi mahānāma kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā
dasa vā dvādasa vā tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni
sammā parisecitāni sammā paribhāvitāni 4 kiñcāpi tassā kukkuṭiyā
1 Po. casaddo dissati. 2 Ma. Yu. apuccaṇḍatāya.
3 Po. samannāgatotipi dissati. 4 Po. pariseditāni.
Na evaṁ icchā uppajjeyya aho vatime kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya
vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṁ padāletvā sotthinā
abhinibbhijjeyyunti 1 evameva kho mahānāma yato ariyasāvako
evaṁ sīlasampanno hoti evaṁ indriyesu guttadvāro hoti evaṁ
bhojane mattaññū hoti evaṁ jāgariyamanuyutto hoti evaṁ sattahi
saddhammehi samannāgato hoti evaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ
diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ayaṁ
vuccati mahānāma ariyasāvako sekho paṭipado apūccaṇḍatāya
samāpanno bhabbo abhinibbhidāya bhabbo sambodhāya bhabbo
anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Sakho so 2 mahānāma
ariyasāvako imaṁyeva 3 anuttaraṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ āgamma anekavihitaṁ
pubbenivāsaṁ anussarati seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi
jātiyo .pe. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ
anussarati ayamassa paṭhamābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva
aṇḍakosamhā. Sakho so mahānāma ariyasāvako imaṁyeva anuttaraṁ
upekkhāsatipārisuddhiṁ āgamma dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena
.pe. Yathākammūpage satte pajānāti ayamassa
dutiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā. Sa
kho so mahānāma ariyasāvako imaṁyeva anuttaraṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ
āgamma āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ
1 Po. etthantare " atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā
aṇḍakosaṁ padāletvā sotthinā abhinibbhijjitunti ime pāṭhā dissanti.
2 Yu. sabbattha sa kho so. 3 Po. " anuttaraṁ yogakkhemaṁ.
Vimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati ayamassa tatiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva
aṇḍakosamhā.

[34] Yampi 1 mahānāma ariyasāvako sīlasampanno hoti idampissa
hoti caraṇasmiṁ yampi mahānāma ariyasāvako indriyesu
guttadvāro hoti idampissa hoti caraṇasmiṁ yampi mahānāma
ariyasāvako bhojane mattaññū hoti idampissa hoti caraṇasmiṁ
yampi mahānāma ariyasāvako jāgariyamanuyutto hoti idampissa
hoti caraṇasmiṁ yampi mahānāma ariyasāvako sattahi saddhammehi
samannāgato hoti idampissa hoti caraṇasmiṁ yampi mahānāma
ariyasāvako catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ
nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī idampissa hoti
caraṇasmiṁ yañca kho mahānāma ariyasāvako anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ
anussarati seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi jātiyo .pe.
Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati idampissa
hoti vijjāya yampi mahānāma ariyasāvako dibbena cakkhunā
visuddhena atikkantamānusakena .pe. Yathākammūpage satte pajānāti
idampissa hoti vijjāya yampi mahānāma ariyasāvako āsavānaṁ
khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ
abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati idampissa hoti vijjāya
1 Ma. yampi kho.
Ayaṁ vuccati mahānāma ariyasāvako vijjāsampanno itipi caraṇasampanno
itipi vijjācaraṇasampanno itipi. Brahmunāpesā 1
mahānāma sanaṅkumārena gāthā bhāsitā
khattiyo seṭṭho janetasmiṁ ye gottapaṭisārino
vijjācaraṇasampanno so seṭṭho devamānuseti.

[35] Sā kho panesā mahānāma brahmunā sanaṅkumārena gāthā
sugītā na duggītā subhāsitā na dubbhāsitā atthasañhitā no
anatthasañhitā anumatā bhagavatāti. Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā
āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi sādhu sādhu ānanda sādhu kho
tvaṁ ānanda kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ sekhapaṭipadaṁ abhāsīti.
Idamavoca āyasmā ānando samanuñño satthā ahosi
attamanā kāpilavatthavā sakyā āyasmato ānandassa bhāsitaṁ
abhinandunti.
Sekhapaṭipadāsuttaṁ 2 niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
------------
1 Ma. brahmunā kho panesā. 2 Ma. Yu. sekhasuttantaṁ.
Potaliyasuttaṁ

[36] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā aṅguttarāpesu viharati
āpaṇaṁ nāma aṅguttarāpānaṁ nigamo. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya āpaṇaṁ piṇḍāya pāvisi. Āpaṇe
piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena aññataro
vanasaṇḍo tenupasaṅkami 1 divāvihārāya taṁ vanasaṇḍaṁ ajjhogahetvā 2
aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi. Potaliyopi kho gahapati
sampannanivāsanapāpuraṇo 3 chattupāhanāhi jaṅghāvihāraṁ 4 anucaṅkamamāno
anuvicaramāno yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ
vanasaṇḍaṁ ajjhogahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ aṭṭhāsi.

[37] Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho potaliyaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca
saṁvijjanti 5 kho gahapati āsanāni sace ākaṅkhasi nisīdāti. Evaṁ
vutte potaliyo gahapati gahapativādena maṁ samaṇo gotamo
samudācaratīti kupito anattamano tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho
bhagavā potaliyaṁ gahapatiṁ etadavoca saṁvijjanti kho gahapati āsanāni
1 Po. upasaṅkamitvā. 2 Ma. ajjhogāhitvā. 3 Sī. Ma. Yu. nivāsanapāvuraṇo.
4 Ma. jaṅghavihāraṁ. 5 Sī. Yu. saṁvijjante khoti pāṭho dissati.
Sace ākaṅkhasi nisīdāti. 1 Dutiyampi kho potaliyo gahapati gahapativādena
maṁ samaṇo gotamo samudācaratīti kupito anattamano tuṇhī
ahosi. Tatiyampi kho bhagavā potaliyaṁ gahapatiṁ etadavoca
saṁvijjanti kho gahapati āsanāni sace ākaṅkhasi nisīdāti. Evaṁ
vutte potaliyo gahapati gahapativādena maṁ samaṇo gotamo
samudācaratīti kupito anattamano bhagavantaṁ etadavoca tayidaṁ bho
gotama nacchannaṁ tayidaṁ nappaṭirūpaṁ yaṁ maṁ tvaṁ gahapativādena
samudācarasīti. Te 2 hi te gahapati ākārā te liṅgā te
nimittā yathātaṁ gahapatissāti. Tathā hi pana me bho gotama
sabbe kammantā paṭikkhittā sabbe vohārā samucchinnāti.
Yathākathaṁ pana te gahapati sabbe kammantā paṭikkhittā sabbe
vohārā samucchinnāti. Idha me bho gotama yaṁ ahosi dhanaṁ
vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā sabbantaṁ puttānaṁ dāyajjaṁ
niyyātaṁ tatthāhaṁ anovādī anupavādī ghāsacchādanaparamo viharāmi
evañca 3 me bho gotama sabbe kammantā paṭikkhittā sabbe
vohārā samucchinnāti. Aññathā kho tvaṁ gahapati vohārasamucchedaṁ
vadesi 4 aññathā ca pana ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotīti.
Yathākathaṁ pana bhante ariyassa vinaye vohārasamucchedo hoti sādhu
me bhante bhagavā tathā dhammaṁ desetu yathā ariyassa vinaye
1 Po. evaṁ vutte. 2 Po. Ma. tenahi. 3 Yu. evaṁ kho me. Ma. evaṁ
me. 4 Sī. Yu. vadasi.
Vohārasamucchedo hotīti. Tenahi gahapati suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi
bhāsissāmīti. Evaṁ bhanteti kho potaliyo gahapati bhagavato
paccassosi.

[38] Bhagavā etadavoca aṭṭha kho ime gahapati dhammā
ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti katame aṭṭha
apāṇātipātaṁ nissāya pāṇātipāto pahātabbo dinnādānaṁ
nissāya adinnādānaṁ pahātabbaṁ saccaṁ vācaṁ nissāya musāvādo
pahātabbo apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā
agiddhilobhaṁ nissāya giddhilobho pahātabbo anindārosaṁ 1 nissāya
nindāroso 2 pahātabbo akodhupāyāsaṁ nissāya kodhupāyāso
pahātabbo anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo ime kho
gahapati aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā vitthārena avibhattā
ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattantīti. Yeme pana 3
bhante bhagavatā aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā vitthārena avibhattā
ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti sādhu me bhante bhagavā
ime aṭṭha dhamme vitthārena 4 vibhajatu anukampaṁ upādāyāti.
Tenahi gahapati suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi.

[39] Bhagavā etadavoca apāṇātipātaṁ nissāya pāṇātipāto
pahātabboti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca
1 Po. anindādosaṁ. sabbattha īdisameva. 2 Po. nindādoso. sabbattha
īdisameva. 3 Yu. ayaṁ saddo natthi. 4 Ma. vitthāretvā.
Vuttaṁ idha gahapati ariyasāvako iti paṭisañcikkhati yesaṁ kho
ahaṁ saññojanānaṁ hetu pāṇātipātī assaṁ tesāhaṁ saññojanānaṁ
pahānāya samucchedāya paṭipanno ahañceva kho pana pāṇātipātī
assaṁ attāpi maṁ upavadeyya pāṇātipātapaccayā anuvicca 1 viññū
garaheyyuṁ pāṇātipātapaccayā kāyassa bhedā parammaraṇā duggati
pāṭikaṅkhā pāṇātipātapaccayā etadeva kho pana saññojanaṁ
etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ pāṇātipāto ye ca pāṇātipātapaccayā
uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā pāṇātipātā paṭiviratassa
evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti apāṇātipātaṁ
nissāya pāṇātipāto pahātabboti iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ
paṭicca vuttaṁ.

[40] Dinnādānaṁ nissāya adinnādānaṁ pahātabbanti iti
kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ idha gahapati ariyasāvako
iti paṭisañcikkhati yesaṁ kho ahaṁ saññojanānaṁ hetu adinnādāyī
assaṁ tesāhaṁ saññojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno
ahañceva kho pana adinnādāyī assaṁ attāpi maṁ upavadeyya
adinnādānapaccayā anuvicca viññū garaheyyuṁ adinnādānapaccayā
kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā adinnādānapaccayā
etadeva kho pana saññojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ adinnādānaṁ
ye ca adinnādānapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā
1 Po. anuviccāpi. Ma. anuviccāpi maṁ. ito paraṁ sabbattha īdisameva.
Adinnādānā paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na
honti dinnādānaṁ nissāya adinnādānaṁ pahātabbanti iti yantaṁ
vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

[41] Saccaṁ vācaṁ nissāya musāvādo pahātabboti iti kho
panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ idha gahapati ariyasāvako
iti paṭisañcikkhati yesaṁ kho ahaṁ saññojanānaṁ hetu musāvādī
assaṁ tesāhaṁ saññojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno
ahañceva kho pana musāvādī assaṁ attāpi maṁ upavadeyya
musāvādapaccayā anuvicca viññū garaheyyuṁ musāvādapaccayā
kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā musāvādapaccayā
etadeva kho pana saññojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ musāvādo ye
ca musāvādapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā musāvādā
paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti
saccaṁ vācaṁ nissāya musāvādo pahātabboti iti yantaṁ vuttaṁ
idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

[42] Apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbāti iti
kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ idha gahapati ariyasāvako
iti paṭisañcikkhati yesaṁ kho ahaṁ saññojanānaṁ hetu pisuṇavāco 1
assaṁ tesāhaṁ saññojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno
ahañceva kho pana pisuṇavāco 1 assaṁ attāpi maṁ upavadeyya
1 Ma. pisuṇāvāco.
Pisuṇavācapaccayā 1 anuvicca viññū garaheyyuṁ pisuṇavācapaccayā
kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā pisuṇavācapaccayā
etadeva kho pana saññojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ pisuṇavācā
ye ca pisuṇavācapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā
pisuṇāya vācāya paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā
na honti apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbāti
iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.