พุทธธรรมสงฆ์


Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[23] Evaṁ vutte dasamo gahapati aṭṭhakanāgaro āyasmantaṁ
ānandaṁ etadavoca seyyathāpi bhante ānanda puriso ekaṁ 2
nidhimukhaṁ gavesanto sakideva ekādasa nidhimukhāni adhigaccheyya evameva
kho ahaṁ bhante ekaṁ amatadvāraṁ gavesanto sakideva ekādasa
amatadvārāni alatthaṁ savanāya seyyathāpi bhante purisassa agāraṁ
ekādasadvāraṁ so tasmiṁ agāre āditte ekamekenapi dvārena
1 Ma. ayaṁpi kho. 2 Ma. ekaṁva.
Sakkuṇeyya attānaṁ sotthiṁ kātuṁ evameva kho ahaṁ bhante imesaṁ
ekādasannaṁ amatadvārānaṁ ekamekenapi amatadvārena sakkhissāmi 1
attānaṁ sotthiṁ kātuṁ ime hi nāma bhante aññatitthiyā ācariyassa
ācariyadhanaṁ pariyesissanti kimaṅgaṁ panāhaṁ āyasmato ānandassa
pūjaṁ na karissāmīti. Atha kho dasamo gahapati aṭṭhakanāgaro
pātaliputtakañca vesālikañca bhikkhusaṅghaṁ sannipātetvā paṇītena
khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi ekamekañca
bhikkhuṁ paccekaṁ dussayugena acchādesi āyasmantaṁ 2 ānandaṁ ticīvarena
acchādesi āyasmato 3 ānandassa pañcasataṁ 4 vihāraṁ kārāpesīti.
Aṭṭhakanāgarasuttaṁ 5 niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
----------
1 Ma. Yu. sakkuṇissāmi. 2 Po. casaddo dissati. 3 Ma. Yu. casaddo dissati.
4 Ma. pañcasatavihāraṁ. 5 Ma. Yu. aṭṭhakanāgarasuttantaṁ.
Sekhapaṭipadāsuttaṁ

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[24] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati
kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṁ
sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhapubbaṁ 1
samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
Atha kho kāpilavatthavā 2 sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante
kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti 3 anajjhāvuṭṭhapubbaṁ
samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena
taṁ bhante bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ
pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti tadassa kāpilavatthavānaṁ
sakyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā
uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena navaṁ
santhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ 4 santhāgāraṁ
santharāpetvā 5 āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā
telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā
1 Sī. Yu. anajjhāvuṭṭhaṁ. 2 Po. sabbattha " kāpilavatthukāti dissati.
3 Yu. hotīti natthi. 4 Po. " sabbasantharisanthataṁ. 5 Yu. santharitvā.
Bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho
kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ sabbasanthariṁ santhataṁ
bhante santhāgāraṁ āsanāni paññattāni 1 udakamaṇiko patiṭṭhāpito
telappadīpo āropito yassadāni bhante bhagavā kālaṁ maññatīti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[25] Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ
bhikkhusaṅghena yena 2 santhāgāraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā pāde
pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā majjhimathambhaṁ nissāya puratthābhimukho
nisīdi. Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā
pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā 3 .
Kāpilavatthavāpi kho sakyā pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā
puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva
purakkhatvā 3 . Atha kho bhagavā kāpilavatthave sakye 4 bahudeva
rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā
sampahaṁsetvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi paṭibhātu taṁ ānanda
kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ sekho paṭipado 5 piṭṭhi me agilāyati
tamahaṁ āyamissāmīti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando
bhagavato paccassosi. Atha kho bhagavā catuguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā
dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pādena 6 pādaṁ
accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[26] Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṁ sakkaṁ 7 āmantesi
1 paññāpitānīti yuttataraṁ. 2 Po. navaṁ. 3 Po. purakkhitvātipi dissati.
4 yu sakke. 5 Yu. pāṭipado. 6 Ma. Yu. pāde. 7 Yu. sakyaṁ.
Idha mahānāma ariyasāvako sīlasampanno hoti indriyesu guttadvāro
hoti bhojane mattaññū hoti jāgariyamanuyutto hoti sattahi
saddhammehi samannāgato hoti catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ
diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[27] Kathañca mahānāma ariyasāvako sīlasampanno hoti.
Idha mahānāma ariyasāvako sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati
ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya
sikkhati sikkhāpadesu evaṁ kho mahānāma ariyasāvako sīlasampanno
hoti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[28] Kathañca mahānāma ariyasāvako indriyesu guttadvāro
hoti. Idha mahānāma ariyasāvako cakkhunā rūpaṁ disvā na
nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ
asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā
anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṁ
cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ sutvā ...
Ghānena gandhaṁ ghāyitvā ... Jivhāya rasaṁ sāyitvā ... Kāyena
phoṭṭhabbaṁ phusitvā ... Manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī
hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ
viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ
tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ manindriye saṁvaraṁ
Āpajjati evaṁ kho mahānāma ariyasāvako indriyesu guttadvāro
hoti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[29] Kathañca mahānāma ariyasāvako bhojane mattaññū hoti.
Idha mahānāma ariyasāvako paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti
neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva
imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya
iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi
yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti evaṁ
kho mahānāma ariyasāvako bhojane mattaññū hoti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[30] Kathañca mahānāma ariyasāvako jāgariyamanuyutto hoti.
Idha mahānāma ariyasāvako divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi
dhammehi cittaṁ parisodheti rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya
āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ
dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi 1 pādena 2 pādaṁ accādhāya sato
sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ
paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti
evaṁ kho mahānāma ariyasāvako jāgariyamanuyutto hoti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[31] Kathañca mahānāma ariyasāvako sattahi saddhammehi
samannāgato hoti. Idha mahānāma ariyasāvako saddho hoti
saddahati tathāgatassa bodhiṁ itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
1 Ma. Yu. kappeti. 2 Ma. Yu. pāde.
Vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā
devamanussānaṁ buddho bhagavāti hirimā hoti hiriyati kāyaduccaritena
vacīduccaritena manoduccaritena hiriyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ
samāpattiyā ottappī hoti ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena
manoduccaritena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ
samāpattiyā bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo ye te
dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā 1
sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpāssa
dhammā bahussutā honti dhatā vacasā paricitā manasānupekkhitā
diṭṭhiyā supaṭividdhā āraddhaviriyo hoti 2 akusalānaṁ
dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya thāmavā
daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu satimā hoti
paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā
anussaritā paññavā 3 hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato 4
ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā evaṁ kho mahānāma
ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 13)

[32] Kathañca mahānāma ariyasāvako catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ 5
diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
Idha mahānāma ariyasāvako vivicceva kāmehi vivicca
akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ
1 Po. sātthaṁ sabyañjanaṁ. 2 Ma. Yu. viharati. 3 Yu. paññā vā hoti.
4 Ma. hoti. 5 Yu. abhi.
Upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ
cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca
sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti
upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati evaṁ kho mahānāma ariyasāvako catunnaṁ
jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti
akicchalābhī akasiralābhī.