พุทธธรรมสงฆ์


Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[540] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati
ghositārāme. Tena kho pana samayena kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā
kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti
te na ceva aññamaññaṁ saññāpenti na ca saññattiṁ upenti
na ca aññamaññaṁ nijjhāpenti na ca nijjhattiṁ upenti. Atha
kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca idha bhante kosambiyaṁ bhikkhū
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi
vitudantā viharanti te na ceva aññamaññaṁ saññāpenti na
ca saññattiṁ upenti na ca aññamaññaṁ nijjhāpenti na ca
nijjhattiṁ upentīti. Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi
ehi tvaṁ bhikkhu mama vacanena te bhikkhū āmantehi satthā vo
āyasmante āmantetīti. Evaṁ bhanteti kho so bhikkhu bhagavato
paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te bhikkhū
etadavoca satthā āyasmante āmantetīti. Evamāvusoti kho
te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[541] Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca
saccaṁ kira tumhe bhikkhave bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā
aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharatha te na ceva aññamaññaṁ
saññāpetha na ca saññattiṁ upetha na ca aññamaññaṁ nijjhāpetha
na ca nijjhattiṁ upethāti. Evaṁ bhanteti 1 . Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave
yasmiṁ tumhe samaye bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ
mukhasattīhi vitudantā viharatha api nu tumhākaṁ tasmiṁ samaye
mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī 2 ceva
raho ca mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī
ceva raho ca mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu
āvī ceva raho cāti. No hetaṁ bhante. Iti kira bhikkhave yasmiṁ
tumhe samaye bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ
mukhasattīhi vitudantā viharatha neva tumhākaṁ tasmiṁ samaye mettaṁ
kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī ceva raho ca
na mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī ceva raho ca
na mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī ceva
raho ca atha kiñcarahi tumhe moghapurisā kiṁjānantā kiṁpassantā
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi
vitudantā viharatha te na ceva aññamaññaṁ saññāpetha na ca
saññattiṁ upetha na ca aññamaññaṁ nijjhāpetha na ca nijjhattiṁ
1 Ma. itisaddo natthi. 2 Ma. āvi. sabbattha īdisameva.
Upetha tañhi tumhākaṁ moghapurisā bhavissati dīgharattaṁ ahitāya
dukkhāyāti.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[542] Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi chayime bhikkhave
dhammā sārāṇīyā 1 piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya
sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattanti. Katame cha. Idha bhikkhave
bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvī
ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo 2 piyakaraṇo garukaraṇo
saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Puna caparaṁ
bhikkhave bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu
āvī ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo
saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Puna
caparaṁ bhikkhave bhikkhuno mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu
āvī ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo
garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā
antamaso pattapariyāpannamattaṁpi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī
hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī ayampi dhammo
sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā
ekībhāvāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu yāni tāni
sīlāni akkhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni
1-2 Ma. sāraṇīyā-sāraṇīyo. sabbattha evaṁ ñātabbaṁ.
Viññūpasaṭṭhāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni tathārūpesu sīlesu
sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvī ceva raho ca ayampi
dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya
sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu yāyaṁ
diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya
tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvī
ceva raho ca ayampi dhammo sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo
saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Ime kho
bhikkhave cha sārāṇīyā dhammā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya
avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattanti. Imesaṁ kho bhikkhave
channaṁ sārāṇīyānaṁ dhammānaṁ etaṁ aggaṁ etaṁ saṅgāhikaṁ etaṁ
saṅghāṭaniyaṁ yadidaṁ yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa
sammā dukkhakkhayāya. Seyyathāpi bhikkhave kūṭāgārassa etaṁ aggaṁ
etaṁ saṅgāhikaṁ etaṁ saṅghāṭaniyaṁ yadidaṁ kūṭaṁ evameva kho
bhikkhave imesaṁ channaṁ sārāṇīyānaṁ dhammānaṁ etaṁ aggaṁ etaṁ
saṅgāhikaṁ etaṁ saṅghāṭaniyaṁ yadidaṁ yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā
niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[543] Kathañca bhikkhave yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti
takkarassa sammā dukkhakkhayāya. Idha bhikkhave bhikkhu araññagato
vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati atthi
Nu kho me taṁ pariyuṭṭhānaṁ ajjhattaṁ appahīnaṁ yenāhaṁ pariyuṭṭhānena
pariyuṭṭhitacitto yathābhūtaṁ nappajāneyyaṁ nappasseyyanti. Sace
bhikkhave bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhito hoti pariyuṭṭhitacittova hoti
sace bhikkhave bhikkhu byāpādapariyuṭṭhito hoti pariyuṭṭhitacittova
hoti sace bhikkhave bhikkhu thīna middhapariyuṭṭhito hoti pariyuṭṭhitacittova
hoti sace bhikkhave bhikkhu uddhaccakukkuccapariyuṭṭhito hoti
pariyuṭṭhitacittova hoti sace bhikkhave bhikkhu vicikicchāpariyuṭṭhito
hoti pariyuṭṭhitacittova hoti sace bhikkhave bhikkhu idhalokacintāya
pasuto hoti pariyuṭṭhitacittova hoti sace bhikkhave bhikkhu paralokacintāya
pasuto hoti pariyuṭṭhitacittova hoti sace bhikkhave bhikkhu
bhaṇḍanajāto kalahajāto vivādāpanno aññamaññaṁ mukhasattīhi
vitudanto viharati pariyuṭṭhitacittova hoti so evaṁ pajānāti
natthi kho me taṁ pariyuṭṭhānaṁ ajjhattaṁ appahīnaṁ yenāhaṁ pariyuṭṭhānena
pariyuṭṭhitacitto yathābhūtaṁ nappajāneyyaṁ nappasseyyaṁ supaṇihitaṁ me
mānasaṁ saccānaṁ bodhāyāti. Idamassa paṭhamaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti
ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[544] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati imaṁ
nu kho ahaṁ diṭṭhiṁ āsevanto bhāvento bahulīkaronto labhāmi
paccattaṁ samathaṁ labhāmi paccattaṁ nibbuttinti. So evaṁ pajānāti
imaṁ kho ahaṁ diṭṭhiṁ āsevanto bhāvento bahulīkaronto labhāmi
Paccattaṁ samathaṁ labhāmi paccattaṁ nibbuttinti. Idamassa dutiyaṁ
ñāṇaṁ adhigataṁ hoti ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[545] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati
yathārūpāyāhaṁ diṭṭhiyā samannāgato atthi nu kho iti bahiddhā
añño samaṇo vā brāhmaṇo vā tathārūpāya diṭṭhiyā samannāgatoti.
So evaṁ pajānāti yathārūpāyāhaṁ diṭṭhiyā samannāgato
natthi ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā tathārūpāya
diṭṭhiyā samannāgatoti. Idamassa tatiyaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti
ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[546] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati
yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi
tathārūpāya dhammatāya samannāgatoti. Kathaṁrūpāya ca bhikkhave dhammatāya
diṭṭhisampanno puggalo samannāgato dhammatā esā bhikkhave
diṭṭhisampannassa puggalassa kiñcāpi tathārūpiṁ āpattiṁ āpajjati
yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṁ paññāyati atha kho naṁ khippameva
satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu deseti vivarati uttānīkaroti
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjati.
Seyyathāpi bhikkhave daharo kumāro mando uttānaseyyako hatthena
vā pādena vā aṅgāraṁ akkamitvā khippameva paṭisaṁharati evameva
kho bhikkhave dhammatā esā diṭṭhisampannassa puggalassa kiñcāpi
Tathārūpiṁ āpattiṁ āpajjati yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṁ paññāyati
atha kho naṁ khippameva satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu deseti
vivarati uttānīkaroti desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ
saṁvaraṁ āpajjati. So evaṁ pajānāti yathārūpāya dhammatāya
diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi tathārūpāya dhammatāya
samannāgatoti. Idamassa catutthaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti ariyaṁ
lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[547] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati
yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi
tathārūpāya dhammatāya samannāgatoti. Kathaṁrūpāya ca bhikkhave
dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato dhammatā esā
bhikkhave diṭṭhisampannassa puggalassa kiñcāpi yāni tāni sabrahmacārīnaṁ
uccāvacāni kiṁkaraṇīyāni tattha ussukaṁ āpanno hoti atha
khvassa tibbā pekkhā hoti adhisīlasikkhāya adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāya.
Seyyathāpi bhikkhave gāvī taruṇavacchā thabbhañca 1
āluppati vacchakañca apacinati evameva kho bhikkhave dhammatā esā
diṭṭhisampannassa puggalassa kiñcāpi yāni tāni sabrahmacārīnaṁ
uccāvacāni kiṁkaraṇīyāni tattha ussukaṁ āpanno hoti atha khvassa
tibbā pekkhā hoti adhisīlasikkhāya adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāya.
So evaṁ pajānāti yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno
1 Ma. thambhañca.
Puggalo samannāgato ahampi tathārūpāya dhammatāya samannāgatoti.
Idamassa pañcamaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ
puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[548] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati
yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi
tathārūpāya balatāya samannāgatoti. Kathaṁrūpāya ca bhikkhave balatāya
diṭṭhisampanno puggalo samannāgato balatā esā bhikkhave
diṭṭhisampannassa puggalassa yaṁ tathāgatappavedite dhammavinaye
desiyamāne aṭṭhikatvā 1 manasikatvā sabbacetaso 2 samannāharitvā
ohitasoto dhammaṁ suṇāti. So evaṁ pajānāti yathārūpāya
balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi tathārūpāya
balatāya samannāgatoti. Idamassa chaṭṭhaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti
ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ puthujjanehi.

Suttantapiṭake majjhimanikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 12)

[549] Puna caparaṁ bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati
yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ahampi
tathārūpāya balatāya samannāgatoti. Kathaṁrūpāya ca bhikkhave balatāya
diṭṭhisampanno puggalo samannāgato balatā esā bhikkhave
diṭṭhisampannassa puggalassa yaṁ tathāgatappavedite dhammavinaye
desiyamāne labhati atthavedaṁ labhati dhammavedaṁ labhati dhammūpasañhitaṁ
pāmujjaṁ. So evaṁ pajānāti yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno
1 Ma. aṭṭhiṁkatvā. 2 Ma. sabbacetasā.
Puggalo samannāgato ahampi tathārūpāya balatāya samannāgatoti.
Idamassa sattamaṁ ñāṇaṁ adhigataṁ hoti ariyaṁ lokuttaraṁ asādhāraṇaṁ
puthujjanehi.