[310] Tatra bhikkhave catutthā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ
ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā .pe. Evañhi te paṭhamā
samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā yepi te dutiyā
samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā
.pe. Evañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na
parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā yannūna mayaṁ .pe. Evañhi
te dutiyā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā
yepi te tatiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ ye kho te
paṭhamā samaṇabrāhmaṇā .pe. Evañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā
na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā yepi te dutiyā
samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā
.pe. Evañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na
parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā yannūna mayaṁ .pe. Evañhi
te dutiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā
yannūna mayaṁ amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni
upanissāya āsayaṁ kappeyyāma tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ
nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni .pe. Ananūpakhajja amucchitā
bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma amattā samānā
nappamādaṁ āpajjissāma appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā
bhavissāma mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiṁ ca lokāmiseti te
amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni upanissāya
āsayaṁ kappayiṁsu tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa
amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu te
tattha ananūpakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu
amattā samānā nappamādaṁ āpajjiṁsu appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā
ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiṁ ca lokāmise.
Apica kho evaṁ diṭṭhikā ahesuṁ sassato loko itipi .pe.
Neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇā itipi evañhi
te tatiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā
yannūna mayaṁ yattha agati mārassa ca māraparisāya ca tatrāsayaṁ
kappeyyāma tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa
Amūni ca lokāmisāni ananūpakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma
ananūpakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma
amattā samānā nappamādaṁ āpajjissāma appamattā samānā na
yathākāmakaraṇīyā bhavissāma mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiṁ ca
lokāmiseti te yattha agati mārassa ca māraparisāya ca tatrāsayaṁ
kappayiṁsu tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni
ca lokāmisāni ananūpakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu te tattha
ananūpakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu
amattā samānā nappamādaṁ āpajjiṁsu appamattā samānā na
yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiṁ ca
lokāmise evañhi te bhikkhave catutthāpi samaṇabrāhmaṇā
parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā. Seyyathāpi te bhikkhave catutthā
migajātā tathūpame ahaṁ ime catutthe samaṇabrāhmaṇe vadāmi.

[311] Kathañca bhikkhave agati mārassa ca māraparisāya ca.
Idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi
savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu andhamakāsi māraṁ apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ
adassanaṁ gato pāpimato. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu vitakkavicārānaṁ
vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ
samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ .pe. Tatiyaṁ jhānaṁ .pe. Catutthaṁ
Jhānaṁ upasampajja viharati ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu andhamakāsi
māraṁ apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato. Puna
caparaṁ bhikkhave bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ
aṭṭhaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti
ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu
andhamakāsi māraṁ apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato.
Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma
anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati .pe.
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ
upasampajja viharati .pe. Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ
samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati .pe.
Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāya
cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti ayaṁ vuccati bhikkhave
bhikkhu andhamakāsi māraṁ apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato
pāpimato tiṇṇo loko visattikanti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Nivāpasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
------------
Pāsarāsisuttaṁ 1

[312] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena āyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ cirassutā no āvuso
ānanda bhagavatā sammukhā dhammī kathā sādhu mayaṁ āvuso ānanda
labheyyāma bhagavato sammukhā dhammiṁ kathaṁ savanāyāti. Tenahāyasmanto
yena rammakassa brāhmaṇassa assamo tenupasaṅkamatha appevanāma
labheyyātha bhagavato sammukhā dhammiṁ kathaṁ savanāyāti. Evamāvusoti
kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ. Atha kho
bhagavā sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi āyāmānanda yena pubbārāmo
migāramātu pāsādo tenupasaṅkamissāma divāvihārāyāti. Evaṁ
bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Atha kho
bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṁ yena pubbārāmo migāramātu
pāsādo tenupasaṅkami divāvihārāya. Atha kho bhagavā sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi āyāmānanda
1 Yu. ariyapariyesanasuttanti dissati.
Yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkamissāma gattāni parisiñcitunti.
Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Atha
kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṁ yena pubbakoṭṭhako
tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ pubbakoṭṭhake gattāni parisiñcitvā
paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno. Atha
kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca ayaṁ bhante rammakassa
brāhmaṇassa assamo avidūre ramaṇīyo bhante rammakassa
brāhmaṇassa assamo pāsādiko bhante rammakassa brāhmaṇassa
assamo sādhu bhante bhagavā yena rammakassa brāhmaṇassa
assamo tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyāti. Adhivāsesi bhagavā
tuṇhībhāvena. Atha kho bhagavā yena rammakassa brāhmaṇassa
assamo tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū
rammakassa brāhmaṇassa assame dhammiyā kathāya sannisinnā
honti. Atha kho bhagavā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi kathāpariyosānaṁ
āgamayamāno.

[313] Atha kho bhagavā kathāpariyosānaṁ viditvā ukkāsitvā
aggaḷaṁ ākoṭesi. Vivariṁsu kho te bhikkhū bhagavato dvāraṁ.
Atha kho bhagavā rammakassa brāhmaṇassa assamaṁ pavisitvā paññatte
āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi kāya nuttha
bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā kā ca pana vo antarā kathā
Vippakatāti. Bhagavantameva kho no bhante ārabbha dhammī kathā
vippakatā atha bhagavā anuppattoti. Sādhu bhikkhave etaṁ kho
bhikkhave tumhākaṁ paṭirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ
pabbajitānaṁ yaṁ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha. Sannipatitānaṁ
vo bhikkhave dvayaṁ karaṇīyaṁ dhammī vā kathā ariyo vā
tuṇhībhāvo. Dvemā bhikkhave pariyesanā 1 anariyā ca pariyesanā
ariyā ca pariyesanā.

[314] Katamā ca bhikkhave anariyā pariyesanā. Idha bhikkhave
ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhammaññeva pariyesati
attanā jarādhammo samāno jarādhammaññeva pariyesati attanā
byādhidhammo samāno byādhidhammaññeva pariyesati attanā maraṇadhammo
samāno maraṇadhammaññeva pariyesati attanā sokadhammo
samāno sokadhammaññeva pariyesati attanā saṅkilesadhammo samāno
saṅkilesadhammaññeva pariyesati. Kiñca bhikkhave jātidhammaṁ vadetha.
Puttabhariyaṁ bhikkhave jātidhammaṁ dāsidāsaṁ jātidhammaṁ ajeḷakaṁ jātidhammaṁ
kukkuṭasūkaraṁ jātidhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ jātidhammaṁ jātarūparajataṁ
jātidhammaṁ. Jātidhammā hete bhikkhave upadhayo etthāyaṁ
gadhito mucchito ajjhāpanno attanā jātidhammo samāno jātidhammaññeva
pariyesati. Kiñca bhikkhave jarādhammaṁ vadetha. Puttabhariyaṁ
bhikkhave jarādhammaṁ dāsidāsaṁ jarādhammaṁ ajeḷakaṁ jarādhammaṁ
1 Ma. Yu. ariyā ca pariyesanā anariyā ca pariyesanā.
Kukkuṭasūkaraṁ jarādhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ jarādhammaṁ jātarūparajataṁ
jarādhammaṁ. Jarādhammā hete bhikkhave upadhayo etthāyaṁ gadhito
mucchito ajjhāpanno attanā jarādhammo samāno jarādhammaññeva
pariyesati. Kiñca bhikkhave byādhidhammaṁ vadetha. Puttabhariyaṁ
bhikkhave byādhidhammaṁ dāsidāsaṁ byādhidhammaṁ ajeḷakaṁ byādhidhammaṁ
kukkuṭasūkaraṁ byādhidhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ byādhidhammaṁ jātarūparajataṁ
byādhidhammaṁ. Byādhidhammā hete bhikkhave upadhayo etthāyaṁ gadhito
mucchito ajjhāpanno attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaññeva
pariyesati. Kiñca bhikkhave maraṇadhammaṁ vadetha.
Puttabhariyaṁ bhikkhave maraṇadhammaṁ dāsidāsaṁ maraṇadhammaṁ aje ḷakaṁ
maraṇadhammaṁ kukkuṭasūkaraṁ maraṇadhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ maraṇadhammaṁ
jātarūparajataṁ maraṇadhammaṁ. Maraṇadhammā hete bhikkhave upadhayo
etthāyaṁ gadhito mucchito ajjhāpanno attanā maraṇadhammo
samāno maraṇadhammaññeva pariyesati. Kiñca bhikkhave sokadhammaṁ
vadetha. Puttabhariyaṁ bhikkhave sokadhammaṁ dāsi dāsaṁ sokadhammaṁ ajeḷakaṁ
sokadhammaṁ kukkuṭasūkaraṁ sokadhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ sokadhammaṁ
jātarūparajataṁ 1 sokadhammaṁ. Sokadhammā hete bhikkhave upadhayo etthāyaṁ
gadhito mucchito ajjhāpanno attanā sokadhammo samāno sokadhammaññeva
pariyesati. Kiñca bhikkhave saṅkilesadhammaṁ vadetha.
Puttabhariyaṁ bhikkhave saṅkilesadhammaṁ dāsidāsaṁ saṅkilesadhammaṁ ajeḷakaṁ
1 Ma. Yu. jātarūparajataṁ sokadhammanti ime pāṭhā na dissanti.
Saṅkilesadhammaṁ kukkuṭasūkaraṁ saṅkilesadhammaṁ hatthigavāssavaḷavaṁ saṅkilesadhammaṁ
jātarūparajataṁ saṅkilesadhammaṁ. Saṅkilesadhammā hete bhikkhave
upadhayo etthāyaṁ gadhito mucchito ajjhāpanno attanā saṅkilesadhammo
samāno saṅkilesadhammaññeva pariyesati. Ayaṁ bhikkhave
anariyā pariyesanā.

[315] Katamā ca bhikkhave ariyā pariyesanā. Idha bhikkhave
ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṁ viditvā
ajātaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyesati attanā jarādhammo
samāno jarādhamme ādīnavaṁ viditvā ajaraṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ
nibbānaṁ pariyesati attanā byādhidhammo samāno byādhidhamme
ādīnavaṁ viditvā abyādhiṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyesati
attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhamme ādīnavaṁ viditvā amataṁ
anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyesati attanā sokadhammo samāno
sokadhamme ādīnavaṁ viditvā asokaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ
pariyesati attanā saṅkilesadhammo samāno saṅkilesadhamme ādīnavaṁ
viditvā asaṅkiliṭṭhaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyesati.
Ayampi bhikkhave ariyā pariyesanā.

[316] Ahampi sudaṁ bhikkhave pubbeva sambodhā anabhisambuddho
bodhisattova samāno attanā jātidhammo samāno jātidhammaññeva
pariyesāmi attanā jarādhammo samāno jarādhammaññeva pariyesāmi
Attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaññeva pariyesāmi attanā
maraṇadhammo samāno maraṇadhammaññeva pariyesāmi attanā sokadhammo
samāno sokadhammaññeva pariyesāmi attanā saṅkilesadhammo
samāno saṅkilesadhammaññeva pariyesāmi tassa mayhaṁ bhikkhave
etadahosi kinnu kho ahaṁ attanā jātidhammo samāno jātidhammaññeva
pariyesāmi attanā jarādhammo samāno ... Byādhidhammo
samāno ... Maraṇadhammo samāno ... Sokadhammo samāno ...
Attanā saṅkilesadhammo samāno saṅkilesadhammaññeva pariyesāmi
yannūnāhaṁ attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṁ viditvā
ajātaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyeseyyaṁ attanā jarādhammo
samāno jarādhamme ādīnavaṁ viditvā ajaraṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ
nibbānaṁ pariyeseyyaṁ attanā byādhidhammo samāno byādhidhamme
ādīnavaṁ viditvā abyādhiṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyeseyyaṁ
attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhamme ādīnavaṁ viditvā amataṁ
anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ pariyeseyyaṁ attanā sokadhammo
samāno sokadhamme ādīnavaṁ viditvā asokaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ
nibbānaṁ pariyeseyyaṁ attanā saṅkilesadhammo samāno saṅkilesadhamme
ādīnavaṁ viditvā asaṅkiliṭṭhaṁ anuttaraṁ yogakkhemaṁ nibbānaṁ
pariyeseyyanti.

[317] So kho ahaṁ bhikkhave aparena samayena daharova samāno
Susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā
akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rodantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā
kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁ
so evaṁ pabbajito samāno kiṁkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ
pariyesamāno yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā
āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ icchāmahaṁ āvuso kālāma imasmiṁ
dhammavinaye brahmacariyaṁ caritunti. Evaṁ vutte bhikkhave āḷāro
kālāmo maṁ etadavoca viharatāyasmā tādiso ayaṁ dhammo yattha
viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja vihareyyāti. So kho ahaṁ bhikkhave nacirasseva khippameva
taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ so kho ahaṁ bhikkhave tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena
lapitalāpanamattena ñāṇavādañca vadāmi theravādañca
jānāmi passāmīti ca paṭijānāmi ahañceva aññe ca. Tassa
mayhaṁ bhikkhave etadahosi na kho āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ
kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharāmīti pavedeti addhā āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ
passaṁ viharatīti. Atha khvāhaṁ bhikkhave yena āḷāro kālāmo
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ kittāvatā
no āvuso kālāma imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
pavedesīti. Evaṁ vutte bhikkhave āḷāro kālāmo
Ākiñcaññāyatanaṁ pavedesi. Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi na
kho āḷārasseva kālāmassa atthi saddhā mayhaṁpatthi saddhā na kho
āḷārasseva kālāmassa atthi viriyaṁ mayhaṁpatthi viriyaṁ na kho
āḷārasseva kālāmassa atthi sati mayhaṁpatthi sati na kho
āḷārasseva kālāmassa atthi samādhi mayhaṁpatthi samādhi na kho
āḷārasseva kālāmassa atthi paññā mayhaṁpatthi paññā yannūnāhaṁ
yaṁ dhammaṁ āḷāro kālāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharāmīti pavedeti. Tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyanti.
So kho ahaṁ bhikkhave nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā
sacchikatvā upasampajja vihāsiṁ. Atha khvāhaṁ bhikkhave yena āḷāro
kālāmo tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ
ettāvatā kho āvuso kālāma imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja pavedesīti. Ettāvatā kho ahaṁ āvuso imaṁ dhammaṁ
sayaṁ abhiññā sacchikitvā upasampajja pavedemīti. Ahampi kho
āvuso kālāma ettāvatā imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja viharāmīti. Lābhā no āvuso suladdhaṁ no āvuso ye
mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma iti yāhaṁ dhammaṁ
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi taṁ tvaṁ dhammaṁ
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi yaṁ tvaṁ dhammaṁ
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi tamahaṁ dhammaṁ sayaṁ
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
Abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi iti yāhaṁ dhammaṁ
jānāmi taṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi tamahaṁ dhammaṁ
jānāmi iti yādiso ahaṁ tādiso tvaṁ yādiso tvaṁ tādiso
ahaṁ ehidāni āvuso ubho vasantā imaṁ gaṇaṁ pariharāmāti.
Iti kho bhikkhave āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiṁ
maṁ samānaṁ attanā samasamaṁ ṭhapeti uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi nāyaṁ dhammo nibbidāya na
virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya
na nibbānāya saṁvattati yāvadeva ākiñcaññāyatanūpapattiyāti.
So kho ahaṁ bhikkhave taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tamhā dhammā
nibbijja apakkamiṁ.

[318] So kho ahaṁ bhikkhave kiṁkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ
pariyesamāno yena uddako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā
uddakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ icchāmahaṁ āvuso rāma imasmiṁ
dhammavinaye brahmacariyaṁ caritunti. Evaṁ vutte bhikkhave uddako
rāmaputto maṁ etadavoca viharatāyasmā tādiso ayaṁ dhammo
yattha viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā
sacchikatvā upasampajja vihareyyāti. So kho ahaṁ bhikkhave
nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ. So kho ahaṁ bhikkhave
tāvatakeneva oṭṭhapahatamattakena lapitalāpanamattakena ñāṇavādañca
Vadāmi theravādañca pajānāmi passāmīti paṭijānāmi ahañceva
aññe ca. Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi na kho rāmo
imaṁ dhammaṁ kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja viharāmīti pavedesi. Addhā rāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ
passaṁ vihāsīti. Atha khvāhaṁ bhikkhave yena uddako rāmaputto
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā uddakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ kittāvatā
no āvuso rāma imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
pavedesīti.
Evaṁ vutte bhikkhave uddako rāmaputto nevasaññānāsaññāyatanaṁ
pavedesi. Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi na kho rāmasseva
ahosi saddhā mayhaṁpatthi saddhā na kho rāmasseva ahosi
viriyaṁ .pe. Sati ... Samādhi ... Paññā mayhaṁpatthi paññā yannūnāhaṁ
yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti
pavedeti tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyanti. So kho ahaṁ
bhikkhave nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja vihāsiṁ. Atha khvāhaṁ bhikkhave yena uddako rāmaputto
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā uddakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ ettāvatā
no āvuso rāma 1 imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
pavedesīti. Ettāvatā kho ahaṁ 2 āvuso imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā
sacchikatvā upasampajja pavedemīti 3 . Ahampi kho āvuso ettāvatā
1 Ma. Yu. rāmo 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Ma. Yu. pavedesīti.
Imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti.
Lābhā no āvuso suladdhaṁ no āvuso ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ
sabrahmacāriṁ passāma iti yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja pavedeti taṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharasi 1 yaṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi 2
taṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi iti 3
yaṁ dhammaṁ rāmo aññāsi 4 tvaṁ dhammaṁ jānāsi yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi taṁ
dhammaṁ rāmo aññāsi 5 iti yādiso rāmo ahosi tādiso tvaṁ yādiso
tvaṁ tādiso rāmo ahosi ehidāni āvuso tuvaṁ [6]- gaṇaṁ pariharāti.
Iti kho bhikkhave uddako rāmaputto sabrahmacārī me samāno
ācariyaṭṭhāne ca maṁ ṭhapesi uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi nāyaṁ dhammo nibbidāya na virāgāya
na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya
saṁvattati yāvadeva nevasaññānāsaññāyatanūpapattiyāti. So kho
ahaṁ bhikkhave taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṁ.

[319] So kho ahaṁ bhikkhave kiṁkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ
pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikañcaramāno yena uruvelā
senānigamo tadavasariṁ. Tatthaddasaṁ ramaṇīyaṁ bhūmibhāgaṁ pāsādikañca
vanasaṇḍaṁ nadiñca sandantiṁ setakaṁ supatitthaṁ ramaṇīyaṁ samantā ca
1-2 Po. pavedesi. 3 Po. itisaddo natthi. 4-5 Po. Ma. abhiññāsi.
6 Ma. Yu. imaṁ.
Gocaragāmaṁ. Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi ramaṇīyo vata
bhūmibhāgo pāsādiko ca vanasaṇḍo nadī ca sandati setakā supatitthā
ramaṇīyā samantā ca gocaragāmo alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa
padhānāyāti. So kho ahaṁ bhikkhave tattheva nisīdiṁ alamidaṁ
padhānāyāti.