[456] Katame nava dhammā bhāvetabbā. Nava pārisuddhipadhāniyaṅgāni
sīlavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ cittavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ
diṭṭhivisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ kaṅkhāvitaraṇavisuddhi
pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ maggāmaggañāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ
paṭipadāñāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ ñāṇadassanavisuddhi
pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ paññāvisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ vimuttivisuddhi
pārisuddhipadhāniyaṅgaṁ. Ime nava dhammā bhāvetabbā.

[457] Katame nava dhammā pariññeyyā. Nava sattāvāsā
santāvuso sattā nānattakāyā nānattasaññino seyyathāpi manussā
ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā ayaṁ paṭhamo sattāvāso.
Santāvuso sattā nānattakāyā ekattasaññino seyyathāpi devā
brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā ayaṁ dutiyo sattāvāso.
Santāvuso sattā ekattakāyā nānattasaññino seyyathāpi devā
ābhassarā ayaṁ tatiyo sattāvāso. Santāvuso sattā ekattakāyā
1 Ma. Yu. ..ṃūlakā. 2 Ma. samāhite citte. Yu. samāhitena cittena.
3 Yu. pajānāti. 4 Ma. Yu. ayaṁ na dissati.
Ekattasaññino seyyathāpi devā subhakiṇhā ayaṁ catuttho
sattāvāso. Santāvuso sattā asaññino appaṭisaṁvedino seyyathāpi
devā asaññisattā ayaṁ pañcamo sattāvāso. Santāvuso
sattā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā
nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanūpagā
ayaṁ chaṭṭho sattāvāso. Santāvuso sattā sabbaso
ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanūpagā
ayaṁ sattamo sattāvāso. Santāvuso sattā
sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanūpagā
ayaṁ aṭṭhamo sattāvāso. Santāvuso sattā
sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma santametaṁ paṇītametanti 1
nevasaññānāsaññāyatanūpagā ayaṁ navamo sattāvāso. Ime
nava dhammā pariññeyyā.

[458] Katame nava dhammā pahātabbā. Nava taṇhāmūlikā dhammā
taṇhaṁ paṭicca pariyesanā pariyesanaṁ paṭicca lābho lābhaṁ paṭicca
vinicchayo vinicchayaṁ paṭicca chandarāgo chandarāgaṁ paṭicca ajjhosānaṁ
ajjhosānaṁ paṭicca pariggaho pariggahaṁ paṭicca macchariyaṁ macchariyaṁ
paṭicca ārakkho ārakkhādhikaraṇaṁ paṭicca daṇḍādānasatthādāna-
kalahaviggahavivādatuvaṁtuvaṁpesuññamusāvādā aneke pāpakā akusalā
dhammā saṁvattanti 2 . Ime nava dhammā pahātabbā.
1 Ma. Yu. santametaṁ paṇītametantīti na dissati. 2 Yu. sambhavanti.

[459] Katame nava dhammā hānabhāgiyā. Nava āghātavatthūni
anatthaṁ me acarīti āghātaṁ bandhati. Anatthaṁ me caratīti āghātaṁ
bandhati. Anatthaṁ me carissatīti āghātaṁ bandhati. Piyassa me
manāpassa anatthaṁ acarīti āghātaṁ bandhati. Piyassa me manāpassa
anatthaṁ caratīti āghātaṁ bandhati. Piyassa me manāpassa anatthaṁ
carissatīti āghātaṁ bandhati. Appiyassa me amanāpassa atthaṁ
acarīti āghātaṁ bandhati. Appiyassa me amanāpassa atthaṁ caratīti
āghātaṁ bandhati. Appiyassa me amanāpassa atthaṁ carissatīti āghātaṁ
bandhati. Ime nava dhammā hānabhāgiyā.

[460] Katame nava dhammā visesabhāgiyā. Nava āghātapaṭivinayā
anatthaṁ me acarīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti. Anatthaṁ
me caratīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti. Anatthaṁ me
carissatīti 2 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti. Piyassa me
manāpassa anatthaṁ acarīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti.
Piyassa me manāpassa anatthaṁ caratīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ
paṭivineti. Piyassa me manāpassa anatthaṁ carissatīti 2 taṁ kutettha
labbhāti āghātaṁ paṭivineti. Appiyassa me amanāpassa atthaṁ
acarīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti. Appiyassa me
amanāpassa atthaṁ caratīti 1 taṁ kutettha labbhāti āghātaṁ paṭivineti.
Appiyassa me amanāpassa atthaṁ carissatīti 2 taṁ kutettha labbhāti
1 Ma. Yu. itisaddo na dissati. 2 Ma. itisaddo na dissati.
Āghātaṁ paṭivineti. Ime nava dhammā visesabhāgiyā.

[461] Katame nava dhammā duppaṭivijjhā. Nava nānattā
dhātunānattaṁ paṭicca uppajjati phassanānattaṁ phassanānattaṁ paṭicca
uppajjati vedanānānattaṁ vedanānānattaṁ paṭicca uppajjati
saññānānattaṁ saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ
saṅkappanānattaṁ paṭicca uppajjati chandanānattaṁ chandanānattaṁ
paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ pariḷāhanānattaṁ paṭicca
uppajjati pariyesanānānattaṁ pariyesanānānattaṁ paṭicca uppajjati
lābhanānattaṁ. Ime nava dhammā duppaṭivijjhā.

[462] Katame nava dhammā uppādetabbā. Nava saññā
asubhasaññā maraṇasaññā āhāre paṭikūlasaññā sabbaloke
anabhiratasaññā 1 aniccasaññā anicce dukkhasaññā dukkhe
anattasaññā pahānasaññā virāgasaññā. Ime nava dhammā
uppādetabbā.

[463] Katame nava dhammā abhiññeyyā. Nava anupubbavihārā
idhāvuso bhikkhu viviccaceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ
savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ
vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ
avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ upasampajja viharati pītiyā ca
virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena
1 Ma. Yu. anabhiratisaññā.
Paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti
tatiyajjhānaṁ upasampajja viharati sukhassa ca pahānā dukkhassa ca
pahānā pubbe va somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ
upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ upasampajja viharati sabbaso
rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ
amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja
viharati sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ
viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati sabbaso
viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ
upasampajja viharati sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ
upasampajja viharati sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati.
Ime nava dhammā abhiññeyyā.

[464] Katame nava dhammā sacchikātabbā. Nava anupubbanirodhā
paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa kāmasaññā niruddhā hoti dutiyaṁ jhānaṁ
samāpannassa vitakkavicārā niruddhā honti tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa
pīti niruddhā hoti catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā
niruddhā honti ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā
niruddhā hoti viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā
niruddhā hoti ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa
Viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti saññāvedayitanirodhaṁ
samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā honti.
Ime nava dhammā sacchikātabbā. Iti ime navuti dhammā bhūtā
tacchā tathā avitathā anaññathā sammā tathāgatena abhisambuddhā.

[465] Dasa dhammā bahukārā dasa dhammā bhāvetabbā dasa
dhammā pariññeyyā dasa dhammā pahātabbā dasa dhammā
hānabhāgiyā dasa dhammā visesabhāgiyā dasa dhammā duppaṭivijjhā
dasa dhammā uppādetabbā dasa dhammā abhiññeyyā dasa dhammā
sacchikātabbā.