[436] Katame satta dhammā pahātabbā. Satta anusayā
kāmarāgānusayo paṭighānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo mānānusayo
1 Ma. catutthī.
Bhavarāgānusayo avijjānusayo. Ime satta dhammā pahātabbā.
[436] Katame satta dhammā pahātabbā. Satta anusayā
kāmarāgānusayo paṭighānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo mānānusayo
1 Ma. catutthī.
Bhavarāgānusayo avijjānusayo. Ime satta dhammā pahātabbā.
[437] Katame satta dhammā hānabhāgiyā. Satta asaddhammā
idhāvuso bhikkhu assaddho hoti ahiriko hoti anottappī hoti
appassuto hoti kusīto hoti muṭṭhassati hoti duppañño
hoti. Ime satta dhammā hānabhāgiyā.
[438] Katame satta dhammā visesabhāgiyā. Satta saddhammā
idhāvuso bhikkhu saddho hoti hiriko 1 hoti ottappī hoti
bahussuto hoti āraddhaviriyo hoti upaṭṭhitassati hoti paññavā
hoti. Ime satta dhammā visesabhāgiyā.
[439] Katame satta dhammā duppaṭivijjhā. Satta sappurisadhammā
idhāvuso bhikkhu dhammaññū hoti atthaññū attaññū mattaññū
kālaññū parisaññū puggalaparoparaññū 2 . Ime satta dhammā
duppaṭivijjhā.
[440] Katame satta dhammā uppādetabbā. Satta saññā
aniccasaññā anattasaññā asubhasaññā ādīnavasaññā pahānasaññā
virāgasaññā nirodhasaññā. Ime satta dhammā uppādetabbā.
[441] Katame satta dhammā abhiññeyyā. Satta niddasavatthūni
idhāvuso bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti āyatiñca
sikkhāsamādāne avigatapemo dhammanisantiyā tibbacchando hoti
1 Ma. Yu. hirimā. 2 Ma. Yu. dhamamññū ca hoti ... puggalaññū ca iccevaṁ ca saddo
dissati.
Āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo icchāvinaye tibbacchando
hoti āyatiñca icchāvinaye avigatapemo paṭisallāne tibbacchando
hoti āyatiñca paṭisallāne avigatapemo viriyārambhe tibbacchando
hoti āyatiñca viriyārambhe avigatapemo satinepakke tibbacchando
hoti āyatiñca satinepakke avigatapemo diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando
hoti āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo. Ime satta dhammā
abhiññeyyā.
[442] Katame satta dhammā sacchikātabbā. Satta
khīṇāsavabalāni idhāvuso khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā
yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti yaṁpāvuso khīṇāsavassa
bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā
honti idaṁ 1 khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma
khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti.
Puna caparaṁ āvuso khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā
yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti yaṁpāvuso khīṇāsavassa
bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā
honti idaṁ khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma
khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti.
Puna caparaṁ āvuso khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṁ cittaṁ hoti
vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ vivekaṭṭhaṁ nekkhammābhirataṁ byantībhūtaṁ sabbaso
1 Ma. Yu. idampi.
Āsavaṭṭhāniyehi dhammehi yaṁpāvuso khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṁ
cittaṁ hoti vivekapoṇaṁ vivekapabbhāraṁ vivekaṭṭhaṁ nekkhammābhirataṁ
byantībhūtaṁ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi idaṁpi khīṇāsavassa
bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ
khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti. Puna caparaṁ āvuso
khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā
yaṁpāvuso khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti
subhāvitā idaṁpi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma
khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti.
Puna caparaṁ āvuso khīṇāsavassa bhikkhuno pañcindriyāni bhāvitāni
honti subhāvitāni yaṁpāvuso khīṇāsavassa bhikkhuno pañcindriyāni
bhāvitāni honti subhāvitāni idaṁpi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ
hoti yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti
khīṇā me āsavāti. Puna caparaṁ āvuso khīṇāsavassa bhikkhuno
satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā yaṁpāvuso khīṇāsavassa
bhikkhuno satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā idaṁpi
khīṇāsavassa bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo
bhikkhu āsavānaṁ khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti. Puna
caparaṁ āvuso khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo
bhāvito hoti subhāvito yaṁpāvuso khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo
Aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito idaṁpi khīṇāsavassa
bhikkhuno balaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṁ
khayaṁ paṭijānāti khīṇā me āsavāti. Ime satta dhammā
sacchikātabbā. Iti ime sattati dhammā bhūtā tacchā tathā
avitathā anaññathā sammā tathāgatena abhisambuddhā.
Paṭhamabhāṇavāraṁ 1 .
[443] Aṭṭha dhammā bahukārā aṭṭha dhammā bhāvetabbā
aṭṭha dhammā pariññeyyā aṭṭha dhammā pahātabbā aṭṭha
dhammā hānabhāgiyā aṭṭha dhammā visesabhāgiyā aṭṭha dhammā
duppaṭivijjhā aṭṭha dhammā uppādetabbā aṭṭha dhammā
abhiññeyyā aṭṭha dhammā sacchikātabbā.
[444] Katame aṭṭha dhammā bahukārā. Aṭṭha hetū aṭṭha
paccayā ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya paṭilābhāya
paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā saṁvattanti
katame aṭṭha 2 idhāvuso bhikkhu 3 satthāraṁ vā 4 upanissāya viharati
aññataraṁ vā garuṭṭhāniyaṁ sabrahmacāriṁ yatthassa tibbaṁ hirottappaṁ
paccupaṭṭhitaṁ hoti pemañca gāravo ca ayaṁ paṭhamo hetu paṭhamo
paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya paṭilābhāya
paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā saṁvattati.
Taṁ kho pana satthāraṁ upanissāya viharati aññataraṁ vā garuṭṭhāniyaṁ
1 Ma. paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito. Yu. paṭhamakabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ. 2 Yu. katame aṭṭhāti
na dissati. 3 Yu. bhikkhūti na dissati. 4 Ma. Yu. vāsaddo na dissati.
Sabrahmacāriṁ yatthassa tibbaṁ hirottappaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti pemañca
gāravo ca te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati
idaṁ bhante kathaṁ imassa ko atthoti tassa te āyasmanto
avivaṭañceva vivaranti anuttānīkatañca uttāniṁ karonti anekavihitesu
ca kaṅkhaṭṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti ayaṁ dutiyo
hetu dutiyo paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya
paṭilābhāya paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya
pāripūriyā saṁvattati. Taṁ kho pana dhammaṁ sutvā dvayena vūpakāsena
sampādeti kāyavūpakāsena ca cittavūpakāsena ca ayaṁ tatiyo
hetu tatiyo paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya
paṭilābhāya paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā
saṁvattati. Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto
viharati ācāragocarasampanno anumattesu vajjesu
bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṁ catuttho hetu
catuttho paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya
paṭilābhāya paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā
saṁvattati. Puna caparaṁ āvuso bhikkhu bahussuto hoti sutadharo
sutasannicayo ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā
pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ
brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpāssa dhammā bahussutā honti
Dhatā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ayaṁ
pañcamo hetu pañcamo paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya
appaṭiladdhāya paṭilābhāya paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya
bhāvanāya pāripūriyā saṁvattati. Puna caparaṁ āvuso bhikkhu
āraddhaviriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ
upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu
ayaṁ chaṭṭho hetu chaṭṭho paccayo ādibrahmacariyakāya paññāya
appaṭiladdhāya paṭilābhāya paṭiladdhāya bhiyyobhāvāya vepullāya
bhāvanāya pāripūriyā saṁvattati. Puna caparaṁ āvuso bhikkhu satimā
hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakataṁpi cirabhāsitaṁpi
saritā anussaritā ayaṁ sattamo hetu sattamo paccayo
ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya paṭilābhāya paṭiladdhāya
bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā saṁvattati. Puna
caparaṁ āvuso bhikkhu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī
viharati iti rūpaṁ iti rūpassa samudayo iti rūpassa
atthaṅgamo iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya
atthaṅgamo iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya
atthaṅgamo iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṁ samudayo iti saṅkhārānaṁ
atthaṅgamo iti viññāṇaṁ iti viññāṇassa samudayo iti
viññāṇassa atthaṅgamo 1 . Ayaṁ aṭṭhamo hetu aṭṭhamo paccayo
1 Ma. Yu. atthaṅgamoti.
Ādibrahmacariyakāya paññāya appaṭiladdhāya paṭilābhāya paṭiladdhāya
bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā saṁvattati. Ime
aṭṭha dhammā bahukārā.
[445] Katame aṭṭha dhammā bhāvetabbā. Ariyo aṭṭhaṅgiko
maggo seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā
sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati
sammāsamādhi. Ime aṭṭha dhammā bhāvetabbā.