[216] Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ
ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ ayaṁ yakkho gaṇhāti ayaṁ
yakkho āvisati 8 ayaṁ yakkho heṭheti ayaṁ yakkho viheṭheti ayaṁ
yakkho hiṁsati ayaṁ yakkho vihiṁsati ayaṁ yakkho na muñcatīti.

[217] Ayaṁ kho sā mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ
upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti.
Handa cadāni mayaṁ mārisa gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyāti.
Yassadāni tumhe mahārājāno kālaṁ maññathāti.

[218] Athakho cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ
abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu. Tepi kho
yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ
katvā tatthevantaradhāyiṁsu appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu
1 Ma. Yu. janesabho. 2 Ma. guḷo. 3 Ma. supparodho. 4 Ma. āḷavako.
5 Ma. Yu. pajunno sumano sumukho. 6 Ma. maṇimānivaro. 7 Yu. serissako sahā.
8 Yu. avisati.
Appekacce yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu
appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu appekacce
tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsu.

[219] Athakho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi
imaṁ bhikkhave rattiṁ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya
mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca
nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā
catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā
kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tepi kho bhikkhave
yakkhā appekacce maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce
mayā saddhiṁ sammodiṁsu sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce yenāhaṁ tenañjalimpaṇāmetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinno kho bhikkhave vessavaṇo mahārājā maṁ etadavoca santi hi
bhante uḷārā yakkhā bhagavato appasannā santi hi bhante uḷārā
yakkhā bhagavato pasannā santi hi bhante majjhimā yakkhā bhagavato
appasannā santi hi bhante majjhimā yakkhā bhagavato pasannā
santi hi bhante nīcā yakkhā bhagavato appasannā santi hi bhante
Nīcā yakkhā bhagavato pasannā yebhuyyena kho pana bhante yakkhā
appasannāyeva bhagavato taṁ kissa hetu bhagavā hi bhante pāṇātipātā
veramaṇiyā dhammaṁ deseti adinnādānā veramaṇiyā dhammaṁ
deseti kāmesu micchācārā veramaṇiyā dhammaṁ deseti musāvādā
veramaṇiyā dhammaṁ deseti surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā
dhammaṁ deseti. Yebhuyyena kho pana bhante yakkhā appaṭiviratāyeva
pāṇātipātā appaṭiviratā adinnādānā appaṭiviratā kāmesu
micchācārā appaṭiviratā musāvādā appaṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
tesantaṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ santi hi bhante bhagavato
sāvakā araññe vanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti
appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni
paṭisallānasāruppāni tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino ye
imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā tesaṁ pasādāya uggaṇhātu
bhante bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ
upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti. Adhivāsesiṁ
kho ahaṁ bhikkhave tuṇhībhāvena. Athakho bhikkhave vessavaṇo mahārājā
maṁ 1 adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi

[220] Vipassissa namatthu cakkhumantassa sirīmato
sikhissapi namatthu sabbabhūtānukampino
.pe. (soyeva purimo peyyālo vitthāretabbo). Ayaṁ kho sā
1 Ma. me.
Mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ
guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti. Handadāni mayaṁ mārisa
gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyāti. Yassadāni tumhe
mahārājāno kālaṁ maññathāti. Athakho bhikkhave cattāro mahārājā
uṭṭhāyāsanā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.
Tepi kho bhikkhave yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu
appekacce yenāhaṁ tenañjalimpaṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu
appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu appekacce
tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsu. Uggaṇhātha bhikkhave āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ
pariyāpuṇātha bhikkhave āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ dhāretha bhikkhave
āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ atthasañhitāyaṁ 1 bhikkhave āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ
bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya
phāsuvihārāyāti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato
bhāsitaṁ abhinandunti.
Āṭānāṭiyasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.
----------------
1 Ma. atthasaṁhitā.
Saṅgītisuttaṁ

[221] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu
cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi
yena pāvā nāma mallānaṁ nagaraṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā
pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.

[222] Tena kho pana samayena pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ
nāma navaṁ saṇṭhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvutthaṁ samaṇena vā
brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. Assosuṁ kho pāveyyakā
mallā bhagavā kira mallesu cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṅghena
saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati
cundassa kammāraputtassa ambavaneti. Athakho pāveyyakā mallā
yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho pāveyyakā mallā
bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakannāma
navaṁ saṇṭhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti 1 anajjhāvutthaṁ samaṇena vā
brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena tañca kho 2 bhante bhagavā
paṭhamaṁ paribhuñjatu bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā pāveyyakā mallā
paribhuñjissanti tadassa 3 pāveyyakānaṁ mallānaṁ dīgharattaṁ hitāya
sukhāyāti. Adhivāsesi kho 4 bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho pāveyyakā
1 Yu. ayaṁ na dissati. 2 Yu. taṁ bhante. 3 Yu. pāveyyakā mallā paribhuñjissanti
tadasusāti ime pāṭhā na dissanti. 4 Yu. khosaddo na dissati.
Mallā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā yena saṇṭhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā
sabbasanthariṁ saṇṭhāgāraṁ santharitvā 1 āsanāni paññāpetvā
udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
Ekamantaṁ ṭhitā kho te 2 pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ
sabbasantharisanthataṁ 3 bhante saṇṭhāgāraṁ [4]- āsanāni paññattāni
udakamaṇiko patiṭṭhāpito telappadīpo āropito yassadāni
bhante bhagavā kālaṁ maññatīti.

[223] Athakho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ
bhikkhusaṅghena yena saṇṭhāgāraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā pāde
pakkhāletvā saṇṭhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho
nisīdi. Bhikkhusaṅghopi kho 5 pāde pakkhāletvā saṇṭhāgāraṁ
pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva
purakkhatvā pāveyyakāpi kho mallā pāde pakkhāletvā saṇṭhāgāraṁ
pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva
purakkhatvā. Athakho bhagavā pāveyyake malle bahudeva rattiṁ dhammiyā
kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā
uyyojesi abhikkantā kho vāseṭṭhā ratti yassadāni [6]-
kālaṁ maññathāti. Evaṁ bhanteti kho pāveyyakā mallā bhagavato
1 Ma. santharitvā bhagavato. Yu. santharāpetvā. 2 Yu. ayaṁ na dissati.
3 Yu. sabbasanthariṁ santhataṁ. 4 Ma. bhagavato. 5 Yu. khosaddo na dissati.
6 Ma. Yu. tumhe.
Paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
pakkamiṁsu.

[224] Athakho bhagavā acirapakkantesu pāveyyakesu 1 mallesu
tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā āyasmantaṁ sārīputtaṁ āmantesi
vigatathīnamiddho kho sārīputta bhikkhusaṅgho paṭibhātu [2]- sārīputta
bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya 3 piṭṭhi me āgilāyati tamahaṁ āyameyyāmīti 4 .
Evaṁ bhanteti kho āyasmā sārīputto bhagavato paccassosi.
Athakho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena
sīhaseyyaṁ kappesi pādena 5 pādaṁ accādhāya sato sampajāno
uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā.

[225] Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ
adhunā kālakato hoti. Tassa kālakiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dveḷhakajātā 6
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ
mukhasattīhi vitudantā vicaranti na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi 7 kiṁ
tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi
sammāpaṭipanno sahitaṁ me asahitante pure vacanīyaṁ pacchā avaca
pacchā vacanīyaṁ pure avaca adhiciṇṇante viparāvattaṁ āropito
te vādo niggahito tvamasi paravādapamokkhāya 8 nibbeṭhehi vā
sace pahosīti. Vadhoyeveko maññe nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu
anuvattati. Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā
1 Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 2 Ma. Yu. taṁ. 3 Ma. Yu. dhammī kathā.
4 Ma. Yu. āyamissāmīti. 5 Ma. Yu. pāde. 6 Ma. Yu. dvedhikajātā.
7 Ma. Yu. ājānāsi ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi. 8 Yu. caravādappamokkhāya.
Tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā 1
paṭivānarūpā yathā taṁ durākkhāte dhammavinaye duppavedite
aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe
appaṭisaraṇe. Athakho āyasmā sārīputto bhikkhū āmantesi nigaṇṭho
āvuso nāṭaputto pāvāyaṁ adhunā kālakato tassa kālakiriyāya
bhinnā nigaṇṭhā dveḷhakajātā .pe. Bhinnathūpe appaṭisaraṇe
evañhetaṁ āvuso hoti 2 durākkhāte dhammavinaye duppavedite
aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite. Ayaṁ kho
panāvuso amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto suppavedito niyyāniko
upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ
na vivaditabbaṁ yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ tadassa
bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya
devamanussānaṁ. Katamo cāvuso amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto
suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito
tattha 3 sabbeheva saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ yathayidaṁ brahmacariyaṁ
addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya
lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.