[116] Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ ime panāvuso cattāro sukhallikānuyoge
anuyuttānaṁ viharataṁ kati phalāni katānisaṁsā pāṭikaṅkhāti. Evaṁvādino
cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā ime kho
āvuso cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ cattāri phalāni
cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā. Katame cattāro. Idhāvuso
bhikkhu tiṇṇaṁ saññojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo
niyato sambodhiparāyano idaṁ paṭhamaṁ phalaṁ paṭhamo ānisaṁso.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu tiṇṇaṁ saññojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ
tanuttā sakadāgāmī hoti sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā
1 Ma. Yu. khosaddo na dissati.
Dukkhassantaṁ karoti idaṁ dutiyaṁ phalaṁ dutiyo ānisaṁso. Puna
caparaṁ āvuso bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā
opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā
idaṁ tatiyaṁ phalaṁ tatiyo ānisaṁso. Puna caparaṁ āvuso bhikkhu
āsavānaṁ khayā anāsavañcetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭhe va dhamme
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati idaṁ catutthaṁ phalaṁ
catuttho ānisaṁso. Ime kho āvuso cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ
viharataṁ imāni cattāri phalāni cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhāti.

[117] Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ aṭṭhitadhammā samaṇā sakyaputtiyā
viharantīti. Evaṁvādino cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu
vacanīyā atthi kho āvuso tena bhagavatā jānatā passatā arahatā
sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ
anatikkamanīyā. Seyyathāpi āvuso indakhīlo vā ayokhīlo vā
gambhīranemo sunikkhitto 1 acalo asampavedhī evameva kho āvuso
tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ
dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā. Yo so āvuso
bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho
parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto abhabbo so
nava ṭhānāni ajjhācarituṁ. Abhabbo āvuso khīṇāsavo bhikkhu
1 Ma. Yu. sunikhāto.
Sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu
adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ 1 abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ
dhammaṁ paṭisevituṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusāvādaṁ 2
bhāsituṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakakāme paribhuñjituṁ
seyyathāpi pubbe āgārikabhūto 3 abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṁ
gantuṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṁ gantuṁ abhabbo
khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṁ gantuṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu
bhayāgatiṁ gantuṁ. Yo so āvuso bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā
katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaññojano
sammadaññā vimutto abhabbo kho 4 so imāni nava ṭhānāni
ajjhācaritunti.

[118] Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ atītaṁ kho addhānaṁ ārabbha samaṇo
gotamo atīrakaṁ 5 ñāṇadassanaṁ paññapeti no ca kho anāgataṁ
addhānaṁ ārabbha atīrakaṁ 5 ñāṇadassanaṁ paññapeti tayidaṁ kiṁsu tayidaṁ
kathaṁsūti. Te ca 6 aññatitthiyā paribbājakā aññāvihitakena ñāṇadassanena
aññāvihitaṁ añāṇadassanaṁ 7 paññapetabbaṁ maññanti yathariva
bālā abyattā. Atītaṁ kho cunda addhānaṁ ārabbha tathāgatassa
satānusāriñāṇaṁ 8 hoti so yāvatakaṁ ākaṅkhati tāvatakaṁ anussarati
anāgatañca kho addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati
1 Yu. ādātuṁ. 2 Ma. Yu. sampajānamusā. 3 Yu. āgāriyabhūto.
4 Ma. Yu. khosaddo na dissati. 5 Ma. atirekaṁ. 6 Yu. te neva.
7 Ma. Yu. ñāṇadassanaṁ. 8 Yu. satānusāriviññāṇaṁ.
Ayamantimā jāti natthidāni punabbhavoti.

[119] Atītañcepi [1]- cunda hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasañhitaṁ
na taṁ tathāgato byākaroti. Atītañcepi kho 2 cunda hoti bhūtaṁ
tacchaṁ anatthasañhitaṁ taṁpi tathāgato na byākaroti. Atītañcepi
kho 2 cunda hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasañhitaṁ tatra kālaññū tathāgato
hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya. Anāgatañcepi cunda hoti
.pe. Paccuppannaṁ kho cepi cunda hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasañhitaṁ
na taṁ tathāgato byākaroti. Paccuppannaṁ cepi cunda
hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasañhitaṁ taṁpi tathāgato na byākaroti.
Paccuppannaṁpi ce cunda hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasañhitaṁ tatra
kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya. Iti
kho cunda atītānāgatapaccuppannesu dhammesu tathāgato kālavādī
saccavādī 3 bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī tasmā
tathāgatoti vuccati.

[120] Yañca kho cunda sadevakassa lokassa samārakassa
sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ
viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā sammā 4 tathāgatena
abhisambuddhaṁ tasmā tathāgatoti vuccati. Yañca cunda rattiṁ
tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati yañca rattiṁ
anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati yaṁ etasmiṁ anantare
1 Ma. kho. 2 Ma. Yu. khosaddo na dissati. 3 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati.
4 Ma. Yu. sabbaṁ.
Bhāsati lapati niddisati sabbantaṁ tatheva ca 1 hoti no aññathāti 2
tasmā tathāgatoti vuccati. Yathāvādī cunda tathāgato tathākārī
yathākārī tathāvādī iti yathāvādī tathākārī yathākārī tathāvādī vā 3
tasmā tathāgatoti vuccati. Yaṁ 4 sadevake loke samārake sabrahmake
sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū
anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī tasmā tathāgatoti vuccati.

[121] Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kiṁ nu kho āvuso hoti tathāgato
paraṁ maraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti. Evaṁvādino kho 5
cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā abyākataṁ kho
āvuso bhagavatā hoti tathāgato paraṁ maraṇā idameva saccaṁ
moghamaññanti. Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kiṁ panāvuso na hoti tathāgato paraṁ
maraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti. Evaṁvādino cunda
aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā etaṁpi 6 kho āvuso
bhagavatā abyākataṁ na hoti tathāgato paraṁ maraṇā idameva
saccaṁ moghamaññanti. Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ
aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kiṁ panāvuso 7 hoti ca
na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti.
Evaṁvādino cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā
1-2-3-4-5 ayaṁ na dissati. 6 Ma. evampikho. 7 Yu. kinnukho āvuso.
Abyākataṁ kho panetaṁ āvuso bhagavatā hoti ca na ca hoti
tathāgato paraṁ maraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti. Ṭhānaṁ
kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ
vadeyyuṁ kiṁ panāvuso neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ
maraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti. Evaṁvādino cunda
aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā etaṁpi kho āvuso
bhagavatā abyākataṁ neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā
idameva saccaṁ moghamaññanti.

[122] Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kasmā panetaṁ āvuso samaṇena gotamena
abyākatanti. Evaṁvādino cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu
vacanīyā na hetaṁ āvuso atthasañhitaṁ na 1 dhammasañhitaṁ na
ādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na
upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati
tasmā taṁ bhagavatā abyākatanti. Ṭhānaṁ kho panetaṁ cunda vijjati
yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kiṁ panāvuso samaṇena
gotamena byākatanti. Evaṁvādino cunda aññatitthiyā paribbājakā
evamassu vacanīyā idaṁ dukkhanti kho āvuso bhagavatā byākataṁ
ayaṁ dukkhasamudayoti kho āvuso bhagavatā byākataṁ ayaṁ dukkhanirodhoti
kho āvuso bhagavatā byākataṁ ayaṁ dukkhanirodhagāminī
1 Ma. na ca.
Paṭipadāti kho āvuso bhagavatā byākatanti. Ṭhānaṁ kho panetaṁ
cunda vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ kasmā
panetaṁ āvuso samaṇena gotamena byākatanti. Evaṁvādino kho 1
cunda aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā etañhi
āvuso atthasañhitaṁ dhammasañhitaṁ 2 etaṁ ādibrahmacariyakaṁ ekantaṁ
nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya
nibbānāya saṁvattati tasmā taṁ bhagavatā byākatanti.

[123] Yepi te cunda pubbantasahagatā diṭṭhinissayā tepi
kho 3 mayā byākatā yathā te byākātabbā 4 yathā ca te 5 na
byākātabbā 4 kiṁ te 6 ahante aññatitthiye tattha 7 byākarissāmi.
Yepi te cunda aparantasahagatā diṭṭhinissayā tepi te 5 mayā
byākatā yathā te byākātabbā 4 yathā ca te 5 na byākātabbā 4
kiṁ te ahante na tattha 7 byākarissāmi. Katame te cunda
pubbantasahagatā diṭṭhinissayā ye te 3 mayā byākatā yathā te
byākātabbā 4 yathā ca te na byākātabbā 4 . Santi [8]- cunda
eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sassato attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi pana cunda eke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino asassato attā ca
loko ca. Saṅkhittaṁ. Sassato ca asassato ca attā ca
loko ca. Nevasassato ca 9 nāsassato ca 9 attā ca loko ca.
1-9 Ma. Yu. ayaṁ na dissati. 2 Ma. Yu. etaṁ dhammasaṁhitaṁ. 3-6 Ma. Yu. vo.
4 Yu. vyākattabbā. 5 Yu. ca kho te. 7 Ma. na tathā. Yu. tathā. 8 Ma. kho
9 Ma. Yu. casaddo na dissati.
Sayaṅkato attā ca loko ca. Paraṅkato attā ca loko ca.
Sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca. Asayaṅkāro ca 1
aparaṅkāro ca 1 adhiccasamuppanno attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Sassataṁ sukhadukkhaṁ. Asassataṁ sukhadukkhaṁ. Sassatañca
asassatañca sukhadukkhaṁ. Nevasassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ. Sayaṅkataṁ
sukhadukkhaṁ. Paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ. Sayañca kataṁ 2 paraṅkatañca
sukhadukkhaṁ. Asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ idameva
saccaṁ moghamaññanti.

[124] Tattha cunda ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino sassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi atthi nu kho idaṁ
āvuso vuccati sassato attā ca loko cāti. Yañca kho
te evamāhaṁsu idameva saccaṁ moghamaññanti. Taṁ tesaṁ
nānujānāmi. Taṁ kissa hetu. Aññathāsaññinopi hettha cunda
santeke sattā. Imāyapi kho ahaṁ cunda paññattiyā neva
attano 3 samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo athakho ahameva tattha
bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.

[125] Tatra cunda ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino [4]- asassato attā ca loko ca. Saṅkhittaṁ. Sassato ca
asassato ca attā ca loko ca. Nevasassato ca nāsassato ca
1-5 Ma. Yu. casaddo na dissati. 2 Ma. Yu. sayaṅkatañca. evamupari.
3 Ma. attanā. 4 sassato attā ca loko ca.
Attā ca loko ca. Sayaṅkato attā ca loko ca. Paraṅkato
attā ca loko ca. Sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca.
Asayaṅkāro ca 1 aparaṅkāro ca 1 adhiccasamuppanno attā ca loko ca.
Sassataṁ sukhadukkhaṁ. Asassataṁ sukhadukkhaṁ. Sassatañca asassatañca
sukhadukkhaṁ. Nevasassataṁ ca 1 nāsassataṁ ca 1 sukhadukkhaṁ. Sayaṅkataṁ
sukhadukkhaṁ. Paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ. Sayañca kataṁ paraṅkatañca sukhadukkhaṁ.
Asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ idameva saccaṁ
moghamaññanti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi atthi nu kho
idaṁ āvuso vuccati asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ
sukhadukkhanti. Yañca kho te evamāhaṁsu idameva saccaṁ moghamaññanti.
Tantesannānujānāmi. Taṁ kissa hetu. Aññathāsaññinopi
hettha cunda santeke sattā. Imāyapi kho ahaṁ cunda
paññattiyā neva attano 2 samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo
athakho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti. Ime kho
te cunda pubbantasahagatā diṭṭhinissayā ye te mayā byākatā
yathā te byākātabbā yathā ca te na byākātabbā kiṁ te
ahante tattha byākarissāmi.