[26] Kittāvatā pana bhante tapojigucchā aggappattā
sārappattā ca hoti sādhu bhante bhagavā tapojigucchāya aggaṁyeva
pāpetu sāraṁyeva pāpetūti. Idha nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto
hoti. Kathañca nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
Idha nigrodha tapassī na pāṇaṁ atipāteti 1 na pāṇaṁ atipātayati
na pāṇaṁ atipātayato samanuñño hoti na adinnaṁ ādiyati na
adinnaṁ ādiyāpeti na adinnaṁ ādiyato samanuñño hoti na
musā bhaṇati na musā bhaṇāpeti na musā bhaṇato samanuñño
hoti na bhāvitamāsiṁsati na bhāvitamāsiṁsāpeti na bhāvitamāsiṁsato
samanuñño hoti. Evaṁ nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
Yato nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti aduñcassa hoti
tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati. So vivittaṁ
senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ
vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palāsapuñjaṁ 2 . So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ
satiṁ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena
cetasā viharati abhijjhāya cittaṁ parisodheti byāpādapadosaṁ
pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā
cittaṁ parisodheti thīnamiddhaṁ pahāya vigatathīnamiddho
viharati ālokasaññī sato sampajāno thīnamiddhā cittaṁ parisodheti
1 Sī. Yu. atipāpeti. 2 Po. Ma. Yu. palālapuñjaṁ.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto
uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho
viharati akathaṁkathī kusalesu dhammesu vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya
dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati
tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ
sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā
vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā
viharati. Karuṇāsahagatena cetasā. Muditāsahagatena cetasā.
Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ
tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya
sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena
appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Taṁ kiṁ maññasi
nigrodha yadi evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti
aparisuddhā vāti. Addhā kho bhante evaṁ sante tapojigucchā
parisuddhā hoti no aparisuddhā aggappattā ca hoti sārappattā
cāti. Na kho nigrodha ettāvatā tapojigucchā aggappattā
vā hoti sārappattā vā apica kho tacapattā hotīti.

[27] Kittāvatā pana bhante tapojigucchā aggappattā ca
hoti sārappattā ca sādhu me bhante bhagavā tapojigucchāya
Aggaṁyeva pāpetu sāraṁyeva pāpetūti. Idha nigrodha tapassī
cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti. Kathañca nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto
hoti .pe. Yato nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti
aduñcassa hoti tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati.
So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati .pe. So ime pañca nīvaraṇe pahāya
cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā
ekaṁ disaṁ pharitvā viharati .pe. So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ
anussarati seyyathīdaṁ ekaṁpi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo
catassopi jātiyo pañcapi jātiyo .pe. Dasapi jātiyo vīsaṁpi
jātiyo tiṁsaṁpi jātiyo cattāḷīsaṁpi jātiyo paññāsaṁpi jātiyo
sataṁpi jātiyo sahassaṁpi jātiyo satasahassaṁpi jātiyo 1 anekepi
saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe
amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro
evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto amutra
udapādiṁ tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro
evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto idhupapannoti
iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati. Taṁ kiṁ
maññasi nigrodha yadi evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti
aparisuddhā vāti. Addhā kho bhante evaṁ sante tapojigucchā
1 Ma. Yu. jātisataṁpi jātisahassaṁpi jātisatasahassaṁpīti dissati.
Parisuddhā hoti no aparisuddhā aggappattā ca hoti sārappattā
cāti. Na kho nigrodha ettāvatā tapojigucchā aggappattā
vā hoti sārappattā vā apica kho pheggupattā hotīti.

[28] Kittāvatā pana bhante tapojigucchā aggappattā ca hoti
sārappattā ca sādhu me bhante bhagavā tapojigucchāya aggaṁyeva
pāpetu sāraṁyeva pāpetūti. Idha nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto
hoti. Kathañca nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti .pe.
Yato ca kho nigrodha tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti aduñcassa
hoti tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati. So vivittaṁ
senāsanaṁ bhajati .pe. So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso
upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā .pe.
Upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena
abyāpajjhena pharitvā viharati. So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati
seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi jātiyo .pe. Iti sākāraṁ sauddesaṁ
anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati. So dibbena cakkhunā visuddhena
atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne
paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte
pajānāti ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā
vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ
upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa
Bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā ime
vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena
samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā
sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannāti iti dibbena cakkhunā
visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne
hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage
satte pajānāti. Taṁ kiṁ maññasi nigrodha yadi evaṁ sante
tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vāti. Addhā kho bhante
evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā aggappattā
ca hoti sārappattā cāti. Ettāvatā nigrodha tapojigucchā
aggappattā ca hoti sārappattā ca. Iti nigrodha yaṁ maṁ tvaṁ avacāsi
ko nāma so bhagavato dhammo yena bhagavā sāvake vineti yena
bhagavatā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṁ
ādibrahmacariyanti. Iti kho [1]- nigrodha ṭhānaṁ uttaritarañca
paṇītatarañca yenāhaṁ sāvake vinemi yena mayā sāvakā vinītā
assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyanti. Evaṁ
vutte te paribbājakā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuṁ ettha
mayaṁ na passāma sācariyakā ettha mayaṁ na passāma sācariyakā
na mayaṁ ito bhiyyo uttaritaraṁ pajānāmāti.
1 Ma. Yu. taṁ.

[29] Yadā aññāsi sandhāno gahapati aññadatthu khodānime
aññatitthiyā paribbājakā bhagavato bhāsitaṁ sussūsanti sotaṁ odahanti
aññācittaṁ upaṭṭhapentīti atha nigrodhaṁ paribbājakaṁ etadavoca
iti kho bhante nigrodha yaṁ maṁ tvaṁ avacāsi yagghe gahapati
jāneyyāsi kena samaṇo gotamo saddhiṁ sallapati kena sākacchaṁ
samāpajjati kena paññāveyyattiyaṁ samāpajjati suññāgārahatā
samaṇassa gotamassa paññā aparisāvacaro samaṇo gotamo nālaṁ
sallāpāya so antapantāneva sevati seyyathāpi nāma gokāṇā
pariyantacārinī antapantāneva sevati evamevaṁ suññāgārahatā
samaṇassa gotamassa paññā aparisāvacaro samaṇo gotamo nālaṁ
sallāpāya so antapantāneva sevati iṅgha gahapati samaṇo
gotamo imaṁ parisaṁ āgaccheyya ekapañheneva naṁ saṁsādeyyāma
tucchakumbhīva naṁ maññe orodheyyāmāti athakho 1 so bhante
bhagavā arahaṁ sammāsambuddho idhānuppatto aparisāvacaraṁ pana naṁ
karotha gokāṇaṁ pariyantacāriniṁ karotha ekapañheneva naṁ saṁsādetha
tucchakumbhīva naṁ maññe 2 orodhethāti. Evaṁ vutte nigrodho
paribbājako tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto
appaṭibhāṇo nisīdi.

[30] Athakho bhagavā nigrodhaṁ paribbājakaṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ
pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhāṇaṁ viditvā nigrodhaṁ
1 Po. Ma. Yu. ayaṁ kho. 2 Ma. ayaṁ na dissati.
Paribbājakaṁ etadavoca saccaṁ nigrodha bhāsitā te esā vācāti.
Saccaṁ bhante bhāsitā me esā vācā yathābālena yathāmūḷhena
yathāakusalenāti. Taṁ kiṁ maññasi nigrodha kinti te sutaṁ paribbājakānaṁ
vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ ye te ahesuṁ
atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā evaṁsute bhagavanto saṅgamma
samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ
anuyuttā vihariṁsu seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ .pe. Itibhavābhavakathaṁ
iti vā seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako udāhu evaṁsute
bhagavanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti
appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni
paṭisallānasāruppāni seyyathāpāhametarahīti. Sutametaṁ bhante
paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ ye
te ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā na evaṁsute
bhagavanto evaṁ saṅgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā
anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ anuyuttā viharanti seyyathīdaṁ rājakathaṁ
corakathaṁ .pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vā seyyathāpāhametarahi sācariyako
evaṁsute bhagavanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti
appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni
paṭisallānasāruppāni seyyathāpi bhagavā etarahīti. Tassa kho 1 nigrodha
viññussa sato mahallakassa na etadahosi buddho so bhagavā
1 Ma. Yu. te.
Sambodhāya dhammaṁ deseti danto so bhagavā damathāya dhammaṁ deseti
santo so bhagavā samathāya dhammaṁ deseti tiṇṇo so bhagavā
taraṇāya dhammaṁ deseti parinibbuto so bhagavā parinibbānāya
dhammaṁ desetīti.

[31] Evaṁ vutte nigrodho paribbājako bhagavantaṁ etadavoca
accayo maṁ bhante accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yvāhaṁ
bhagavantaṁ evaṁ avacāsiṁ tassa me bhante bhagavā accayaṁ accayato
paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyāti. Taggha taṁ 1 nigrodha accayo accagamā
yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yaṁ 2 mantvaṁ evaṁ avacāsi yato ca
kho nigrodha accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi taṁ te
mayaṁ paṭiggaṇhāma vuḍḍhi hesā nigrodha ariyassa vinaye yo
accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiṁ saṁvaramāpajjati.
Ahaṁ pana nigrodha evaṁ vadāmi etu viññū puriso asaṭho amāyāvī
ujujātiko ahamanusāsāmi ahaṁ dhammaṁ desemi yathānusiṭṭhaṁ
tathāpaṭipajjamāno yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā
anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭhe va dhamme
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati satta vassāni.
Tiṭṭhantu nigrodha satta vassāni. Etu viññū puriso asaṭho
amāyāvī ujujātiko ahamanusāsāmi ahaṁ dhammaṁ desemi yathānusiṭṭhaṁ
tathāpaṭipajjamāno yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā
1 Po. Ma. tavaṁ. 2 Ma. yo..
Anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭhe va
dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati cha vassāni.
Pañca vassāni. Cattāri vassāni. Tīṇi vassāni. Dve vassāni.
Ekaṁ vassaṁ. Tiṭṭhatu nigrodha ekaṁ vassaṁ. Etu viññū puriso
asaṭho amāyāvī ujujātiko ahamanusāsāmi ahaṁ dhammaṁ desemi
yathānusiṭṭhaṁ tathāpaṭipajjamāno yassatthāya kulaputtā sammadeva
agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ
diṭṭhe va dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati
satta māsāni. Tiṭṭhantu nigrodha satta māsāni. Cha māsāni.
Pañca māsāni. Cattāri māsāni. Tīṇi māsāni. Dve
māsāni. Ekaṁ māsaṁ. Aḍḍhamāsaṁ. Tiṭṭhatu nigrodha aḍḍhamāso.
Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko ahamanusāsāmi ahaṁ
dhammaṁ desemi yathānusiṭṭhaṁ tathāpaṭipajjamāno yassatthāya kulaputtā
sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ
diṭṭhe va dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharissati sattāhaṁ. Siyā kho pana te nigrodha evamassa
antevāsikamyatā samaṇo gotamo evamāhāti. Na kho panetaṁ
nigrodha evaṁ daṭṭhabbaṁ yo evaṁ vo ācariyo soyeva vo ācariyo
hotu. Siyā kho pana te nigrodha evamassa uddesā
no cāvetukāmo samaṇo gotamo evamāhāti. Na kho panetaṁ
Nigrodha evaṁ daṭṭhabbaṁ yo evaṁ te uddeso soyeva te
uddeso hotu. Siyā kho pana te nigrodha evamassa ājīvā
no cāvetukāmo samaṇo gotamo evamāhāti. Na kho panetaṁ
nigrodha evaṁ daṭṭhabbaṁ yo ca te ājīvo soyeva te ājīvo
hotu. Siyā kho pana te nigrodha evamassa ye te dhammā
akusalā akusalasaṅkhātā sācariyakānaṁ tesu patiṭṭhāpetukāmo samaṇo
gotamo evamāhāti. Na kho panetaṁ nigrodha evaṁ daṭṭhabbaṁ akusalāyeva
te dhammā 1 hontu akusalasaṅkhātā sācariyakānaṁ. Siyā kho pana
te nigrodha evamassa ye te dhammā kusalā kusalasaṅkhātā sācariyakānaṁ
tehi vivecetukāmo samaṇo gotamo evamāhāti. Na kho panetaṁ
nigrodha evaṁ daṭṭhabbaṁ kusalāyeva te dhammā hontu kusalasaṅkhātā
sācariyakānaṁ. Iti khohaṁ nigrodha neva antevāsikamyatā evaṁ vadāmi
nāpi uddesā cāvetukāmo evaṁ vadāmi nāpi ājīvā cāvetukāmo
evaṁ vadāmi napi ye te dhammā akusalā akusalasaṅkhātā sācariyakānaṁ
tesu patiṭṭhāpetukāmo evaṁ vadāmi napi ye te dhammā kusalasaṅkhātā
sācariyakānaṁ tehi vivecetukāmo evaṁ vadāmi. Santi ca kho nigrodha
akusalā dhammā appahīnā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarathā
dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā yesāhaṁ pahānāya dhammaṁ
desemi. Yathāpaṭipannānaṁ vo saṅkilesikā dhammā pahīyissanti vodāniyā
dhammā abhivaḍḍhissanti paññāpāripūriṁ vepullattañca diṭṭhe va
1 Ma. Yu. akusalā ceva vo dhammā.
Dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathāti. Evaṁ
vutte te paribbājakā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā
pajjhāyantā appaṭibhāṇā nisīdiṁsu yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacittā.

[32] Athakho bhagavato etadahosi sabbepīme moghapurisā phuṭṭhā
mārena pāpimatā yatra hi nāma ekassapi na evaṁ bhavissati handa
mayaṁ aññāṇatthaṁpi samaṇe gotame brahmacariyaṁ carāma kiṁ karissati
sattāhoti. Athakho bhagavā udumbarikāya paribbājakārāme sīhanādaṁ
naditvā vehāsaṁ abbhuggantvā gijjhakūṭe pabbate paccuṭṭhāsi 1 .
Sandhāno gahapati tāvadeva rājagahaṁ pāvisīti.
Udumbarikasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
----------------
1 Ma. paccupaṭṭhāsi.
Cakkavattisuttaṁ

[33] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati
mātulāyaṁ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti
te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca attadīpā
bhikkhave viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā dhammadīpā dhammasaraṇā
anaññasaraṇā. Kathañca pana bhikkhave bhikkhu attadīpo viharati
attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
Idha bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno
satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Vedanāsu vedanānupassī.
Citte cittānupassī. Dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī
sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Evaṁ kho
bhikkhave bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo
dhammasaraṇo anaññasaraṇo. Gocare bhikkhave caratha sake pettike
visaye. Gocare bhikkhave carataṁ sake pettike visaye na lacchati
māro otāraṁ na lacchati māro ārammaṇaṁ. Kusalānaṁ bhikkhave
dhammānaṁ samādānahetu evamidaṁ puññaṁ pavaḍḍhati.

[34] Bhūtapubbaṁ bhikkhave rājā dalhanemi nāma ahosi cakkavatti
dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadaṭṭhāvariyappatto
sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni ahesuṁ seyyathīdaṁ
Cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthīratanaṁ gahapatiratanaṁ
pariṇāyakaratanameva sattamaṁ. Parosahassaṁ kho panassa puttā ahesuṁ
sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṁ paṭhaviṁ sāgarapariyantaṁ
adaṇḍena asatthena dhammena samena abhivijiya ajjhāvasi. Athakho
bhikkhave rājā dalhanemi bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ
vassasahassānaṁ accayena aññataraṁ purisaṁ āmantesi yadā tvaṁ
ambho purisa passeyyāsi dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ
atha me āroceyyāsīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave so puriso
rañño dalhanemissa paccassosi. Addasā kho bhikkhave so puriso
bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena
dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ disvāna 1 yena rājā dalhanemi
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ dalhanemiṁ etadavoca yagghe
deva jāneyyāsi dibbante cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutanti.
Athakho bhikkhave rājā dalhanemi jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantetvā
etadavoca dibbaṁ kira me tāta kumāra cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā
cutaṁ sutaṁ kho panetaṁ 2 yassa rañño cakkavattissa dibbaṁ cakkaratanaṁ
osakkati ṭhānā cavati nadāni tena raññā ciraṁ jīvitabbaṁ hotīti
bhuttā kho pana me mānusakā kāmā samayodāni me dibbe 3 kāme
pariyesituṁ ehi tvaṁ tāta kumāra imaṁ samuddapariyantaṁ paṭhaviṁ
paṭipajja ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni
1 Yu. disvā. 2 Ma. Yu. panametaṁ. 3 Yu. samayo dibbe.
Acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmīti. Athakho bhikkhave
rājā dalhanemi jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsetvā 1
kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā
anagāriyaṁ pabbaji. Sattāhaṁ pabbajite kho pana bhikkhave rājisimhi
dibbaṁ cakkaratanaṁ antaradhāyi.

[35] Athakho bhikkhave aññataro puriso yena rājā khattiyo
muddhāvasitto 2 tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ khattiyaṁ
muddhāvasittaṁ etadavoca yagghe deva jāneyyāsi dibbaṁ cakkaratanaṁ
antarahitanti. Athakho bhikkhave rājā khattiyo muddhāvasitto dibbe
cakkaratane antarahite anattamano ahosi anattamanatañca
paṭisaṁvedesi. So yena [3]- rājisi tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
rājisiṁ etadavoca yagghe deva jāneyyāsi dibbaṁ cakkaratanaṁ
antarahitanti. Evaṁ vutte bhikkhave rājisi rājānaṁ khattiyaṁ muddhāvasittaṁ
etadavoca mā kho tvaṁ tāta dibbe cakkaratane antarahite
anattamano ahosi [4]- anattamanatañca paṭisaṁvedesi na hi te tāta
dibbaṁ cakkaratanaṁ pettikaṁ dāyajjaṁ iṅgha tvaṁ tāta ariye
cakkavattivatte vattāhi ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yante ariye
cakkavattivatte vattamāne 5 tadahuposathe paṇṇarase sīsanhātassa 6
uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavissati
sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūranti. Katamaṁ panetaṁ deva ariyaṁ
1 Ma. Yu. samanusāsitvā. 2 Ma. sabbavāresu muddhābhisitto. 3 Yu. ca.
4 Ma. mā. 5 Ma. Yu. vattamānassa. 6 Ma. sīsaṁ nhātassa. Yu. sīsaṁ nahātassa.
Cakkavattivattanti. Tenahi tvaṁ tāta dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ
sakkaronto dhammaṁ garukaronto dhammaṁ mānento dhammaṁ pūjento
dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ
rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahassu antojanasmiṁ balakāyasmiṁ khattiyesu
anuyantesu 1 brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu
migapakkhīsu mā va 2 te tāta vijite adhammakāro pavattittha ye ca
te tāta vijite adhanā [3]- tesañca dhanaṁ anuppadajjeyyāsi 4 ye ca
te tāta vijite samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā
khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṁ damenti ekamattānaṁ samenti
ekamattānaṁ parinibbāpenti te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā
paripuccheyyāsi paripañheyyāsi 5 kiṁ bhante kusalaṁ kiṁ bhante 6 akusalaṁ
kiṁ sāvajjaṁ kiṁ anavajjaṁ kiṁ sevitabbaṁ kiṁ na sevitabbaṁ kiṁ me
kariyamānaṁ 7 dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya assa kiṁ vā pana me kariyamānaṁ 7
dīgharattaṁ hitāya sukhāya assāti tesaṁ sutvā yaṁ akusalaṁ taṁ
abhinivajjeyyāsi yaṁ kusalaṁ taṁ samādāya vatteyyāsi idaṁ kho
tāta taṁ ariyaṁ cakkavattivattanti. Evaṁ devāti kho bhikkhave rājā
khattiyo muddhāvasitto rājisissa paṭissutvā ariye cakkavattivatte
vattati 8 . Tassa ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe
paṇṇarase sīsanhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ
cakkaratanaṁ pāturahosi sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ.
1 Yu. anuyuttesu. 2 Ma. Yu. ca. 3 Ma. Yu. assu. 4 Ma. dhanamanuppadeyyāsi.
5 Ma. parigaṇheyyāsi. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 6 Ma. Yu. ayaṁ na dissati.
7 Ma. karīyamānaṁ. Yu. kayiramānaṁ. 8 Ma. Yu. vatti.
Disvā 1 rañño khattiyassa muddhāvasittassa etadahosi sutaṁ
kho pana metaṁ yassa rañño khattiyassa muddhāvasittassa
tadahuposathe paṇṇarase sīsanhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa
dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ
sabbākāraparipūraṁ so hoti rājā cakkavattīti assaṁ nu kho
ahaṁ rājā cakkavattīti.