[16] Santi bhaggava eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannaṁ
ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapenti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi
saccaṁ kira tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ aggaññaṁ
paññapethāti. Te ca me evaṁ puṭṭhā āmāti paṭijānanti
tyāhaṁ evaṁ vadāmi kathaṁvihitakaṁ pana tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ
ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapethāti. Te ca mayā puṭṭhā
1 Ma. te devāti pāṭhadvayaṁ na dissati. 2 Ma. padūsimhā.
3 Ma. evaṁ mayanti pāṭhadvayaṁ na dissati.
Na saṁpāyanti asaṁpāyantā mamaṁyeva paṭipucchanti tesāhaṁ puṭṭho
byākaromi santāvuso asaññisattā nāma devā saññuppādā
ca pana te devā tamhā kāyā cavanti. Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso
vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ
āgacchati itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati
agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya
.pe. Tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati yathāsamāhite citte
taṁ saññuppādaṁ anussarati tato paraṁ nānussarati. So evamāha
adhiccasamuppanno attā ca loko ca taṁ kissa hetu ahaṁ hi
pubbe nāhosiṁ somhi etarahi ahutvā santatāya parinatoti.
Evaṁvihitakaṁ no tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ
aggaññaṁ paññapethāti. Te evamāhaṁsu evaṁ kho 1 āvuso
gotama sutaṁ yathevāyasmā gotamo āhāti. Aggaññañcāhaṁ
bhaggava pajānāmi tañca pajānāmi tato ca uttaritaraṁ pajānāmi
tañca pajānanaṁ na parāmasāmi. Aparāmasato ca me paccattaññeva
nibbuti viditā yadabhijānaṁ tathāgato no anayaṁ āpajjati.

[17] Evaṁvādiṁ kho maṁ bhaggava evamakkhāyiṁ eke samaṇabrāhmaṇā
asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti viparito samaṇo gotamo
bhikkhavo ca samaṇo gotamo evamāha yasmiṁ samaye subhaṁ vimokkhaṁ
upasampajja viharati sabbaṁ tasmiṁ samaye asubhanteva sampajānātīti 2 .
1 Ma. khosaddo natthi. 2 Ma. asubhantveva pajānātīti.
Na kho panāhaṁ bhaggava evaṁ vadāmi yasmiṁ samaye subhaṁ vimokkhaṁ
upasampajja viharati sabbaṁ tasmiṁ samaye asubhanteva sampajānātīti.
Evaṁ ca kho bhaggava vadāmi yasmiṁ samaye subhaṁ vimokkhaṁ upasampajja
viharati subhanteva tasmiṁ samaye sampajānātīti. Te ca [1]- viparitā ye
bhagavantaṁ viparitattā 2 dahanti bhikkhavo ca evaṁpasanno ahaṁ bhante
bhagavati pahoti ca me bhagavā tathā dhammaṁ desituṁ yathā ahaṁ subhaṁ
vimokkhaṁ upasampajja vihareyyanti. Dukkaraṁ kho etaṁ 3 bhaggava tayā
aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatra āyogena
aññatra ācariyakena subhaṁ vimokkhaṁ upasampajja viharituṁ iṅgha tvaṁ
bhaggava yo ca te ayaṁ mayi pasādo tameva tvaṁ sādhukaṁ anurakkhāti.
Sacetaṁ bhante mayā dukkaraṁ aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena
aññatra āyogena aññatra ācariyakena subhaṁ vimokkhaṁ upasampajja
viharituṁ yo ca me ayaṁ bhante bhagavati pasādo tamevāhaṁ
sādhukamanurakkhissāmīti. Idamavoca bhagavā. Attamano bhaggavagotto
paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
Pāṭikasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
----------
1 Ma. Yu. bhante. 2 Ma. Yu. viparitato. 3 Po. evaṁ taṁ. Yu. evaṁ.
Udumbarikasuttaṁ

[18] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena nigrodho paribbājako
udumbarikāya paribbājakārāme paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya
saddhiṁ tiṁsamattehi paribbājakasatehi. Athakho sandhāno gahapati
divādivasseva rājagahā nikkhami bhagavantaṁ dassanāya. Athakho
sandhānassa gahapatissa etadahosi akālo kho tāva 1 bhagavantaṁ
dassanāya paṭisallīno bhagavā manobhāvanīyānaṁpi bhikkhūnaṁ asamayo
dassanāya paṭisallīnā manobhāvanīyā bhikkhū yannūnāhaṁ yena
udumbarikāya paribbājakārāmo yena nigrodho paribbājako
tenupasaṅkameyyanti. Athakho sandhāno gahapati yena udumbarikāya
paribbājakārāmo yena nigrodho paribbājako tenupasaṅkami.

[19] Tena kho pana samayena nigrodho paribbājako mahatiyā
paribbājakaparisāya saddhiṁ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya
anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentiyā seyyathīdaṁ rājakathaṁ
corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ
sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ janapadakathaṁ
nagarakathaṁ itthīkathaṁ purisakathaṁ 2 surāpānakathaṁ 3 visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ
pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ kathaṁ samuddakkhāyikaṁ
1 Ma. tāvasaddo natthi. 2 Ma. ayaṁ na dissati. 3 Po. Ma. Yu. sūrakathaṁ.
Kathaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā. Addasā kho nigrodho paribbājako
sandhānaṁ gahapatiṁ dūrato va āgacchantaṁ disvā sakaṁ parisaṁ saṇṭhapesi 1
appasaddā bhonto hontu mā bhonto saddamakattha ayaṁ
samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati sandhāno gahapati yāvatā
kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā rājagahe
paṭivasanti ayaṁ tesaṁ aññataro sandhāno gahapati appasaddakāmā
kho panāyasmanto 2 appasaddassa vaṇṇavādino appevanāma
appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyyāti.
Evaṁ vutte te paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.

[20] Athakho sandhāno gahapati yena nigrodho paribbājako
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā nigrodhena paribbājakena saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho sandhāno gahapati nigrodhaṁ paribbājakaṁ etadavoca
aññathā kho ime bhonto aññatitthiyā paribbājakā saṅgamma
samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ
anuyuttā viharanti seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ .pe. Itibhavābhavakathaṁ
iti vā aññathā kho pana so bhagavā araññe
vanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanighosāni
vījanavātāni manussarāhaseyyakāni paṭisallānasāruppānīti.
Evaṁ vutte nigrodho paribbājako sandhānaṁ gahapatiṁ etadavoca
1 Po. Ma. Yu. saṇṭhāpesi. 2 Ma. Yu. panete āyasmanto appasaddavinītā.
Yagghe gahapati jāneyyāsi kena samaṇo gotamo saddhiṁ sallapati
kena sākacchaṁ samāpajjati kena paññāveyyattiyaṁ samāpajjati
suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā aparisāvacaro
samaṇo gotamo nālaṁ sallāpāya so antapantāneva 1 sevati
seyyathāpi nāma gokāṇā pariyantacārinī antapantāneva sevati
evameva suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā aparisāvacaro
samaṇo gotamo nālaṁ sallāpāya so antapantāneva
sevati iṅgha gahapati samaṇo gotamo idaṁ parisaṁ āgaccheyya
ekapañheneva naṁ saṁsādeyyāma tucchakumbhiṁva naṁ maññe
orodheyyāmāti.

[21] Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya
atikkantamānusikāya sandhānassa gahapatissa nigrodhena paribbājakena
saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ. Athakho bhagavā gijjhakūṭā pabbatā
orohitvā yena sumāgadhāya tīre moranivāpo tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamati 2 .
Addasā kho nigrodho paribbājako bhagavantaṁ sumāgadhāya tīre
moranivāpe abbhokāse caṅkamantaṁ disvā sakaṁ parisaṁ saṇṭhapesi
appasaddā bhonto hontu mā bhonto saddamakattha ayaṁ
samaṇo gotamo sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamati
appasaddakāmo kho pana so āyasmā appasaddassa vaṇṇavādī
1 Ma. Yu. antamantāneva. 2 Ma. Yu. caṅkami.
Appevanāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyya
sace samaṇo gotamo imaṁ parisaṁ āgaccheyya imantaṁ pañhaṁ
puccheyyāma ko nāma so bhante bhagavato dhammo yena bhagavā
sāvake vineti yena bhagavatā sāvakā vinītā assāsappattā
paṭijānanti ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyanti. Evaṁ vutte te
paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.

[22] Athakho bhagavā yena nigrodho paribbājako tenupasaṅkami.
Athakho nigrodho paribbājako bhagavantaṁ etadavoca
etu kho bhante bhagavā svāgataṁ bhante bhagavato cirassaṁ kho
bhante bhagavā imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya nisīdatu
bhante bhagavā idamāsanaṁ paññattanti. Nisīdi bhagavā paññatte
āsane. Nigrodhopi kho paribbājako aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ
gahetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho nigrodhaṁ
paribbājakaṁ bhagavā etadavoca kāyanottha nigrodha etarahi kathāya
sannisinnā kā ca pana vo antarākathā vippakatāti. Evaṁ
vutte nigrodho paribbājako bhagavantaṁ etadavoca idha mayaṁ bhante
addasāma bhagavantaṁ sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamantaṁ
disvā evaṁ avocumhā sace samaṇo gotamo imaṁ parisaṁ āgaccheyya
imantaṁ pañhaṁ puccheyyāma ko nāma so bhante bhagavato dhammo
yena bhagavā sāvake vineti yena bhagavatā sāvakā vinītā
Assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyanti ayaṁ kho no
bhante antarākathā vippakatā atha bhagavā anuppattoti. Dujjānaṁ
kho panetaṁ nigrodha tayā aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena
aññatra āyogena aññatra ācariyakena yenāhaṁ sāvake vinemi
yena mayā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṁ
ādibrahmacariyanti iṅgha tvaṁ maṁ nigrodha sake ācariyake adhijigucche
pañhaṁ puccha kathaṁsantā nu kho bhante tapojigucchā paripuṇṇā
hoti kathaṁ aparipuṇṇāti. Evaṁ vutte te paribbājakā unnādino
uccāsaddamahāsaddā ahesuṁ acchariyaṁ vata bho abbhutaṁ vata bho
samaṇassa gotamassa mahiddhikatā mahānubhāvatā yatra hi nāma
sakavādaṁ ṭhapessati paravādena pavāressatīti.

[23] Athakho nigrodho paribbājako te paribbājake appasadde
katvā bhagavantaṁ etadavoca mayaṁ kho bhante tapojigucchavādā
tapojigucchaṁ 1 allīnā viharāma kathaṁsantā nu kho bhante tapojigucchā
paripuṇṇā hoti kathaṁ aparipuṇṇāti. Idha nigrodha tapassī
acelako hoti muttācāro hatthāvalekhano 2 na ehibhaddantiko
na tiṭṭhabhaddantiko na abhihataṁ na uddissa kataṁ na nimantanaṁ
sādiyati so na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti na kalopimukhā
paṭiggaṇhāti na eḷakamantaraṁ na udukkhalamantaraṁ 3 na musalamantaraṁ na
daṇḍamantaraṁ na dvinnaṁ bhuñjamānānaṁ na gabbhiniyā na pāyamānāya
1 Ma. Yu. tapojigucchāsārā tapojigucchā. 2 Ma. Yu. hatthāpalekhano.
3 Ma. ayaṁ pāṭho na dissati.
Na parisantaragatāya 1 na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhitā hoti
na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī na macchaṁ na maṁsaṁ na suraṁ na
merayaṁ na thusodakaṁ pivati. So ekāgāriko vā hoti ekālopiko
dvāgāriko vā hoti dvālopiko sattāgāriko vā hoti sattālopiko
ekissāpi dattiyā yāpeti dvīhipi dattīhi yāpeti sattahipi
dattīhi yāpeti ekāhikaṁpi āhāraṁ āhāreti dvīhikaṁpi āhāraṁ
āhāreti sattahikaṁpi āhāraṁ āhāreti iti evarūpaṁ addhamāsikaṁ
pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. So sākabhakkho vā
hoti sāmākabhakkho vā hoti nivārabhakkho vā hoti daddulakabhakkho
vā hoti sātabhakkho 2 vā hoti kaṇṇabhakkho vā hoti ācāmabhakkho
vā hoti piññākabhakkho vā hoti tiṇabhakkho vā hoti
gomayabhakkho vā hoti vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī.
So sāṇānipi dhāreti masāṇānipi dhāreti chavadussānipi dhāreti
paṁsukūlānipi dhāreti tiriṭānipi dhāreti ajinānipi dhāreti ajinakkhipaṁpi
dhāreti kusacīraṁpi dhāreti vākacīraṁpi dhāreti phalakacīraṁpi dhāreti
kesakambalaṁpi dhāreti vālakambalaṁpi dhāreti ulukapakkhikaṁpi dhāreti
kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto ubhaṭṭhakopi
hoti āsanapaṭikkhitto ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto
kaṇṭakapassayikopi hoti kaṇṭakapassaye seyyaṁ kappeti phalakaseyyaṁpi
kappeti ṭaṇḍilaseyyaṁpi 3 kappeti ekapassayikopi hoti rajojalladharo
1 Po. Ma. Yu. purisantaragatāya. 2 Ma. Yu. hatabhakkho.
3 Po. Ma. Yu. thaṇḍilaseyyaṁpi.
Abbhokāsikopi hoti yathāsanthatiko vekaṭikopi hoti vikaṭabhojanānuyogamanuyutto
āpānakopi hoti āpānakattamanuyutto sāyaṁtatiyakaṁpi
udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Taṁ kiṁ maññasi nigrodha
yadi evaṁ sante tapojigucchā paripuṇṇā hoti aparipuṇṇāti.
Addhā kho bhante evaṁ sante tapojigucchā paripuṇṇā hoti
no aparipuṇṇāti. Evaṁ paripuṇṇāyapi kho ahaṁ nigrodha
tapojigucchāya anekavihite upakkilese vadāmīti.

[24] Yathākathaṁ pana bhante bhagavā evaṁparipuṇṇāya tapojigucchāya
anekavihite upakkilese vadatīti. Idha nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati
so tena tapasā attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Yaṁpi nigrodha
tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo
ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā
attānukkaṁseti paraṁ vambheti. Yaṁpi nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati
so tena tapasā attānukkaṁseti paraṁ vambheti ayaṁpi kho nigrodha
tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ
samādiyati so tena tapasā majjati mucchati madamāpajjati 1 . Yaṁpi
nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā majjati mucchati
madamāpajjati ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā
1 Ma. Yu. pamādamāpajjati.
Lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so tena lābhasakkārasilokena
attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Yaṁpi nigrodha tapassī tapaṁ
samādiyati so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti
so tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo
ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna
caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā
lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so tena lābhasakkārasilokena
attānukkaṁseti paraṁ vambheti. Yaṁpi nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati
so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so tena
lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti paraṁ vambheti ayaṁpi kho
nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī
tapaṁ samādiyati so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti
so tena lābhasakkārasilokena majjati mucchati madamāpajjati. Yaṁpi
nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti so tena lābhasakkārasilokena majjati mucchati
madamāpajjati ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati bhojanesu vodāsaṁ
āpajjati idaṁ me khamati idaṁ me na khamatīti. So yañca
khvāssa na khamati taṁ sāpekkho pakhahati yaṁ panassa khamati taṁ
gadhito mucchito ajjhāpanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño
paribhuñjati ayaṁ kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati lābhasakkārasilokanikantihetu
sakkarissanti maṁ rājāno rājamahāmattā khattiyā brāhmaṇā
gahapatikā titthiyāti ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso
hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī aññataraṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ
vā kuto 1 apasādetā hoti kiṁ panāyaṁ sambahulājīvo 2 sabbasabbaṁ
saṁbhakkheti seyyathīdaṁ mūlabījaṁ khandhabījaṁ phalubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva
pañcamaṁ asanivicakkaṁ dantakūṭaṁ samaṇappavādenāti ayaṁpi kho
nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī
passati aññataraṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā kulesu sakkariyamānaṁ
garukariyamānaṁ māniyamānaṁ pūjiyamānaṁ. Tassa evaṁ hoti imamhi
nāma sambahulājīvaṁ kulesu sakkaronti garukaronti mānenti pūjenti
maṁ pana tapassiṁ lūkhājīviṁ kulesu na sakkaronti na garukaronti na
mānenti na pūjentīti. Iti so issāmacchariyaṁ kulesu uppādetā
hoti ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna
caparaṁ nigrodha tapassī āpāthakanisādī hoti ayaṁpi kho nigrodha
tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī attānaṁ
adassayamāno kulesu carati idaṁpi me tapasmiṁ idaṁpi me
tapasminti ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī kiñcideva paṭicchannaṁ sevati so
khamati te idanti puṭṭho samāno akkhamamānaṁ āha khamatīti
1 Po. Ma. Yu. ayaṁ na dissati. 2 Sī. Yu. bahulājīvo.
Khamamānaṁ āha na khamatīti. Iti so sampajānamusā bhāsitā hoti
ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ
nigrodha tapassī tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammaṁ
desentassa santaṁyeva pariyāyaṁ anuññeyyaṁ nānujānāti ayaṁpi
kho nigrodha tapassino upakkileso hoti. Puna caparaṁ nigrodha
tapassī kodhano hoti upanāhī. Yaṁpi nigrodha tapassī kodhano
hoti upanāhī ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī makkhī hoti palāsī assukī hoti
maccharī saṭho hoti māyāvī thaddho hoti atimānī pāpiccho
hoti pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṅgato micchādiṭṭhiko hoti antagāhikāya
diṭṭhiyā samannāgato sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānagāhī
duppaṭinissaggī. Yaṁpi kho nigrodha tapassī sandiṭṭhiparāmāsī hoti
ādhānagāhī duppaṭinissaggī ayaṁpi kho nigrodha tapassino upakkileso
hoti. Taṁ kiṁ maññasi nigrodha yadime tapojigucchā upakkilesā
vā anupakkilesā vāti. Addhā kho ime bhante tapojigucchā
upakkilesā no anupakkilesā ṭhānaṁ kho panetaṁ bhante vijjati
yaṁ idhekacco tapassī sabbeheva imehi upakkilesehi samannāgato
assa ko pana vādo aññataraññatarenāti.

[25] Idha nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā
na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo. Yaṁpi nigrodha tapassī
Tapaṁ samādiyati so tena tapasā na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo
evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ
nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā na attānukkaṁseti
na paraṁ vambheti .pe. Evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā na
majjati na mucchati na madamāpajjati .pe. Evaṁ so tasmiṁ ṭhāne
parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati
so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so tena
lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.
Yaṁpi nigrodha tapassī .pe. Evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho
hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati so tena tapasā
lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so tena lābhasakkārasilokena na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. Yaṁpi nigrodha tapassī .pe. Evaṁ
so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ
samādiyati so tena tapasā lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti so
tena lābhasakkārasilokena na majjati na mucchati na madamāpajjati.
Yaṁpi nigrodha tapassī .pe. Evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho
hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati 1 bhojanesu
na vodāsaṁ āpajjati idaṁ me khamati idaṁ me na khamatīti.
So yañca khvāssa na khamati taṁ anapekkho pajahati yaṁ panassa
1 Ma. tapaṁ samādiyatīti pāṭhadvayaṁ natthi.
Khamati taṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī
nissaraṇapañño paribhuñjati evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho
hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tapaṁ samādiyati na so
lābhasakkārasilokanikantihetu sakkarissanti maṁ rājāno rājamahāmattā
khattiyā brāhmaṇā gahapatikā titthiyāti evaṁ so tasmiṁ ṭhāne
parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī aññataraṁ samaṇaṁ
vā brāhmaṇaṁ vā na apasādetā hoti kiṁ panāyaṁ sambahulājīvo
sabbasabbaṁ saṁbhakkheti seyyathīdaṁ mūlabījaṁ khandhabījaṁ phalubījaṁ aggabījaṁ
bījabījameva pañcamaṁ asanivicakkaṁ dantakūṭaṁ samaṇappavādenāti evaṁ
so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī
passati aññataraṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā kulesu sakkariyamānaṁ
garukariyamānaṁ māniyamānaṁ pūjiyamānaṁ. Tassa na evaṁ hoti imamhi
nāma sambahulājīvaṁ kulesu sakkaronti garukaronti mānenti pūjenti
maṁ pana tapassiṁ lūkhājīviṁ kulesu na sakkaronti na garukaronti na
mānenti na pūjentīti. Iti so issāmacchariyaṁ kulesu nuppādetā
hoti evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha
tapassī na āpāthakanisādī hoti evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho
hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī na attānaṁ adassayamāno
kulesu carati idaṁpi me tapasmiṁ idaṁpi me tapasminti evaṁ
so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī
Na kiñcideva paṭicchannaṁ sevati so khamati te idanti puṭṭho
samāno akkhamamānaṁ āha na khamatīti khamamānaṁ āha khamatīti.
Iti so sampajānamusā na bhāsitā hoti evaṁ so tasmiṁ
ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī tathāgatassa
vā tathāgatasāvakassa vā dhammaṁ desentassa santaṁyeva pariyāyaṁ
anuññeyyaṁ anujānāti evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti.
Puna caparaṁ nigrodha tapassī akkodhano hoti anupanāhī. Yaṁpi
nigrodha tapassī akkodhano hoti anupanāhī evaṁ so tasmiṁ
ṭhāne parisuddho hoti. Puna caparaṁ nigrodha tapassī amakkhī
hoti apalāsī anissukī hoti amaccharī asaṭho hoti amāyāvī
athaddho hoti anatimānī na pāpiccho hoti na pāpikānaṁ icchānaṁ
vasaṅgato na micchādiṭṭhiko hoti na antagāhikāya diṭṭhiyā
samannāgato na sandiṭṭhiparāmāsī hoti na ādhānagāhī supaṭinissaggī.
Yaṁpi nigrodha tapassī na sandiṭṭhiparāmāsī hoti na ādhānagāhī
supaṭinissaggī evaṁ so tasmiṁ ṭhāne parisuddho hoti.
Taṁ kiṁ maññasi nigrodha yadi evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā
vā hoti aparisuddhā vāti. Addhā kho bhante evaṁ sante
tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā aggappattā ca hoti 1
sārappattā cāti. Na kho nigrodha ettāvatā tapojigucchā
aggappattā sārappattā hoti apica kho pappaṭikapattā ca hotīti.
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.