[27] Dhammatā esā bhikkhave yadā bodhisatto mātu kucchismā
nikkhamati atha sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā
pajāya sadevamanussāya appamāṇo oḷāro obhāso
pātubhavati atikkammeva devānaṁ devānubhāvaṁ. Yāpi tā lokantarikā
aghā asaṁvutā [7]- andhakāratimisā yatthapime candimasuriyā evaṁmahiddhikā
evaṁmahānubhāvā ābhāya nānubhonti tatthapi appamāṇo oḷāro
1 Po. visuddho. 2 Ma. Yu. udena. 3 Ma. Yu. visado. 4 Ma. uttarena mukho.
Yu. uttarābhimukho. 5 Yu. anuhīramāne. 6 Ma. Yu. mesaddo natthi.
7 Ma. Yu. andhakārā.
Obhāso pātubhavati atikkammeva devānaṁ devānubhāvaṁ. Yepi tattha
sattā upapannā tepi tenobhāsena aññamaññaṁ sañjānanti
aññepi kira bho santi sattā idhūpapannāti. Ayañca dasasahassī
lokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedheti appamāṇo ca
oḷāro obhāso loke pātubhavati atikkammeva devānaṁ
devānubhāvaṁ. Ayamettha dhammatā.

[28] [1]- Jāte kho pana bhikkhave vipassimhi kumāre bandhumato
rañño paṭivedesuṁ putto te deva jāto taṁ devo passatūti.
Addasā kho bhikkhave bandhumā rājā vipassiṁ kumāraṁ disvā nemitte
brāhmaṇe āmantāpetvā etadavoca passantu bhonto nemittā
brāhmaṇā kumāranti. Addasaṁsu kho bhikkhave naṁ nemittā
brāhmaṇā vipassiṁ kumāraṁ disvā bandhumantaṁ 2 rājānaṁ etadavocuṁ
attamano deva hohi mahesakkho te [3]- putto uppanno lābhā te
mahārāja suladdhante mahārāja yassa te kule evarūpo putto
uppanno ayaṁ hi deva kumāro dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi
samannāgato yehi samannāgatassa mahāpurisassa dve va gatiyo bhavanti
anaññā sace agāraṁ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko
dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadaṭṭhāvariyappatto sattaratanasamannāgato
tassimāni sattaratanāni bhavanti seyyathīdaṁ cakkaratanaṁ
hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthīratanaṁ gahapatiratanaṁ parināyakaratanameva
1 Po. dhammatā esā. 2 Yu. bandhumaṁ. 3 Yu. dve.
Sattamaṁ parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā
parasenappamaddanā 1 so imaṁ paṭhaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena
dhammena abhivijiya ajjhāvasati sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ
pabbajati arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭacchado. Katamehi
cāyaṁ deva kumāro dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato yehi
samannāgatassa mahāpurisassa dve va gatiyo bhavanti anaññā sace
agāraṁ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko dhammarājā
cāturanto vijitāvī janapadaṭṭhāvariyappatto sattaratanasamannāgato
tassimāni sattaratanāni bhavanti seyyathīdaṁ cakkaratanaṁ .pe.
Abhivijiya ajjhāvasati sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati
arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭacchado.

[29] Ayaṁ hi deva kumāro suppatiṭṭhitapādo yaṁpāyaṁ deva
kumāro suppatiṭṭhitapādo idampissa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ
bhavati.
Imassa deva kumārassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni
sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni yaṁpi deva
imassa kumārassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni sahassārāni
sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni idampissa 2 mahāpurisassa
mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
1 parasenāpamaddanātipi pāṭhena bhavitabbaṁ. 2 Ma. idampimassa.
Ayaṁ hi deva kumāro āyatapaṇhi.
Ayaṁ hi deva kumāro dīghaṅgulī.
Ayaṁ hi deva kumāro mudutalanahatthapādo 1 .
Ayaṁ hi deva kumāro jālahatthapādo.
Ayaṁ hi deva kumāro ussaṅkhapādo.
Ayaṁ hi deva kumāro eṇijaṅgho.
Ayaṁ hi deva kumāro ṭhitako va anonamanto ubhohi
pāṇitalehi jannukāni parimasati 2 parimajjati.
Ayaṁ hi deva kumāro kosohitavatthaguyho.
Ayaṁ hi deva kumāro suvaṇṇavaṇṇo kāñcanasannibhataco 3 .
Ayaṁ hi deva kumāro sukhumacchavī sukhumattā chaviyā rajojallaṁ
kāye na upalippati 4 .
Ayaṁ hi deva kumāro ekekalomo ekekāni lomāni
lomakūpesu jātāni.
Ayaṁ hi deva kumāro uddhaggalomo uddhaggāni lomāni
jātāni nīlāni añjanavaṇṇāni kuṇḍalāvattāni dakkhiṇāvattajātāni.
Ayaṁ hi deva kumāro brahmujugatto.
Ayaṁ hi deva kumāro sattussado.
1 aṭṭhakathāyaṁ mudutalunahatthapādo. 2 Ma. parāmasati. 3 Ma. Yu. kāñcanasannibhattaco.
4 upalimpatītipi pāṭho.
Ayaṁ hi deva kumāro sīhapubbaddhakāyo.
Ayaṁ hi deva kumāro pittantaraṁso 1 .
Ayaṁ hi deva kumāro nigrodhaparimaṇḍalo yāvatakvassa
kāyo tāvatakvassa byāmo yāvatakvassa byāmo tāvatakvassa
kāyo.
Ayaṁ hi deva kumāro samavaṭṭakkhandho.
Ayaṁ hi deva kumāro rasaggasaggī.
Ayaṁ hi deva kumāro sīhahanu.
Ayaṁ hi deva kumāro cattāḷīsadanto.
Ayaṁ hi deva kumāro samadanto.
Ayaṁ hi deva kumāro aviraḷadanto 2 .
Ayaṁ hi deva kumāro susukkadāṭho.
Ayaṁ hi deva kumāro pahūtajivho.
Ayaṁ hi deva kumāro brahmassaro karavikabhāṇī.
Ayaṁ hi deva kumāro abhinīlanetto.
Ayaṁ hi deva kumāro gopakhumo.
Imassa deva kumārassa uṇṇā bhamukantare jātā odātā mudu
tūlasannibhā. Yaṁpi deva imassa kumārassa uṇṇā bhamukantare
jātā odātā mudu tūlasannibhā [3]-.
1 Sī. Ma. Yu. citantaraṁso. 2 Sī. Yu. avivaradanto. 3 sabbapotthakesu etthantare
idampimassa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavatīti ime pāṭhā pākaṭā.
Ayaṁ hi deva kumāro uṇhīsasīso yaṁpāyaṁ deva kumāro
uṇhīsasīso idampissa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.

[30] Imehi kho ayaṁ deva kumāro dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi
samannāgato yehi samannāgatassa mahāpurisassa dve va gatiyo
bhavanti anaññā sace agāraṁ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti
dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadaṭṭhāvariyappatto
sattaratanasamannāgato tassimāni sattaratanāni bhavanti seyyathīdaṁ
cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthīratanaṁ gahapatiratanaṁ
parināyakaratanameva sattamaṁ parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti
sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā so imaṁ paṭhaviṁ sāgarapariyantaṁ
adaṇḍena asatthena dhammena samena abhivijiya ajjhāvasati sace
kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati arahaṁ hoti sammāsambuddho
loke vivaṭacchado hoti.

[31] Athakho bhikkhave bandhumā rājā nemitte brāhmaṇe
ahatehi vatthehi acchādetvā 1 sabbakāmehi santappesi. Athakho
bhikkhave bandhumā rājā vipassissa kumārassa dhātiyo upaṭṭhāpesi.
Aññā khīraṁ pāyenti aññā nhāpenti 2 aññā dhārenti
aññā aṅkena pariharanti. Jātassa kho pana bhikkhave vipassissa
kumārassa setacchattaṁ dhārayittha divā ceva rattiṁ ca mā naṁ sītaṁ
1 Ma. Yu. acchādāpetvā. 2 nahāpentīti pāṭhena bhavitabbaṁ.
Vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā ussāvo vāti [1]-. Jāto kho
pana bhikkhave vipassī kumāro bahuno janassa piyo ahosi manāpo.
Seyyathāpi bhikkhave uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā bahuno
janassa piyaṁ manāpaṁ evameva kho bhikkhave vipassī kumāro bahuno
janassa piyo ahosi manāpo. Svāssudaṁ aṅkeneva aṅkaṁ
parihariyati. Jāto kho pana bhikkhave vipassī kumāro [2]- mañjussaro ca
ahosi vaggussaro ca madhurassaro ca pemanīyassaro ca. Seyyathāpi
bhikkhave himavante pabbate karavikā nāma sakuṇajāti mañjussarā ca
vaggussarā ca madhurassarā ca pemanīyassarā ca evameva kho bhikkhave
vipassī kumāro mañjussaro ca ahosi vaggussaro ca madhurassaro ca
pemanīyassaro ca. Jātassa kho pana bhikkhave vipassissa kumārassa
kammavipākajaṁ dibbacakkhuṁ pāturahosi yena dūraṁ 3 samantā yojanaṁ
passati divā ceva rattiṁ ca. Jāto kho pana bhikkhave vipassī
kumāro animmissanto 4 pekkhati seyyathāpi bhikkhave devatā 5 tāvatiṁsā
animmissantā 4 pekkhanti evameva kho bhikkhave vipassī kumāro
animmissanto 4 pekkhati 6 . Jātassa kho pana bhikkhave vipassissa
kumārassa [7]- vipassītveva samaññā udapādi. Athakho bhikkhave
bandhumā rājā aṭṭakaraṇe 8 nisinno vipassiṁ kumāraṁ aṅke
nisīdāpetvā aṭṭe 9 anusāsati. Tatra sudaṁ bhikkhave vipassī kumāro
pitu aṅke nisinno viceyya viceyya atthe panāyati ñāṇena 10 .
1 Ma. bādhayitthāti. Yu. bādhati. 2 Ma. brahmassaro. 3 Ma. Yu. sudaṁ.
4 Ma. Yu. animisanto. 5 Ma. Yu. devā. 6 sabbapotthakesu itisaddo dissati.
7 Ma. Yu. vipassī. 8 Ma. Yu. atthakaraṇe. 9 Ma. Yu. atthe. ito paraṁ īdisameva.
10 Ma. Yu. ñāyena. ito paraṁ īdisameva.
Viceyya viceyya kumāro aṭṭe panāyati ñāṇenāti. Athakho
bhikkhave vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya [1]- vipassītveva
samaññā udapādi. Athakho bhikkhave bandhumā rājā vipassissa
kumārassa tayo pāsāde kārāpesi ekaṁ vassikaṁ ekaṁ hemantikaṁ
ekaṁ gimhikaṁ pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpesi. Tatra sudaṁ bhikkhave
vipassī kumāro vassike pāsāde [2]- cattāro māse nippurisehi turiyehi
paricārayamāno na heṭṭhāpāsādaṁ orohatīti.
Paṭhamabhāṇavāraṁ.

[32] Athakho bhikkhave vipassī kumāro bahunnaṁ 3 vassānaṁ bahunnaṁ
vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena sārathiṁ āmantesi yojehi
samma sārathi bhaddāni bhaddāni yānāni uyyānabhūmiṁ gacchāma subhūmiṁ 4
dassanāyāti. Evaṁ devāti kho bhikkhave sārathi vipassissa kumārassa
paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojetvā vipassikumārassa
paṭivedesi yuttāni kho te deva bhaddāni bhaddāni yānāni
yassadāni kālaṁ maññasīti. Athakho bhikkhave vipassī kumāro
bhadraṁ 5 yānaṁ abhiruhitvā 6 bhaddehi bhaddehi yānehi uyyānabhūmiṁ
niyyāsi. Addasā kho bhikkhave vipassī kumāro uyyānabhūmiṁ
niyyanto purisaṁ jiṇṇaṁ gopānasivaṅkaṁ bhaggaṁ 7 daṇḍaparāyanaṁ pavedhamānaṁ
gacchantaṁ āturaṁ gatayobbanaṁ disvā sārathiṁ āmantesi ayaṁ pana
samma sārathi puriso kiṁkato kesāpissa na yathā aññesaṁ
1 Ma. Yu. vipassī. 2 Yu. vassike. 3 Ma. bahūnaṁ. ito paraṁ īdisameva.
4 Yu. bhūmiṁ. 5 Ma. bhaddaṁ bhaddaṁ. Yu. bhaddaṁ. ito paraṁ īdisameva.
6 Po. abhiruyhitvā. 7 Ma. Yu. bhoggaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Kāyopissa na yathā aññesanti. Eso kho deva jiṇṇo
nāmāti. Kiṁ paneso samma sārathi jiṇṇo nāmāti. Eso
kho deva jiṇṇo nāma nadāni tena ciraṁ jīvitabbaṁ bhavissatīti.
Kiṁ pana samma sārathi ahaṁpi jarādhammo jaraṁ anatītoti. Tvañca
deva mayañcamhā sabbe jarādhammā jaraṁ anatītāti. Tenahi
samma sārathi alandānajja uyyānabhūmiyā ito 1 ca antepuraṁ
paccaniyyāhīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave sārathi vipassissa
kumārassa paṭissutvā tato ca antepuraṁ paccaniyyāsi. Tatra
sudaṁ bhikkhave vipassī kumāro antepuraṁ gato dukkhī dummano
pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra hi nāma jātassa
jarā paññāyissatīti.

[33] Athakho bhikkhave bandhumā rājā sārathiṁ āmantāpetvā
etadavoca kacci samma sārathi kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha
kacci samma sārathi kumāro uyyānabhūmiyā attamano ahosīti
na kho deva kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha na kho deva
kumāro uyyānabhūmiyā attamano ahosīti. Kiṁ pana samma sārathi
addasa kumāro uyyānabhūmiṁ niyyantoti. Addasā kho deva kumāro
uyyānabhūmiṁ niyyanto purisaṁ jiṇṇaṁ gopānasivaṅkaṁ bhaggaṁ daṇḍaparāyanaṁ
pavedhamānaṁ gacchantaṁ āturaṁ gatayobbanaṁ disvā maṁ etadavoca
ayaṁ pana samma sārathi puriso kiṁkato kesāpissa na yathāaññesaṁ
1 Po. itopi. Ma. Yu. itova. ito paraṁ īdisameva.
Kāyopissa na yathā aññesanti eso kho deva jiṇṇo nāmāti
kiṁ paneso samma sārathi jiṇṇo nāmāti eso kho deva jiṇṇo
nāma nadāni tena ciraṁ jīvitabbaṁ bhavissatīti kiṁ pana samma
sārathi ahaṁpi jarādhammo jaraṁ anatītoti tvañca deva mayañcamhā
sabbe jarādhammā jaraṁ anatītāti tenahi samma sārathi alandānajja
uyyānabhūmiyā ito ca antepuraṁ paccaniyyāhīti evaṁ devāti
kho ahaṁ deva vipassissa kumārassa paṭissutvā tato ca antepuraṁ
paccaniyyāsiṁ so kho deva kumāro antepuraṁ gato dukkhī dummano
pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra hi nāma jātassa
jarā paññāyissatīti. Athakho bhikkhave bandhumassa rañño etadahosi
mā heva kho vipassī kumāro na rajjaṁ kāresi mā heva vipassī
kumāro agārasmā anagāriyaṁ pabbaji mā heva nemittānaṁ
brāhmaṇānaṁ saccaṁ assa vacananti. Athakho bhikkhave bandhumā
rājā vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya pañcakāmaguṇāni
upaṭṭhāpesi yathā vipassī kumāro rajjaṁ kāreyya yathā vipassī
kumāro na agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyya yathā nemittānaṁ
brāhmaṇānaṁ micchā assa vacanaṁ 1 . Tatra sudaṁ bhikkhave vipassī
kumāro pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgibhūto paricāreti.

[34] Athakho bhikkhave vipassī kumāro bahunnaṁ vassānaṁ .pe.
Addasā kho bhikkhave vipassī kumāro uyyānabhūmiṁ niyyanto purisaṁ
1 Po. Ma. vacananti.
Ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ sake muttakarīse palipannaṁ sayamānaṁ 1
aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ aññehi saṁvesiyamānaṁ disvā sārathiṁ
āmantesi ayaṁ pana samma sārathi puriso kiṁkato akkhīnipissa
na yathā aññesaṁ siropissa 2 na yathā aññesanti. Eso kho
deva byādhiko nāmāti. Kiṁ paneso samma sārathi byādhiko
nāmāti. Eso kho deva byādhiko nāma appevanāma tamhā
ābādhā vuṭṭhaheyyāti. Kiṁ pana samma sārathi ahaṁpi byādhidhammo
byādhiṁ anatītoti. Tvañca deva mayañcamhā sabbe byādhidhammā
byādhiṁ anatītāti. Tenahi samma sārathi alandānajja uyyānabhūmiyā
ito ca antepuraṁ paccaniyyāhīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave sārathi
vipassissa kumārassa paṭissutvā tato ca antepuraṁ paccaniyyāsi.
Tatra sudaṁ bhikkhave vipassī kumāro antepuraṁ gato dukkhī dummano
pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra hi nāma jātassa
jarā paññāyissati byādhi paññāyissatīti.

[35] Athakho bhikkhave bandhumā rājā sārathiṁ āmantāpetvā
etadavoca kacci samma sārathi kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha
kacci samma sārathi kumāro uyyānabhūmiyā attamano ahosīti.
Na kho deva kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha na kho deva kumāro
uyyānabhūmiyā attamano ahosīti. Kiṁ pana samma sārathi addasa
1 Sī. Ma. Yu. semānaṁ. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. Yu. saropissa. ito paraṁ
īdisameva.
Kumāro uyyānabhūmiṁ niyyantoti. Addasā kho deva kumāro
uyyānabhūmiṁ niyyanto purisaṁ ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ sake
muttakarīse palipannaṁ sayamānaṁ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ aññehi
saṁvesiyamānaṁ disvā maṁ etadavoca ayaṁ pana samma sārathi puriso
kiṁkato akkhīnipissa na yathā aññesaṁ siropissa na yathā
aññesanti eso kho deva byādhiko nāmāti kiṁ paneso
samma sārathi byādhiko nāmāti eso kho deva byādhiko nāma
appevanāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyāti kiṁ pana samma sārathi
ahaṁpi byādhidhammo byādhiṁ anatītoti tvañca deva mayañcamhā
sabbe byādhidhammā byādhiṁ anatītāti tenahi samma sārathi
alandānajja uyyānabhūmiyā ito ca antepuraṁ paccaniyyāhīti
evaṁ devāti kho ahaṁ deva vipassissa kumārassa paṭissutvā tato ca
antepuraṁ paccaniyyāsiṁ eso 1 kho deva kumāro antepuraṁ gato
dukkhī dummano pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra
hi nāma jātassa jarā paññāyissati byādhi paññāyissatīti.
Athakho bhikkhave bandhumassa rañño etadahosi mā heva kho
vipassī kumāro na rajjaṁ kāresi mā heva vipassī kumāro
agārasmā anagāriyaṁ pabbaji 2 mā heva nemittānaṁ brāhmaṇānaṁ
saccaṁ assa vacananti. Athakho bhikkhave bandhumā rājā vipassissa
kumārassa bhiyyoso mattāya pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpesi yathā
1 Ma. Yu. so kho. 2 Po. pabbajito.
Vipassī kumāro rajjaṁ kāreyya yathā vipassī kumāro na agārasmā
anagāriyaṁ pabbajeyya yathā nemittānaṁ brāhmaṇānaṁ micchā assa
vacanaṁ 1 . Tatra sudaṁ bhikkhave vipassī kumāro pañcakāmaguṇehi samappito
samaṅgibhūto paricāreti .pe.

[36] Addasā kho bhikkhave vipassī kumāro uyyānabhūmiṁ niyyanto
mahājanakāyaṁ sannipatitaṁ nānārattānañca dussānaṁ vilātaṁ kayiramānaṁ
disvā sārathiṁ āmantesi kiṁ nu kho so samma sārathi mahājanakāyo
sannipatito nānārattānañca dussānaṁ vilātaṁ kariyatīti. Eso kho
deva kālakato nāmāti. Tenahi samma sārathi yena so kālakato
tena rathaṁ pesehīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave sārathi vipassissa
kumārassa paṭissutvā yena so kālakato yena rathaṁ pesesi 2 .
Addasā kho bhikkhave vipassī kumāro petaṁ kālakataṁ disvā sārathiṁ
āmantesi kiṁ panāyaṁ samma sārathi kālakato nāmāti. Eso kho
deva kālakato nāma nadāni taṁ dakkhanti 3 mātā vā pitā vā
aññe vā ñātisālohitā sopi na dakkhissati mātaraṁ vā pitaraṁ vā
aññe vā ñātisālohiteti. Kiṁ pana samma sārathi ahaṁpi
maraṇadhammo maraṇaṁ anatīto maṁpi na dakkhanti 4 devo vā devī vā
aññe vā ñātisālohitā ahaṁpi na dakkhissāmi devaṁ vā deviṁ vā
aññe vā ñātisālohiteti. Tvañca deva mayañcamhā sabbe
maraṇadhammā maraṇaṁ anatītā taṁpi na dakkhanti devo vā devī vā
1 Po. Ma. vacananti. 2 Po. Yu. pesehīti. 3 Yu. dakkhinti. ito paraṁ
īdisameva. 4 Po. dakkhinti.
Aññe vā ñātisālohitā tvaṁpi na dakkhissasi devaṁ vā deviṁ vā
aññe vā ñātisālohiteti. Tenahi samma sārathi alandānajja
uyyānabhūmiyā ito ca antepuraṁ paccaniyyāhīti. Evaṁ devāti kho
bhikkhave sārathi vipassissa kumārassa paṭissutvā tato ca antepuraṁ
paccaniyyāsi. Tatra sudaṁ bhikkhave vipassī kumāro antepuraṁ gato
dukkhī dummano pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra
hi nāma jātassa jarā paññāyissati byādhi paññāyissati
maraṇaṁ paññāyissatīti.