[383] Evaṁ vutte vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca
sutaṁ metaṁ bho gotama samaṇo gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ
desetīti sādhu no bhavaṁ bho gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ
Desetu ullumpatu bhavaṁ bho gotamo brāhmaṇiṁ pajanti. Tenahi
vāseṭṭha suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ bhoti kho
vāseṭṭho māṇavo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca idha
vāseṭṭha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho .pe.
(yathā sāmaññaphalaṁ evaṁ vitthāretabbaṁ) .pe. Evaṁ kho vāseṭṭha
bhikkhu sīlasampanno hoti .pe. Tassime pañca nīvaraṇe pahīne
attani samanupassato pāmujjaṁ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa
kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṁ vedeti sukhino cittaṁ
samādhiyati. So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati
tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi
sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena
mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.
Seyyathāpi vāseṭṭha balavā saṁkhadhamo appakasireneva catuddisā
viññāpeyya evameva kho vāseṭṭha evaṁ bhāvitāya mettāya
cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati na taṁ
tatrāvatiṭṭhati. Ayaṁpi kho vāseṭṭha brahmānaṁ sahabyatāya maggo.

[384] Puna caparaṁ vāseṭṭha bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā
.pe. Muditāsahagatena cetasā .pe. Upekkhāsahagatena cetasā
ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ
iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena
Cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena
pharitvā viharati. Seyyathāpi vāseṭṭha balavā saṁkhadhamo
appakasireneva catuddisā viññāpeyya evameva kho vāseṭṭha evaṁ
bhāvitāya upekkhāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ
tatrāvasissati na taṁ tatrāvatiṭṭhati. Ayaṁ kho vāseṭṭha brahmānaṁ
sahabyatāya maggo. Taṁ kiṁ maññasi vāseṭṭha evaṁvihārī bhikkhu
sapariggaho vā apariggaho vāti. Apariggaho bho gotama.
Saveracitto vā averacitto vāti. Averacitto bho gotama.
Sabyāpajjhacitto vā abyāpajjhacitto vāti. Abyāpajjhacitto
bho gotama. Saṁkiliṭṭhacitto vā asaṁkiliṭṭhacitto vāti. Asaṁkiliṭṭhacitto
bho gotama. Vasavatti vā avasavatti vāti. Vasavatti bho
gotama. Iti kira vāseṭṭha apariggaho bhikkhu apariggaho brahmā
api nu kho apariggahassa bhikkhuno apariggahena brahmunā saddhiṁ
saṁsandati sametīti. Evaṁ bho gotama. Sādhu vāseṭṭha so ca
vāseṭṭha apariggaho bhikkhu kāyassa bhedā parammaraṇā apariggahassa
brahmuno sahabyūpago bhavissatīti ṭhānametaṁ vijjati. Iti kira
vāseṭṭha averacitto bhikkhu averacitto brahmā .pe. Abyāpajjhacitto
bhikkhu abyāpajjhacitto brahmā. Asaṁkiliṭṭhacitto bhikkhu
asaṁkiliṭṭhacitto brahmā. Vasavatti bhikkhu vasavatti brahmā api
nu kho vasavattissa bhikkhuno vasavattinā brahmunā saddhiṁ saṁsandati
Sametīti. Evaṁ bho gotama. Sādhu vāseṭṭha so ca vāseṭṭha
vasavatti bhikkhu kāyassa bhedā parammaraṇā vasavattissa brahmuno
sahabyūpago bhavissatīti. Ṭhānametaṁ vijjatīti.

[385] Evaṁ vutte vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṁ
etadavocuṁ abhikkantaṁ bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi
bho gotama nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya
mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya
cakkhumanto rūpāni dakkhantīti evameva kho bhotā gotamena anekapariyāyena
dhammo pakāsito ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ
gacchāma dhammañca bhikkhusaṁghañca upāsake no bhavaṁ gotamo dhāretu
ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgateti.
Tevijjasuttaṁ terasamaṁ niṭṭhitaṁ.
--------------
Tassuddānaṁ
brahmā sāmañña ambaṭṭha soṇakūṭa mahāli jālinī
sīhapoṭṭhapādasubho kevaṭṭo lohicca tevijjā terasāti.
Sīlakkhandhavaggo niṭṭhito.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa
dutiyo bhāgo
---------
mahāvaggo
namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
Mahāpadānasuttaṁ

[1] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme karerikuṭikāyaṁ. Athakho sambahulānaṁ
bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ
sannipatitānaṁ pubbenivāsapaṭisaṁyuttā dhammī kathā udapādi
itipi pubbenivāso itipi pubbenivāsoti. Assosi kho bhagavā
dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṁ bhikkhūnaṁ
imaṁ kathāsallāpaṁ. Athakho bhagavā uṭṭhāyāsanā yena karerimaṇḍalamāḷo
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññattāsane nisīdi.
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi kāya nuttha bhikkhave etarahi
kathāya sannisinnā kā ca pana vo antarākathā vippakatāti. Evaṁ
vutte te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante amhākaṁ pacchābhattaṁ
piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ
Pubbenivāsapaṭisaṁyuttā dhammī kathā udapādi itipi pubbenivāso
itipi pubbenivāsoti ayaṁ kho no bhante antarākathā
vippakatā atha bhagavā anuppattoti. Iccheyyātha no tumhe
bhikkhave pubbenivāsapaṭisaṁyuttaṁ dhammiṁ kathaṁ sotunti. Etassa bhagavā
kālo etassa sugata kālo yaṁ bhagavā pubbenivāsapaṭisaṁyuttaṁ
dhammiṁ kathaṁ kareyya bhagavato vacanaṁ 1 sutvā bhikkhū dhāressantīti.
Tenahi bhikkhave suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
ito so bhikkhave ekanavuto kappo 2 yaṁ vipassī bhagavā arahaṁ
sammāsambuddho loke udapādi. Ito so bhikkhave ekatiṁso
kappo 3 yaṁ sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho loke udapādi.
Tasmiṁyeva kho bhikkhave ekatiṁse kappe vessabhū bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
loke udapādi. Imasmiṁyeva kho bhikkhave bhaddakappe
kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho loke udapādi. Imasmiṁyeva
kho bhikkhave bhaddakappe konāgamano bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
loke udapādi. Imasmiṁyeva kho bhikkhave bhaddakappe kassapo
bhagavā arahaṁ sammāsambuddho loke udapādi. Imasmiṁyeva kho
bhikkhave bhaddakappe ahaṁ etarahi arahaṁ sammāsambuddho loke
uppanno.

[2] Vipassī bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho khattiyo
1 Ma. vacanantipadaṁ na dissati. 2 Po. Ma. ekanavutikappe. 3 Po. Ma. ekatiṁsakappe.
Jātiyā ahosi khattiyakule udapādi. Sikhī bhikkhave bhagavā arahaṁ
sammāsambuddho khattiyo jātiyā ahosi khattiyakule udapādi.
Vessabhū bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho khattiyo jātiyā
ahosi khattiyakule udapādi. Kakusandho bhikkhave bhagavā arahaṁ
sammāsambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi brāhmaṇakule
udapādi. Konāgamano bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
brāhmaṇo jātiyā ahosi brāhmaṇakule udapādi. Kassapo
bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi
brāhmaṇakule udapādi. Ahaṁ bhikkhave etarahi arahaṁ sammāsambuddho
khattiyo jātiyā ahosiṁ khattiyakule uppanno.

[3] Vipassī bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho koṇḍañño
gottena ahosi. Sikhī bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
koṇḍañño gottena ahosi. Vessabhū bhikkhave bhagavā arahaṁ
sammāsambuddho koṇḍañño gottena ahosi. Kakusandho bhikkhave
bhagavā arahaṁ sammāsambuddho kassapo gottena ahosi. Konāgamano
bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho kassapo gottena ahosi.
Kassapo bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho kassapo gottena
ahosi. Ahaṁ bhikkhave etarahi arahaṁ sammāsambuddho gotamo
gottena ahosiṁ.

[4] Vipassissa bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Asītivassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi. Sikhissa bhikkhave bhagavato
arahato sammāsambuddhassa sattativassasahassāni āyuppamāṇaṁ
ahosi. Vessabhussa bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa
saṭṭhivassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi. Kakusandhassa bhikkhave
bhagavato arahato sammāsambuddhassa cattāḷīsavassasahassāni āyuppamāṇaṁ
ahosi. Konāgamanassa bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa
tiṁsavassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi. Kassapassa
bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa vīsativassasahassāni
āyuppamāṇaṁ ahosi. Mayhaṁ bhikkhave etarahi appakaṁ āyuppamāṇaṁ
parittaṁ lahukaṁ yo ciraṁ jīvati so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo.

[5] Vipassī bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho pāṭaliyā
mūle abhisambuddho. Sikhī bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho. Vessabhū bhikkhave bhagavā arahaṁ
sammāsambuddho sālassa mūle abhisambuddho. Kakusandho bhikkhave
bhagavā arahaṁ sammāsambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho. Konāgamano
bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho udumbarassa mūle
abhisambuddho. Kassapo bhikkhave bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
nigrodhassa mūle abhisambuddho. Ahaṁ bhikkhave etarahi arahaṁ
sammāsambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.

[6] Vipassissa bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Khaṇḍatissaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ. Sikhissa
bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhūsambhavaṁ nāma
sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ. Vessabhussa bhikkhave bhagavato
arahato sammāsambuddhassa sonuttaraṁ 1 nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ
bhaddayugaṁ. Kakusandhassa bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa
vidhūrasañjīvaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ. Konāgamanassa
bhikkhave bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhiyyosuttaraṁ nāma
sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ. Kassapassa bhikkhave bhagavato
arahato sammāsambuddhassa tissabhāradvājaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi
aggaṁ bhaddayugaṁ. Mayhaṁ bhikkhave etarahi sārīputtamoggallānaṁ
nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ.