[363] Evaṁ vutte lohicco brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca
atthi pana bho gotama koci satthā yo loke na codanārahoti.
Atthi kho lohicca satthā yo loke na codanārahoti. Katamo
pana bho gotama satthā yo loke na codanārahoti. Idha
lohicca tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho .pe.
(yathā sāmaññaphale evaṁ vitthāretabbaṁ) .pe. Evaṁ kho lohicca
bhikkhu sīlasampanno hoti .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
Yasmiṁ kho lohicca satthari sāvako evarūpaṁ uḷāraṁ visesaṁ adhigacchati.
Ayaṁ kho lohicca satthā yo loke na codanāraho yo panevarūpaṁ
satthāraṁ codeti sā codanā abhūtā atacchā adhammikā
sāvajjā .pe. Dutiyaṁ jhānaṁ. Tatiyaṁ jhānaṁ. Catutthaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati. Yasmiṁ kho lohicca satthari sāvako evarūpaṁ
uḷāraṁ visesaṁ adhigacchati. Ayaṁpi kho lohicca satthā yo loke
Na codanāraho yo ca panevarūpaṁ satthāraṁ codeti sā codanā
abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā .pe. Ñāṇadassanāya cittaṁ
abhinīharati abhininnāmeti. Yasmiṁ kho lohicca satthari sāvako
evarūpaṁ .pe. Nāparaṁ itthattāyāti pajānāti. Yasmiṁ kho
lohicca satthari sāvako evarūpaṁ uḷāraṁ visesaṁ adhigacchati. Ayaṁ
kho lohicca satthā yo loke na codanāraho yo ca panevarūpaṁ
satthāraṁ codeti sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjāti.

[364] Evaṁ vutte lohicco brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca
seyyathāpi bho gotama puriso purisaṁ narakapapātaṁ papatantaṁ kesesu
gahetvā uddharitvā thale patiṭṭhāpeyya evamevāhaṁ bhotā gotamena
narakapapātaṁ papatanto uddharitvā thale patiṭṭhāpito abhikkantaṁ
bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi bho gotama nikkujjitaṁ
vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṁ
ācikkheyya .pe. Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge
pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti .pe.
Lohiccasuttaṁ dvādasamaṁ niṭṭhitaṁ.
------------
Tevijjasuttaṁ terasamaṁ

[365] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikañcaramāno
mahatā bhikkhusaṁghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena
manasākatannāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṁ
bhagavā manasākate viharati uttarena manasākatassa aciravatiyā nadiyā
tīre ambavane.

[366] Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā
brāhmaṇamahāsālā manasākate paṭivasanti seyyathīdaṁ vaṅkī brāhmaṇo
tārukkho brāhmaṇo pokkharasāti brāhmaṇo jāṇussoni *- brāhmaṇo
todeyyabrāhmaṇo aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā.
Athakho vāseṭṭhabhāradvājānaṁ māṇavānaṁ jaṅghavihāraṁ
anucaṅkamantānaṁ anuvicarantānaṁ maggāmagge kathā udapādi vāseṭṭho
māṇavo evamāha ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko
niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena
pokkharasātināti. Bhāradvājopi māṇavo evamāha ayameva
ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya
yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenāti. Neva kho
asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṁ māṇavaṁ saññāpetuṁ na
pana asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṁ māṇavaṁ saññāpetuṁ.
* mīkārkkhag jāṇusoni peḌna jāṇussoni

[367] Athakho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṁ māṇavaṁ āmantesi
ayaṁ kho pana bhāradvāja samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā
pabbajito manasākate viharati uttarena manasākatassa aciravatiyā
nadiyā tīre ambavane taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁkalyāṇo
kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho .pe.
Bhagavāti āyāma bhāradvāja yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma
upasaṅkamitvā etamatthaṁ samaṇaṁ gotamaṁ pucchissāma yathā no samaṇo
gotamo byākarissati tathā naṁ dhāressāmāti. Evaṁ bhoti kho
bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.

[368] Athakho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu sammodanīyaṁ
kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno
kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca idha bho gotama
amhākaṁ jaṅghavihāraṁ anucaṅkamantānaṁ anuvicarantānaṁ maggāmagge kathā
udapādi ahaṁ evaṁ vadāmi ayameva ujumaggo ayamañjasāyano
niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya yvāyaṁ akkhāto
brāhmaṇena pokkharasātināti bhāradvājo māṇavo evamāha ayameva
ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya
yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenāti ettha bho
gotama attheva viggaho atthi vivādo atthi nānāvādoti. Iti
Kira vāseṭṭha tvaṁ evaṁ vadesi ayameva ujumaggo ayamañjasāyano
niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya yvāyaṁ akkhāto
brāhmaṇena pokkharasātināti bhāradvājo māṇavo evamāha ayameva
ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya
yvāyaṁ akkhāto akkhāto brāhmaṇena tārukkhenāti atha kismiṁ
pana vo vāseṭṭha viggaho kismiṁ vivādo kismiṁ nānāvādoti.
Maggāmagge bho gotama kiñcāpi bho gotama brāhmaṇā nānāmagge
paññapenti addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā
brāhmaṇā bavharidhā brāhmaṇā athakho sabbāni tāni niyyānikāni
niyyanti takkarassa brahmasahabyatāya seyyathāpi bho gotama gāmassa
vā nigamassa vā avidūre bahūni cepi nānāmaggāni bhavanti athakho
sabbāni tāni gāmasamosaraṇāni bhavanti evameva kho bho gotama
kiñcāpi brāhmaṇā nānāmagge paññapenti addhariyā brāhmaṇā
tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā bavharidhā brāhmaṇā
athakho sabbāni tāni niyyānikāni niyyanti takkarassa brahmasahabyatāyāti.
Niyyantīti vāseṭṭha vadesi. Niyyantīti bho gotama
vadāmi. Niyyantīti vāseṭṭha vadesi. Niyyantīti bho gotama vadāmi.
Niyyantīti vāseṭṭha vadesi. Niyyantīti bho gotama vadāmīti.

[369] Kiṁ pana vāseṭṭha atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ekabrāhmaṇopi yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho
Gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ekācariyopi yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho
gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ācariyapācariyopi yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho
gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
yāva sattamācariyamahayugā yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No
hidaṁ bho gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha atthi ye te tevijjānaṁ
brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro
yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā purāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ
samīhitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti
seyyathīdaṁ aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggī
aṅgiraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu tepi naṁ evamāhaṁsu
mayametaṁ jānāma mayametaṁ passāma yattha vā brahmā yena vā
brahmā yahiṁ vā brahmāti. No hidaṁ bho gotama.

[370] Iti kira vāseṭṭha natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ekabrāhmaṇopi yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho
gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ekācariyopi yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho gotama.
Kiṁ pana vāseṭṭha natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyapācariyopi
yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho gotama.
Kiṁ pana vāseṭṭha natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva
sattamācariyamahayugā yena brahmā sakkhi diṭṭhoti. No hidaṁ bho
gotama. Kiṁ pana vāseṭṭha yepi te kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ
etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ
samīhitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti
seyyathīdaṁ aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggī aṅgiraso
bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu tepi naṁ evamāhaṁsu mayametaṁ
jānāma mayametaṁ passāma yattha vā brahmā yena vā brahmā
yahiṁ vā brahmāti. Te va tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu
mayaṁ na jānāma mayaṁ na passāma tassa sahabyatāya maggaṁ
desema ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti
takkarassa brahmasahabyatāyāti.

[371] Taṁ kiṁ maññasi vāseṭṭha nanu evaṁ sante tevijjānaṁ
brāhmaṇānaṁ appāṭihirikataṁ bhāsitaṁ sampajjatīti. Addhā kho
bho gotama evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihirikataṁ
bhāsitaṁ sampajjatīti. Sādhu vāseṭṭha tevijjā brāhmaṇā yaṁ na
jānanti yaṁ na passanti tassa sahabyatāya maggaṁ desissanti
ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati. Seyyathāpi vāseṭṭha
Andhaveṇīparaṁparasaṁsattā purimopi na passati majjhimopi na passati
pacchimopi na passati evameva kho vāseṭṭha andhaveṇūpamaṁ maññe
tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ purimopi na passati majjhimopi na
passati pacchimopi na passati tesamidaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
bhāsitaṁ hassakaṁyeva sampajjati nāmakaṁyeva sampajjati rittakaṁyeva
sampajjati tucchakaṁyeva sampajjati. Taṁ kiṁ maññasi vāseṭṭha
passanti tevijjā brāhmaṇā candimasuriye aññe vāpi bahū janā
yato ca candimasuriyā uggacchanti yattha ca ogacchanti āyācanti
thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattantīti. Evaṁ bho
gotama passanti tevijjā brāhmaṇā candimasuriye aññe vāpi
bahū janā yato ca candimasuriyā uggacchanti yattha ca ogacchanti
āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattantīti.

[372] Taṁ kiṁ maññasi vāseṭṭha yaṁ passanti tevijjā brāhmaṇā
candimasuriye aññe vāpi bahū janā yato ca candimasuriyā uggacchanti
yattha ca ogacchanti āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā
anuparivattantīti tesampi pahonti tevijjā brāhmaṇā candimasuriyānaṁ
sahabyatāya maggaṁ desetuṁ ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko
niyyāti takkarassa candimasuriyānaṁ sahabyatāyāti. No hidaṁ bho
gotama. Iti kira vāseṭṭha yaṁ passanti tevijjā brāhmaṇā
candimasuriye aññe vāpi bahū janā yato ca candimasuriyā uggacchanti
Yattha ca ogacchanti āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā
anuparivattanti tesaṁpi na pahonti candimasuriyānaṁ sahabyatāya maggaṁ
desetuṁ ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti
takkarassa candimasuriyānaṁ sahabyatāyāti kiṁ pana na kira tevijjehi
brāhmaṇehi brahmā sakkhi diṭṭho napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ācariyehi brahmā sakkhi diṭṭho napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
ācariyapācariyehi brahmā sakkhi diṭṭho napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ
yāva sattamācariyamahayugā brahmā sakkhi diṭṭho yepi kira tevijjānaṁ
brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro
yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ
samīhitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti
seyyathīdaṁ aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggī aṅgiraso
bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu tepi naṁ evamāhaṁsu mayametaṁ
jānāma mayametaṁ passāma yattha vā brahmā yena vā brahmā
yahiṁ vā brahmāti. Te va tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu
yaṁ na jānāma yaṁ na passāma tassa sahabyatāya maggaṁ desema
ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyāti.