[313] Evaṁ vutte poṭṭhapādo paribbājako bhagavantametadavoca
abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante .pe. Upāsakaṁ maṁ bhagavā
dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti. Citto pana hatthisāriputto
bhagavantametadavoca abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante
seyyathāpi bhante paṭicchannaṁ .pe. Cakkhumanto rūpāni dakkhantīti
evameva bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito esāhaṁ bhante
bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṁghañca labheyyāhaṁ bhante
bhagavato santike pabbajjaṁ labheyyaṁ upasampadanti. Alattha kho
citto hatthisāriputto bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ.
Acirūpasampanno kho āyasmā hatthisāriputto eko vūpakaṭṭho
appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya
kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ
brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭhe va dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja vihāsi khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ
nāparaṁ itthattāyāti abbhaññāsi. Aññataro kho āyasmā
hatthisāriputto arahataṁ ahosīti.
Poṭṭhapādasuttaṁ navamaṁ niṭṭhitaṁ.
---------------
Subhasuttaṁ dasamaṁ

[314] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassārāme aciraparinibbute bhagavati.

[315] Tena kho pana samayena subho māṇavo todeyyaputto
sāvatthiyaṁ paṭivasati kenacideva karaṇīyena. Athakho subho māṇavo
todeyyaputto aññataraṁ māṇavakaṁ āmantesi ehi tvaṁ māṇavaka
yena samaṇo ānando tenupasaṅkama upasaṅkamitvā mama vacanena
samaṇaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ
puccha subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ
appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatīti evañca vadehi
sādhu kira bhavaṁ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa
nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyāti. Evaṁ bhoti kho so
māṇavako subhassa māṇavassa todeyyaputtassa paṭissutvā yenāyasmā
ānando tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ
sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho so māṇavako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca
subho kho māṇavo todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ
appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati evañca vadeti
sādhu kira bhavaṁ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa
Nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyāti.

[316] Evaṁ vutte āyasmā ānando taṁ māṇavakaṁ etadavoca
akālo kho māṇavaka atthi me ajja bhesajjamattā pītā appevanāma
svepi upasaṅkameyyāma kālañca samayañca upādāyāti.
Evaṁ bhoti kho so māṇavako āyasmato ānandassa paṭissutvā
uṭṭhāyāsanā yena subho māṇavo todeyyaputto tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā subhaṁ māṇavaṁ todeyyaputtaṁ etadavoca avocumhā
kho mayaṁ bhoto vacanena taṁ bhavantaṁ ānandaṁ subho māṇavo
todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ
balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati evañca vadeti sādhu kira bhavaṁ ānando
yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu
anukampaṁ upādāyāti evaṁ vutte bho samaṇo ānando maṁ
etadavoca akālo kho māṇavaka atthi me ajja bhesajjamattā
pītā appevanāma svepi upasaṅkameyyāma kālañca samayañca
upādāyāti ettāvatāpi kho bho katameva etaṁ yato kho so
bhavaṁ ānando okāsamakāsi svātanāyapi upasaṅkamanāyāti.

[317] Athakho āyasmā ānando tassā rattiyā accayena
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya cetakena bhikkhunā
pacchāsamaṇena yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho
Subho māṇavo todeyyaputto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ
kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno
kho subho māṇavo todeyyaputto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca
bhavañhi ānando tassa bhoto gotamassa dīgharattaṁ upaṭṭhāko
santikāvacaro samīpacārī bhavametaṁ ānando jāneyya yesaṁ so bhavaṁ
gotamo dhammānaṁ vaṇṇavādī ahosi yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi
nivesesi patiṭṭhāpesi katamesānaṁ kho bho ānanda dhammānaṁ so
bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi kattha ca imaṁ janataṁ samādapesi
nivesesi patiṭṭhāpesīti. Tiṇṇaṁ kho māṇavaka khandhānaṁ so
bhagavā vaṇṇavādī ahosi ettha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi
patiṭṭhāpesi katamesaṁ tiṇṇaṁ ariyassa sīlakkhandhassa ariyassa
samādhikkhandhassa ariyassa paññākkhandhassa imesaṁ kho māṇavaka
tiṇṇaṁ khandhānaṁ so bhagavā vaṇṇavādī ahosi ettha ca imaṁ
janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesīti.

[318] Katamo pana so ko ānanda ariyo sīlakkhandho yassa
so bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi
nivesesi patiṭṭhāpesīti. Idha māṇava tathāgato loke uppajjati
arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno .pe. So imaṁ lokaṁ
sadevakaṁ samārakaṁ .pe. Parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Taṁ
Dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā
kule pacchājāto so taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati
so tena saddhāpaṭilābhena samannāgato itipi paṭisañcikkhati sambādho
gharāvāso rajāpatho abbhokāso pabbajjā nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ
ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṁkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ
carituṁ yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā
agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyanti. So aparena samayena appaṁ
vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā
ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ
ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ
pabbajati. So evaṁ pabbajito samāno pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati
ācāragocarasampanno anumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati
sikkhāpadesu kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena parisuddhājīvo
sīlasampanno indriyesu guttadvāro satisampajaññena samannāgato
santuṭṭho.

[319] Kathañca māṇava bhikkhu sīlasampanno hoti idha māṇava bhikkhu
pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo
nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. Yaṁpi
māṇava bhikkhu pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti
nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī
Viharati idaṁpissa hoti sīlasmiṁ (tato paraṁ sabbaṁ vitthāretabbaṁ) .pe.

[320] Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni
bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya
micchājīvena jīvikaṁ kappenti. Seyyathīdaṁ. Santikammaṁ paṇidhikammaṁ
bhūmikammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikaraṇaṁ
ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhavirecanaṁ adhovirecanaṁ
sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettappānaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ
sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchaṁ mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ osadhīnaṁ
paṭimokkho iti vā. Iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā
paṭivirato hoti. Yaṁpi māṇava bhikkhu yathā vā
paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā
te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappenti.
Seyyathīdaṁ. Santikammaṁ paṇidhikammaṁ .pe. Osadhīnaṁ paṭimokkho iti
vā. Iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti
idampissa hoti sīlasmiṁ. Sa kho so māṇava bhikkhu evaṁ
sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati yadidaṁ sīlasaṁvarato.
Seyyathāpi māṇava rājā khattiyo muddhāvasitto nihatapaccāmitto
na kutopi bhayaṁ samanupassati yadidaṁ paccatthikato evameva kho
māṇava bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutopi bhayaṁ samanupassati yadidaṁ
sīlasaṁvarato. So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ
Anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti. Evaṁ kho māṇava bhikkhu sīlasampanno
hoti. Ayaṁ kho so māṇava ariyo sīlakkhandho yassa so
bhagavā vaṇṇavādī ahosi ettha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi
patiṭṭhāpesi atthi cevettha uttariṁ karaṇīyanti. Acchariyaṁ bho
ānanda abbhūtaṁ bho ānanda so cāyaṁ bho ānanda ariyo
sīlakkhandho paripuṇṇo no aparipuṇṇo evaṁ paripuṇṇañcāhaṁ
bho ānanda ariyaṁ sīlakkhandhaṁ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu
na samanupassāmi. Evaṁ paripuṇṇañca bho ānanda
ariyaṁ sīlakkhandhaṁ ito bahiddhā aññe samaṇabrāhmaṇā attani
samanupasseyyuṁ te tāvatakeneva attamanā assu alamettāvatā
katamettāvatā anuppatto no sāmaññattho natthi no kiñci
uttariṁ karaṇīyanti. Atha ca pana bhavaṁ ānando evamāha atthi
cevettha uttariṁ karaṇīyanti.

[321] Katamo pana so bho ānanda ariyo samādhikkhandho yassa
so bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi
nivesesi patiṭṭhāpesīti. Kathañca pana māṇava bhikkhu indriyesu guttadvāro
hoti. Idha māṇava bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī
hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ
abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa
saṁvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
Sotena saddaṁ sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā. Jivhāya
rasaṁ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā. Manasā dhammaṁ
viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ
manindriye saṁvaraṁ āpajjati. So iminā ariyena indriyasaṁvarena
samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti. Evaṁ kho māṇava
bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.

[322] Kathañca māṇava bhikkhu satisampajaññena samannāgato
hoti. Idha māṇava bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī
hoti ālokite vilokite sampajānakārī hoti sammiñjite pasārite
sampajānakārī hoti saṁghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti
asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti uccārapassāvakamme
sampajānakārī hoti gate ṭhite nisinne sutte jāgarite
bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti evaṁ kho māṇava bhikkhu
satisampajaññena samannāgato hoti.