[203] Evaṁ vutte kūṭadanto brāhmaṇo te brāhmaṇe
etadavoca tenahi bho mamapi suṇātha yathā mayameva arahāma taṁ
Bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ na tveva arahati so bhavaṁ
gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ samaṇo khalu bho gotamo
ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā
pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena yampi bho samaṇo
gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko
yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena
iminā caṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya
upasaṅkamituṁ athakho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya
upasaṅkamituṁ samaṇo khalu bho gotamo mahantaṁ ñātisaṁghaṁ ohāya
pabbajito samaṇo khalu bho gotamo pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ ohāya
pabbajito bhūmigatañca vehāsaṭṭhañca samaṇo khalu bho gotamo
daharo va samāno susū kāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato
paṭhamena vayasā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samaṇo khalu bho
gotamo akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ
ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ
pabbajito samaṇo khalu bho gotamo abhirūpo dassanīyo pāsādiko
paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇi brahmavacchasi
akkhuddāvakāso dassanāya samaṇo khalu bho gotamo sīlavā
ariyasīlī kusalasīlī kusalasīlena samannāgato samaṇo khalu bho gotamo
kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato
Vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā samaṇo khalu bho
gotamo bahūnaṁ ācariyapācariyo samaṇo khalu bho gotamo khīṇakāmarāgo
vigatacāpallo samaṇo khalu bho gotamo kammavādī kiriyavādī
apāpapurekkhāro brahmamaññāya pajāya samaṇo khalu bho gotamo
uccākulā pabbajito abhinnakhattiyakulā samaṇo khalu bho gotamo
aḍḍhakulā pabbajito mahaddhanā mahābhogā samaṇaṁ khalu bho gotamaṁ
tiroraṭṭhā tirojanapadā saṁpucchituṁ āgacchanti samaṇaṁ khalu bho gotamaṁ
anekāni devatāsahassāni pāṇehi saraṇaṅgatāni samaṇaṁ khalu bho
gotamaṁ evaṁkalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā
arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro
purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti samaṇo khalu bho
gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato samaṇo khalu bho
gotamo ehisāgatavādī sakhilo sammodako abbhākuṭiko uttānamukho
pubbabhāsī samaṇo khalu bho gotamo catunnaṁ parisānaṁ sakkato
garukato mānito pūjito apacito samaṇaṁ khalu bho gotamaṁ bahū
devā ca manussā ca abhippasannā samaṇo khalu bho gotamo yasmiṁ
gāme vā nigame vā paṭivasati na tasmiṁ gāme vā nigame vā
amanussā manusse viheṭhenti samaṇo khalu bho gotamo saṁghīgaṇīgaṇācariyo
puthutitthakarānaṁ aggamakkhāyati yathā kho pana bho
etesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ yathā vā tathā vā yaso samudāgacchati
Na hevaṁ samaṇassa gotamassa yaso samudāgato athakho anuttarāya
vijjācaraṇasampadāya samaṇassa gotamassa yaso samudāgato samaṇaṁ
khalu bho gotamaṁ rājā māgadho seniyo bimbisāro saputto
sabhariyo sapariso sāmacco pāṇehi saraṇaṅgato samaṇaṁ khalu bho
gotamaṁ rājā pasenadikosalo saputto sabhariyo sapariso sāmacco
pāṇehi saraṇaṅgato samaṇaṁ khalu bho gotamaṁ brāhmaṇo pokkharasāti
saputto sabhariyo sapariso sāmacco pāṇehi saraṇaṅgato samaṇo
khalu bho gotamo rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa sakkato
garukato mānito pūjito apacito samaṇo khalu bho gotamo rañño
pasenadikosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito samaṇo
khalu bho gotamo brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato
mānito pūjito apacito samaṇo khalu bho gotamo khānumattaṁ
anuppatto khānumatte viharati ambalaṭṭhikāyaṁ ye kho pana keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṁ gāmakkhettaṁ āgacchanti
atithino te honti atithī kho pana amhehi sakkātabbā garukātabbā
mānetabbā pūjetabbā apacetabbā ayaṁ kho samaṇo gotamo
khānumattaṁ anuppatto khānumatte viharati ambalaṭṭhikāyaṁ atithi amhākaṁ
samaṇo gotamo atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo
mānetabbo pūjetabbo apacetabbo iminā caṅgena na arahati so
bhavaṁ samaṇo gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ athakho mayameva
Arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ ettake kho
ahaṁ bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi no ca kho so bhavaṁ
gotamo ettakavaṇṇo aparimāṇavaṇṇo hi so bhavaṁ gotamoti.

[204] Evaṁ vutte te brāhmaṇā kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ
etadavocuṁ yathā kho bhavaṁ kūṭadanto samaṇassa gotamassa vaṇṇaṁ
bhāsati ito cepi so bhavaṁ gotamo yojanasate viharati alameva
saddhena kulaputtena dassanāya upasaṅkamituṁ api puṭosenāti. Tenahi
bho sabbe va mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmāti.
Athakho kūṭadanto brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ yena
ambalaṭṭhikā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā
saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho pana khānumattakā brāhmaṇagahapatikā
appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce
bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu
appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho
kūṭadanto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca sutaṁ metaṁ bho gotama
samaṇo gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ jānātīti na
kho panāhaṁ jānāmi tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ icchāmahaṁ
Mahāyaññaṁ yajituṁ sādhu me bhavaṁ gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ
soḷasaparikkhāraṁ desetūti.

[205] Tenahi brāhmaṇa suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti.
Evaṁ bhoti kho kūṭadanto brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā
etadavoca bhūtapubbaṁ brāhmaṇa rājā mahāvijito nāma ahosi aḍḍho
mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño
paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro. Athakho brāhmaṇa rañño
mahāvijitassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko
udapādi adhigatā kho me vipulā mānusakā bhogā mahantaṁ paṭhavimaṇḍalaṁ
abhivijiya ajjhāvasāmi yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ yajeyyaṁ yaṁ mama assa
dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti. Athakho brāhmaṇa rājā mahāvijito
purohitaṁ brāhmaṇaṁ āmantāpetvā etadavoca idha mayhaṁ brāhmaṇa
rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi adhigatā
kho me vipulā mānusakā bhogā mahantaṁ paṭhavimaṇḍalaṁ abhivijiya
ajjhāvasāmi yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ yajeyyaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ
hitāya sukhāyāti icchāmahaṁ brāhmaṇa mahāyaññaṁ yajituṁ anusāsatu
maṁ bhavaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.

[206] Evaṁ vutte brāhmaṇa purohito brāhmaṇo rājānaṁ
mahāvijitaṁ etadavoca bhoto kho rañño janapado sakaṇṭako
sauppīḷo gāmaghātāpi dissanti nigamaghātāpi dissanti nagaraghātāpi
Dissanti panthaduhanāpi dissanti. Bhavaṁ kho pana rājā evaṁ
sakaṇṭake janapade sauppīḷe valiṁ uddhareyya akiccakārī assa tena
bhavaṁ rājā. Siyā kho pana bhoto rañño evamassa ahametaṁ
dussukhilaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya
vā samūhanissāmīti. Na kho panetassa dussukhilassa evaṁ sammā
samugghāto hoti. Ye te hatāvasesakā bhavissanti te pacchā
rañño janapade viheṭhessanti. Apica kho idaṁ saṁvidhānaṁ āgamma
evametassa dussukhilassa sammā samugghāto hoti. Tenahi bhavaṁ
rājā siyā kho pana ye bhoto rañño janapade ussahanti
kasigorakkhe tesaṁ bhavaṁ rājā vījabhattaṁ anuppadetu ye bhoto
rañño janapade ussahanti vāṇijjāya tesaṁ bhavaṁ rājā pābhataṁ
anuppadetu ye bhoto rañño janapade ussahanti rājaporisā tesaṁ
bhavaṁ rājā bhattavettanaṁ kappetu te va manussā sakammapasutā rañño
janapadaṁ na viheṭhessanti. Mahā ca rañño kāsiko bhavissati
khemaṭṭhitā janapadā akaṇṭakā anuppīḷā manussā ca mudā modamānā
ure putte naccentā apārutagharā maññe viharissantīti. Evaṁ
bhoti kho brāhmaṇa rājā mahāvijito purohitassa brāhmaṇassa
paṭissutvā ye pana rañño janapade ussahiṁsu kasigorakkhe tesaṁ
rājā mahāvijito bījabhattaṁ anuppadāsi ye rañño janapade ussahiṁsu
vāṇijjāya tesaṁ rājā mahāvijito pābhataṁ anuppadāsi ye rañño
Janapade ussahiṁsu rājaporisā tesaṁ rājā mahāvijito bhattavettanaṁ
kappesi te va manussā sakammapasutā rañño janapadaṁ na viheṭhesuṁ.
Mahā ca rañño rāsiko ahosi khemaṭṭhitā janapadā akaṇṭakā
anuppīḷā manussā mudā modamānā ure putte naccentā
apārutagharā maññe vihariṁsu.

[207] Athakho brāhmaṇa rājā mahāvijito purohitaṁ brāhmaṇaṁ
āmantāpetvā etadavoca samūhato kho me bho so dussukhilo
bhoto saṁvidhānaṁ āgamma mahā ca me rāsiko khemaṭṭhitā janapadā
akaṇṭakā anuppīḷā manussā mudā modamānā ure putte naccentā
apārutagharā maññe viharanti icchāmahaṁ brāhmaṇa mahāyaññaṁ yajituṁ
anusāsatu maṁ bhavaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.
Tenahi bhavaṁ ye bhoto rañño janapade khattiyā anuyantā negamā
ceva jānapadā ca te bhavaṁ rājā āmantayataṁ. Icchāmahaṁ bho
mahāyaññaṁ yajituṁ anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ
hitāya sukhāyāti. Ye bhoto rañño janapade amaccā pārisajjā
negamā ceva jānapadā ca .pe. Brāhmaṇamahāsālā negamā
ceva jānapadā ca .pe. Gahapatikā necayikā negamā ceva jānapadā
ca te bhavaṁ rājā āmantayataṁ. Icchāmahaṁ bho mahāyaññaṁ yajituṁ
anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.
Evaṁ bhoti kho brāhmaṇa rājā mahāvijito purohitassa brāhmaṇassa
Paṭissutvā ye rañño janapade khattiyā anuyantā negamā ceva
jānapadā ca te rājā mahāvijito āmantesi icchāmahaṁ bho
mahāyaññaṁ yajituṁ anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ
hitāya sukhāyāti. Yajataṁ bhavaṁ rājā yaññaṁ yaññakālo mahārājāti.
Ye rañño janapade amaccā pārisajjā negamā ceva
jānapadā ca .pe. Brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā
ca .pe. Gahapatikā necayikā negamā ceva jānapadā ca te rājā
mahāvijito āmantesi icchāmahaṁ bho mahāyaññaṁ yajituṁ anujānantu
me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti. Yajataṁ
bhavaṁ rājā yaññaṁ yaññakālo mahārājāti. Iti ime cattāro
anumatipakkhā tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.

[208] Rājā mahāvijito aṭṭhahi aṅgehi samannāgato ubhato
sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā
pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena abhirūpo dassanīyo
.pe. Akkhuddāvakāso dassanāya aḍḍho mahaddhano mahābhogo
pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro
balavā caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya
ovādapaṭikārāya tapati maññe paccatthike yasasā saddho dāyako
dānapatiko anāvaṭadvāro samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ
opānabhūto puññāni karoti bahussuto tassa tassa sutajātassa tassa
Tasseva kho pana bhāsitassa atthaṁ jānāti ayaṁ imassa bhāsitassa
attho ayaṁ imassa bhāsitassa atthoti paṇḍito viyatto medhāvī
paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṁ. Rājā mahāvijito
imehi aṭṭhahi aṅgehi samannāgato. Iti imānipi aṭṭhaṅgāni
tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.

[209] Purohito brāhmaṇo catūhaṅgehi samannāgato ubhato
sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā
pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena ajjhāyako mantadharo
tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍuketubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ
padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu
anavayo sīlavā vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena samannāgato paṇḍito
byatto medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā pūjampaggaṇhantānaṁ.
Purohito brāhmaṇo imehi catūhi aṅgehi samannāgato. Iti
imānipi cattāri aṅgāni tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.

[210] Athakho brāhmaṇa purohito brāhmaṇo rañño
mahāvijitassa pubbe va yaññā tisso vidhā desesi siyā kho
pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa 1 kocideva vippaṭisāro
mahā vata me bhogakkhandho vigacchissatīti so bhotā raññā
vippaṭisāro na karaṇīyo. Siyā kho pana bhoto rañño
1 Sī. yiṭṭhukāmassa.
Mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vippaṭisāro mahā vata me
bhogakkhandho vigacchatīti so bhotā raññā vippaṭisāro na
karaṇīyo. Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa
kocideva vippaṭisāro mahā vata me bhogakkhandho vigatoti so
bhotā raññā vippaṭisāro na karaṇīyo. Ime 1 brāhmaṇa
purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa pubbe va yaññā
tisso vidhā desesi.

[211] Athakho brāhmaṇa purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa
pubbe va yaññā dasahākārehi paṭiggāhakesu vippaṭisāraṁ
paṭivinesi. Āgamissanti kho bhoto yaññaṁ pāṇātipātinopi
pāṇātipātāpi paṭiviratā. Ye tattha pāṇātipātino tesaṁyeva
ye tattha pāṇātipātino tesaṁyeva tena ye tattha pāṇātipātā
paṭiviratā te ārabbha yajataṁ bhavaṁ sajjataṁ bhavaṁ modataṁ bhavaṁ cittameva
bhavaṁ antaraṁ pasādetu.

[212] Āgamissanti kho bhoto yaññaṁ adinnādāyinopi adinnādānāpi
paṭiviratā ye tattha adinnādāyino tesaṁyeva tena ye tattha
adinnādānā paṭiviratā te ārabbha yajataṁ bhavaṁ sajjataṁ bhavaṁ modataṁ
bhavaṁ cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.