[193] Imesaṁ pana brāhmaṇa dvinnaṁ aṅgānaṁ sakkā ekaṁ
aṅgaṁ ṭhapayitvā ekena aṅgena samannāgataṁ brāhmaṇaṁ paññapetuṁ
brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ
āpajjeyyāti. No hidaṁ bho gotama sīlaparidhotā hi bho gotama
paññā paññāparidhotaṁ sīlaṁ yattha sīlaṁ tattha paññā yattha paññā
tattha sīlaṁ sīlavato paññā paññavato sīlaṁ sīlapaññānañca pana
lokasmiṁ aggamakkhāyati seyyathāpi bho gotama hatthena vā hatthaṁ
dhoveyya pādena vā pādaṁ dhoveyya evameva kho bho gotama
sīlaparidhotā paññā paññāparidhotaṁ sīlaṁ yattha sīlaṁ tattha paññā
yattha paññā tattha sīlaṁ sīlavato paññā paññavato sīlaṁ
sīlapaññānañca pana lokasmiṁ aggamakkhāyatīti.

[194] Evametaṁ brāhmaṇa evametaṁ brāhmaṇa sīlaparidhotā
hi brāhmaṇa paññā paññāparidhotaṁ sīlaṁ yattha sīlaṁ tattha
Paññā yattha paññā tattha sīlaṁ sīlavato paññā paññavato
sīlaṁ sīlapaññānañca pana lokasmiṁ aggamakkhāyati seyyathāpi brāhmaṇa
hatthena vā hatthaṁ dhoveyya pādena vā pādaṁ dhoveyya evameva
kho brāhmaṇa sīlaparidhotā paññā paññāparidhotaṁ sīlaṁ yattha
sīlaṁ tattha paññā yattha paññā tattha sīlaṁ sīlavato paññā
paññavato sīlaṁ sīlapaññānañca pana lokasmiṁ aggamakkhāyatīti
katamaṁ pana taṁ brāhmaṇa sīlaṁ katamā pana sā paññāti.
Ettakaparamā ca mayaṁ bho gotama kismiṁ atthe sādhu vata bhavantaṁyeva
gotamaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa atthoti.

[195] Tenahi brāhmaṇa suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti.
Evaṁ bhoti kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavato paccassosi.
Bhagavā etadavoca idha brāhmaṇa tathāgato loke uppajjati arahaṁ
sammāsambuddho .pe. (yathā sāmaññaphale evaṁ vitthāretabbaṁ)
.pe. Evaṁ kho pana brāhmaṇa bhikkhu sīlasampanno hoti. Idaṁpi
kho taṁ brāhmaṇa sīlaṁ. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. Dutiyaṁ
jhānaṁ. Tatiyaṁ jhānaṁ. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati .pe.
Ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti .pe. Idampissa
hoti paññāya .pe. Nāparaṁ itthattāyāti pajānāti. Idampissa
hoti paññāya. Ayaṁ kho sā brāhmaṇa paññāti.

[196] Evaṁ vutte soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca
Abhikkantaṁ bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi bho gotama
nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā
maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti evameva bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo
pakāsito esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṁghañca
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ
saraṇaṅgataṁ adhivāsetu ca me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ
bhikkhusaṁghenāti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho
soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā
bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

[197] Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo tassā rattiyā accayena
sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato
kālaṁ ārocāpesi kālo bho gotama niṭṭhitaṁ bhattanti. Athakho
bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṁghena
yena soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
paññatte āsane nisīdi. Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo
buddhappamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā
santappesi sampavāresi.

[198] Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ bhuttāviṁ
onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca
ahañceva kho pana bho gotama parisagato samāno āsanā vuṭṭhahitvā
bhavantaṁ gotamaṁ abhivādeyyaṁ tena maṁ sā parisā paribhaveyya yaṁ
kho pana sā parisā paribhaveyya yasopi tassa hāyetha yassa kho
pana yaso hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ yasoladdhā kho panamhākaṁ
bhogā ahañceva kho pana ko gotama parisagato samāno añjaliṁ
paggaṇheyyaṁ āsanā me taṁ bhavaṁ gotamo paccuṭṭhānaṁ dhāretu
ahañceva kho pana bho gotama parisagato samāno veṭṭhanaṁ omuñceyyaṁ
sirasā me taṁ bhavaṁ gotamo abhivādanaṁ dhāretu ahañceva kho pana bho gotama
yānagato samāno yānā paccorohitvā bhavantaṁ gotamaṁ abhivādeyyaṁ
tena maṁ sā parisā paribhaveyya yaṁ kho pana sā parisā paribhaveyya yasopi
tassa hāyetha yassa kho pana yaso hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ
yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā ahañceva kho pana bho gotama
yānagato samāno patodalaṭṭhiṁ abbhunnameyyaṁ yānā me taṁ bhavaṁ gotamo
paccorohanaṁ dhāretu ahañceva kho pana bho gotama yānagato samāno
chattaṁ apanāmeyyaṁ sirasā me taṁ bhavaṁ gotamo abhivādanaṁ dhāretūti.
Athakho bhagavā soṇadaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā
samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.
Soṇadaṇḍasuttaṁ catutthaṁ niṭṭhitaṁ.
-------------
Kūṭadantasuttaṁ pañcamaṁ

[199] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikañcaramāno
mahatā bhikkhusaṁghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena
khānumattaṁ nāma magadhānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṁ
bhagavā khānumatte viharati ambalaṭṭhikāyaṁ. Tena kho pana samayena
kūṭadanto brāhmaṇo khānumattaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ
sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā māgadhena seniyena bimbisārena dinnaṁ
rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.

[200] Tena kho pana samayena kūṭadantassa brāhmaṇassa
mahāyañño upakkhaṭo hoti. Satta ca usabhasatāni satta ca
vacchatarasatāni satta ca vacchatarisatāni satta ca ajasatāni satta
ca urabbhasatāni thūnūpanītāni honti yaññatthāya. Assosuṁ kho
khānumattakā brāhmaṇagahapatikā samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto
sakyakulā pabbajito magadhesu cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṁghena
saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi khānumattaṁ anuppatto khānumatte
viharati ambalaṭṭhikāyaṁ taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁkalyāṇo
kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho
vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi
satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti so imaṁ lokaṁ sadevakaṁ
Samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā
sacchikatvā pavedeti so dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ
pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ
brahmacariyaṁ pakāseti sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ
hotīti. Athakho khānumattakā brāhmaṇagahapatikā khānumattā
nikkhamitvā saṁghāsaṁghīgaṇībhūtā yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamanti.

[201] Tena kho pana samayena kūṭadanto brāhmaṇo uparipāsāde
divāseyyaṁ upagato hoti. Addasā kho so kūṭadanto brāhmaṇo
khānumatte brāhmaṇagahapatike khānumattā nikkhamitvā saṁghāsaṁghīgaṇībhūte
yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamante disvā khattaṁ āmantesi
kinnu kho bho khatte khānumattakā brāhmaṇagahapatikā khānumattā
nikkhamitvā saṁghāsaṁghīgaṇībhūtā yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamantīti.
Atthi kho bho samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito
magadhesu cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṁghena saddhiṁ pañcamattehi
bhikkhusatehi khānumattaṁ anuppatto khānumatte viharati ambalaṭṭhikāyaṁ
taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁkalyāṇo kittisaddo abbhuggato
itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato
lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho
bhagavāti tamete bhavantaṁ bho gotamaṁ dassanāya upasaṅkamantīti.
Athakho kūṭadantassa brāhmaṇassa etadahosi sutaṁ kho pana metaṁ
Samaṇo gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ jānātīti na
kho panāhaṁ jānāmi tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ icchāmi
cāhaṁ mahāyaññaṁ yajituṁ yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā
tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ puccheyyanti. Athakho kūṭadanto
brāhmaṇo khattaṁ āmantesi tenahi bho khatte yena khānumattakā
brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama upasaṅkamitvā khānumattake brāhmaṇagahapatike
evaṁ vadehi kūṭadanto bho brāhmaṇo evamāha āgamentu
kira bhavanto kūṭadantopi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya
upasaṅkamissatīti. Evaṁ bhoti kho so khattā kūṭadantassa
brāhmaṇassa paṭissutvā yena khānumattakā brāhmaṇagahapatikā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā khānumattake brāhmaṇagahapatike etadavoca
kūṭadanto bho brāhmaṇo evamāha āgamentu kira bhavanto
kūṭadantopi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatīti.

[202] Tena kho pana samayena anekāni brāhmaṇasatāni khānumatte
paṭivasanti kūṭadantassa brāhmaṇassa mahāyaññaṁ anubhavissāmāti.
Assosuṁ kho te brāhmaṇā kūṭadanto kira brāhmaṇo samaṇaṁ
gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatīti. Athakho te brāhmaṇā yena
kūṭadanto brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ
etadavocuṁ saccaṁ kira bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya
upasaṅkamissatīti. Evaṁ kho me bho hoti ahaṁpi samaṇaṁ gotamaṁ
Dassanāya upasaṅkamissāmīti. Mā bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ
dassanāya upasaṅkama na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ
dassanāya upasaṅkamituṁ sace bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya
upasaṅkamissati bhoto kūṭadantassa yaso hāyissati samaṇassa gotamassa
yaso abhivaḍḍhissati yampi bhoto kūṭadantassa yaso hāyissati
samaṇassa gotamassa yaso abhivaḍḍhissati iminā caṅgena na arahati
bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ samaṇo tveva
gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ bhavaṁ hi
kūṭadanto ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko
yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena yaṁpi
bhavaṁ kūṭadanto ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko
yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena
iminā caṅgena na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya
upasaṅkamituṁ samaṇo tveva gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ
dassanāya upasaṅkamituṁ bhavaṁ hi kūṭadanto aḍḍho mahaddhano mahābhogo
pahūtavittūpakaraṇo pahūtajātarūparajato bhavañhi kūṭadanto ajjhāyako
mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍuketubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ
itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu
anavayo bhavañhi kūṭadanto abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya
vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇi brahmavacchasi akkhuddāvakāso
Dassanāya bhavañhi kūṭadanto sīlavā vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena
samannāgato bhavañhi kūṭadanto kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo
poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa
viññāpaniyā bhavañhi kūṭadanto bahūnaṁ ācariyapācariyo tīṇi
māṇavakasatāni mante vācesi bahū kho pana nānādisā nānājanapadā
māṇavakā āgacchanti bhoto kūṭadantassa santike mantatthikā mante
adhiyitukāmā bhavañhi kūṭadanto jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato
vayoanuppatto samaṇo gotamo taruṇo ceva taruṇapabbajito ca
bhavañhi kūṭadanto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa sakkato
garukato mānito pūjito apacito bhavañhi kūṭadanto brāhmaṇassa
pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito bhavañhi
kūṭadanto khānumattaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ
rājabhoggaṁ raññā māgadhena seniyena bimbisārena dinnaṁ rājadāyaṁ
brahmadeyyaṁ yampi bhavaṁ kūṭadanto khānumattaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ
satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā māgadhena seniyena
bimbisārena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ iminā caṅgena na arahati
bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ samaṇo tveva
gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ dassanāya upasaṅkamitunti.