[183] Evaṁ vutte te brāhmaṇā soṇaḍaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ
etadavocuṁ yathā kho bhavaṁ soṇadaṇḍo samaṇassa gotamassa vaṇṇe
bhāsati ito cepi so bhavaṁ gotamo yojanasate viharati alameva
saddhena kulaputtena dassanāya upasaṅkamituṁ api puṭosenāti 1 . Tenahi
bho sabbe va mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmāti.
Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ
yena gaggarā pokkharaṇī tenupasaṅkami. Athakho soṇadaṇḍassa
brāhmaṇassa tirovanasaṇḍagatassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi
ahañceva kho pana samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ puccheyyaṁ tatra ce maṁ
samaṇo gotamo evaṁ vadeyya na kho esa brāhmaṇa pañho
evaṁ pucchitabbo evaṁ nāmesa brāhmaṇa pañho pucchitabboti
tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo
abyatto nāsakkhi samaṇaṁ gotamaṁ yoniso pañhaṁ pucchitunti yaṁ kho
panāyaṁ parisā paribhaveyya yasopi tassa hāyetha yassa kho pana yaso
hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā
mañceva pana samaṇo gotamo pañhaṁ puccheyya tassa cāhaṁ pañhassa
veyyākaraṇena cittaṁ na ārādheyyaṁ tatra ce maṁ samaṇo gotamo
evaṁ vadeyya na kho esa brāhmaṇa pañho evaṁ byākātabbo
evaṁ nāmesa brāhmaṇa pañho byākātabboti tena maṁ ayaṁ parisā
1 Sī. puṭaṁsenāti.
Paribhaveyya bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto nāsakkhi
samaṇassa gotamassa pañhassa veyyākaraṇena cittaṁ ārādhetunti
yaṁ kho panāyaṁ parisā paribhaveyya yasopi tassa hāyetha yassa kho
pana yaso hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ yasoladdhā kho panamhākaṁ
bhogā ahañceva kho pana evaṁ samīpagato samāno adisvā va
samaṇaṁ gotamaṁ nivatteyyaṁ tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya bālo
soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto mānathaddho bhīto no visahi
samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ kathañhi nāma evaṁ samīpagato
samāno adisvā samaṇaṁ gotamaṁ nivattissatīti yaṁ kho panāyaṁ parisā
paribhaveyya yasopi tassa hāyetha yassa kho pana yaso hāyetha bhogāpi
tassa hāyeyyuṁ yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogāti.

[184] Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Campeyyakāpi kho brāhmaṇagahapatikā
appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce
bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu
appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tatra sudaṁ soṇadaṇḍo
brāhmaṇo etadeva bahulamanuvitakkento nisinno hoti ahañceva
Kho pana samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ puccheyyaṁ tatra ce maṁ samaṇo
gotamo evaṁ vadeyya na kho esa brāhmaṇa pañho evaṁ
pucchitabbo evaṁ nāmesa brāhmaṇa pañho pucchitabboti tena maṁ
ayaṁ parisā paribhaveyya bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto
nāsakkhi samaṇaṁ gotamaṁ yoniso pañhaṁ pucchitunti yaṁ kho panāyaṁ
parisā paribhaveyya yasopi tassa hāyetha yassa kho pana yaso
hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā
mañceva kho pana samaṇo gotamo pañhaṁ puccheyya tassa cāhaṁ
pañhassa veyyākaraṇena cittaṁ na ārādheyyaṁ tatra ce maṁ samaṇo
gotamo evaṁ vadeyya na kho esa brāhmaṇa pañho evaṁ
byākātabbo evaṁ nāmesa brāhmaṇa pañho byākātabboti
tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo
abyatto nāsakkhi samaṇassa gotamassa pañhassa veyyākaraṇena
cittaṁ ārādhetunti yaṁ kho panāyaṁ parisā paribhaveyya yasopi tassa
hāyetha yassa kho pana yaso hāyetha bhogāpi tassa hāyeyyuṁ
yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā aho vata maṁ samaṇo gotamo
sake ācariyake tevijjake maṁ pañhaṁ puccheyya addhā va tassāhaṁ
cittaṁ ārādheyya pañhassa veyyākaraṇenāti.

[185] Athakho bhagavato soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa cetasā
cetoparivitakkamaññāya etadahosi vihaññati kho ayaṁ soṇadaṇḍo
Brāhmaṇo sakena cittena yananūnāhaṁ soṇadaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ sake
ācariyake tevijjake pañhaṁ puccheyyanti. Athakho bhagavā soṇadaṇḍaṁ
brāhmaṇaṁ etadavoca katīhi pana brāhmaṇa aṅgehi samannāgataṁ
brāhmaṇā brāhmaṇaṁ paññapenti brāhmaṇosmīti ca vadamāno
sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ āpajjeyyāti. Athakho
soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa etadahosi yaṁ vata no ahosi icchitaṁ
yaṁ ākaṅkhitaṁ yaṁ adhippetaṁ yaṁ abhipatthitaṁ aho vata maṁ samaṇo
gotamo sake ācariyake tevijjake pañhaṁ puccheyya addhā va
tassāhaṁ cittaṁ ārādheyyaṁ pañhassa veyyākaraṇena tatra ce maṁ
samaṇo gotamo sake ācariyake tevijjake pañhaṁ pucchati addhā
va tassāhaṁ cittaṁ ārādhessāmi pañhassa veyyākaraṇenāti.

[186] Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo abbhunnāmetvā kāyaṁ
anuviloketvā parisaṁ bhagavantaṁ etadavoca pañcahi bho gotama aṅgehi
samannāgataṁ brāhmaṇā brāhmaṇaṁ paññapenti brāhmaṇosmīti ca
vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ āpajjeyya katamehi
pañcahi idha bho gotama brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito
ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto
anupakkuṭṭho jātivādena ajjhāyako ca hoti mantadharo tiṇṇaṁ
vedānaṁ pāragū sanighaṇḍuketubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ
padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo abhirūpo
Ca hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato
brahmavaṇṇi brahmavacchasi akkhuddāvakāso dassanāya sīlavā ca
hoti vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena samannāgato paṇḍito ca hoti medhāvī
paṭhamo vā dutiyo vā pūjaṁ paggaṇhantānaṁ imehi kho bho gotama
pañcahi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇā brāhmaṇaṁ paññapenti
brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ
āpajjeyyāti.

[187] Imesaṁ pana brāhmaṇa pañcannaṁ aṅgānaṁ sakkā ekaṁ
aṅgaṁ ṭhapayitvā catūhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇaṁ paññapetuṁ
brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ
āpajjeyyāti. Sakkā bho gotama imesaṁ hi bho gotama pañcannaṁ
aṅgānaṁ vaṇṇaṁ ṭhapayāma kiṁ hi vaṇṇo karissati yato kho bho
gotama brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca
saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho
jātivādena ajjhāyako ca hoti mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū
sanighaṇḍuketubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo
lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo sīlavā ca hoti vuḍḍhasīlī
vuḍḍhasīlena samannāgato paṇḍito ca hoti medhāvī paṭhamo vā
dutiyo vā pūjaṁ paggaṇhantānaṁ imehi kho bho gotama catūhi aṅgehi
samannāgataṁ brāhmaṇā brāhmaṇaṁ paññapenti brāhmaṇosmīti ca
Vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ āpajjeyyāti.

[188] Imesaṁ pana brāhmaṇa catunnaṁ aṅgānaṁ sakkā ekaṁ
aṅgaṁ ṭhapayitvā tīhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇaṁ paññapetuṁ
brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ
āpajjeyyāti. Sakkā bho gotama imesaṁ hi bho gotama catunnaṁ
aṅgānaṁ mante ṭhapayāma kiṁ hi mantā karissanti yato kho bho
gotama brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca
saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho
jātivādena sīlavā ca hoti vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena samannāgato
paṇḍito ca hoti medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā pūjaṁ paggaṇhantānaṁ
imehi kho bho gotama tīhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇā
brāhmaṇaṁ paññapenti brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya
na ca pana musāvādaṁ āpajjeyyāti.

[189] Imesaṁ pana brāhmaṇa tiṇṇaṁ aṅgānaṁ sakkā ekaṁ
aṅgaṁ ṭhapayitvā dvīhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇaṁ paññapetuṁ
brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca pana musāvādaṁ
āpajjeyyāti. Sakkā bho gotama imesaṁ hi bho gotama tiṇṇaṁ
aṅgānaṁ jātiṁ ṭhapayāma kiṁ hi jāti karissati yato kho bho gotama
brāhmaṇo sīlavā ca hoti vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena samannāgato
paṇḍito ca hoti medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā pūjaṁ paggaṇhantānaṁ
Imehi kho bho gotama dvīhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇā
brāhmaṇaṁ paññapenti brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya
na ca pana musāvādaṁ āpajjeyyāti.

[190] Evaṁ vutte te brāhmaṇā soṇadaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ
etadavocuṁ mā bhavaṁ soṇadaṇḍo evaṁ avaca mā bhavaṁ soṇadaṇḍo
evaṁ avaca apavadati bhavaṁ soṇadaṇḍo vaṇṇaṁ apavadati mante
apavadati jātiṁ ekaṁsena bhavaṁ soṇadaṇḍo samaṇassayeva gotamassa
vādaṁ anupakkhandatīti. Athakho bhagavā te brāhmaṇe etadavoca sace
kho tumhākaṁ brāhmaṇānaṁ evaṁ hoti appassuto ca soṇadaṇḍo
brāhmaṇo akalyāṇavākkaraṇo ca soṇadaṇḍo brāhmaṇo
duppañño ca soṇadaṇḍo brāhmaṇo na ca pahoti soṇadaṇḍo
brāhmaṇo samaṇena gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane patimantetunti
tiṭṭhatu soṇadaṇḍo brāhmaṇo tumhe mayā saddhiṁ mantavho sace
pana tumhākaṁ brāhmaṇānaṁ evaṁ hoti bahussuto ca soṇadaṇḍo
brāhmaṇo kalyāṇavākkaraṇo ca soṇadaṇḍo brāhmaṇo paṇḍito
ca soṇadaṇḍo brāhmaṇo pahoti ca soṇadaṇḍo brāhmaṇo
samaṇena gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane patimantetunti tiṭṭhatha tumhe
soṇadaṇḍo brāhmaṇo mayā saddhiṁ patimantetūti.

[191] Evaṁ vutte soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca
tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo tuṇhī bhavaṁ gotamo hotu ahameva tesaṁ
Sahadhammena paṭivacanaṁ karissāmīti. Athakho soṇadaṇḍo te brāhmaṇe
etadavoca mā bhavanto evaṁ avacuttha mā bhavanto evaṁ avacuttha
apavadati bhavaṁ soṇadaṇḍo brāhmaṇo vaṇṇaṁ apavadati mante
apavadati jātiṁ ekaṁsena bhavaṁ soṇadaṇḍo brāhmaṇo samaṇasseva
gotamassa vādaṁ anupakkhandatīti nāhaṁ bho apavadāmi vaṇṇaṁ vā
mante vā jātiṁ vāti.

[192] Tena kho pana samayena soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa
bhāgineyyo aṅgako nāma māṇavako tassaṁ parisāyaṁ nisinno
hoti. Athakho soṇadaṇḍo brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca
passanti no bhonto imaṁ aṅgakaṁ māṇavakaṁ amhākaṁ bhāgineyyanti.
Evaṁ bho aṅgako kho bho māṇavako abhirūpo dassanīyo pāsādiko
paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇi brahmavacchasi
akkhuddāvakāso dassanāya nāssa imissaṁ parisāyaṁ samasamo atthi
vaṇṇena ṭhapetvā samaṇaṁ gotamaṁ. Aṅgako kho māṇavako ajjhāyako
mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍuketubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ
itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu
anavayo ahamassa mante vācetā aṅgako kho māṇavako ubhato
sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā
pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena ahamassa mātāpitaro
jānāmi aṅgako kho māṇavako pāṇaṁpi haneyya adinnaṁpi
Ādiyeyya paradāraṁpi gaccheyya musāpi bhāseyya majjaṁpi piveyya
etthadāni kiṁ vaṇṇo karissati kiṁ mantā kiṁ jāti yato kho bho
brāhmaṇo sīlavā ca hoti vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena samannāgato
paṇḍito ca hoti medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā pūjaṁ paggaṇhantānaṁ
imehi kho bho dvīhi aṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇā brāhmaṇaṁ
paññapenti brāhmaṇosmīti ca vadamāno sammā vadeyya na ca
pana musāvādaṁ āpajjeyyāti.