[415] Āgantukena bhikkhave bhikkhunā idāni ārāmaṁ pavisissāmīti
upāhanā omuñcitvā nīcaṁ katvā pappoṭetvā 2 gahetvā chattaṁ
apanāmetvā sīsaṁ vivaritvā sīse 3 cīvaraṁ khandhe karitvā sādhukaṁ
ataramānena ārāmo pavisitabbo ārāmaṁ pavisantena sallakkhetabbaṁ
1 Yu. ayaṁ saddo natthi. 2 Ma. papphoṭetvā. Yu. pappoṭhetvā.
3 Yu. sīseti pāṭho na dissati.
Kattha āvāsikā bhikkhū paṭikkamantīti yattha āvāsikā bhikkhū
paṭikkamanti upaṭṭhānasālāyaṁ vā maṇḍape vā rukkhamūle vā
tattha gantvā ekamantaṁ patto nikkhipitabbo ekamantaṁ cīvaraṁ
nikkhipitabbaṁ paṭirūpaṁ āsanaṁ gahetvā nisīditabbaṁ pānīyaṁ
pucchitabbaṁ paribhojanīyaṁ pucchitabbaṁ katamaṁ pānīyaṁ katamaṁ
paribhojanīyanti sace pānīyena attho hoti pānīyaṁ gahetvā pātabbaṁ
sace paribhojanīyena attho hoti paribhojanīyaṁ gahetvā pādā
dhovitabbā pāde dhovantena ekena hatthena udakaṁ āsiñcitabbaṁ
ekena hatthena pādā dhovitabbā yena hatthena udakaṁ āsiñcitabbaṁ
na teneva hatthena pādā dhovitabbā 1 upāhanapuñchanacoḷakaṁ
pucchitvā upāhanā puñchitabbā upāhanā puñchantena paṭhamaṁ
sukkhena coḷakena puñchitabbā pacchā allena upāhanapuñchanacoḷakaṁ
dhovitvā pīḷetvā 2 ekamantaṁ vissajjetabbaṁ sace āvāsiko
bhikkhu vuḍḍho hoti abhivādetabbo sace navako hoti
abhivādāpetabbo senāsanaṁ pucchitabbaṁ katamaṁ me senāsanaṁ
pāpuṇātīti ajjhāvutthaṁ vā anajjhāvutthaṁ vā pucchitabbaṁ gocaro
pucchitabbo agocaro pucchitabbo sekkhasammatāni kulāni
1 Ma. Yu. Rā. na teneva hatthena udakaṁ āsiñcitabbaṁ na teneva hatthena pādā
dhovitabbā. 2 Ma. Yu. pīḷetvāti pāṭho na dissati.
Pucchitabbāni vaccaṭṭhānaṁ pucchitabbaṁ passāvaṭṭhānaṁ pucchitabbaṁ
pānīyaṁ pucchitabbaṁ paribhojanīyaṁ pucchitabbaṁ kattaradaṇḍo
pucchitabbo saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ pucchitabbaṁ kaṁ kālaṁ pavisitabbaṁ
kaṁ kālaṁ nikkhamitabbanti sace vihāro anajjhāvuttho hoti
kavāṭaṁ ākoṭetvā muhuttaṁ āgametvā ghaṭikaṁ ugghāṭetvā
kavāṭaṁ paṇāmetvā bahi ṭhitena nilloketabbo sace vihāro
uklāpo hoti mañce vā mañco āropito hoti pīṭhe
vā pīṭhaṁ āropitaṁ hoti senāsanaṁ uparipuñjīkataṁ 1 hoti sace
ussahati sodhetabbo vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ bhummattharaṇaṁ
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ mañcapaṭipādakā nīharitvā
ekamantaṁ nikkhipitabbā bhisibimbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ
nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ mañco nīcaṁ
katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā
ekamantaṁ nikkhipitabbo pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena
asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ
kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo apassenaphalakaṁ
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ sace vihāre santānakaṁ hoti
ullokā paṭhamaṁ ohāretabbaṁ ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā
sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti coḷakaṁ temetvā
1 uparipaṁsukitantipi pāṭho bhavati. Yu. Rā. uparipuñjakitaṁ.
Pīḷetvā pamajjitabbā sace kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā
hoti coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā sace akatā
hoti bhūmi udakena paripphositvā 1 sammajjitabbā mā vihāro
rajena ūhaññīti saṅkāraṁ vicinitvā ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ
bhummattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā atiharitvā
yathāpaññattaṁ 2 paññāpetabbaṁ mañcapaṭipādakā otāpetvā
pamajjitvā atiharitvā yathābhāgaṁ 3 ṭhapetabbā mañco otāpetvā
sodhetvā pappoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena
asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā yathābhāgaṁ paññāpetabbo
pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ
aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā yathābhāgaṁ
paññāpetabbaṁ bhisibimbohanaṁ otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā
atiharitvā yathābhāgaṁ paññāpetabbaṁ nisīdanapaccattharaṇaṁ otāpetvā
sodhetvā pappoṭetvā atiharitvā yathābhāgaṁ paññāpetabbaṁ
kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathābhāgaṁ ṭhapetabbo
apassenaphalakaṁ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathābhāgaṁ ṭhapetabbaṁ
pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena
pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā
1 Yu. parippositvā. 2 Yu. yathābhāgaṁ. Ma. yathāṭhāne. 3 Ma. yathāṭhāne.
Parāmasitvā patto nikkhipitabbo na ca anantarahitāya bhūmiyā
patto nikkhipitabbo cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ
gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā
pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ sace
puratthimā sarajā vātā vāyanti puratthimā vātapānā thaketabbā
sace pacchimā sarajā vātā vāyanti pacchimā vātapānā
thaketabbā sace uttarā sarajā vātā vāyanti uttarā
vātapānā thaketabbā sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti
dakkhiṇā vātapānā thaketabbā sace sītakālo hoti divā
vātapānā vivaritabbā rattiṁ thaketabbā sace uṇhakālo hoti
divā vātapānā thaketabbā rattiṁ vivaritabbā sace pariveṇaṁ
uklāpaṁ hoti pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ sace koṭṭhako uklāpo
hoti koṭṭhako sammajjitabbo sace upaṭṭhānasālā uklāpā
hoti upaṭṭhānasālā sammajjitabbā sace aggisālā uklāpā
hoti aggisālā sammajjitabbā sace vaccakuṭī uklāpā hoti
vaccakuṭī sammajjitabbā sace pānīyaṁ na hoti pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ
sace paribhojanīyaṁ na hoti paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ sace
ācamanakumbhiyā udakaṁ na hoti ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ
idaṁ kho bhikkhave āgantukānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ yathā āgantukehi
bhikkhūhi sammā vattitabbanti.

[416] Tena kho pana samayena āvāsikā bhikkhū āgantuke
bhikkhū disvā neva āsanaṁ paññāpenti na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ
pādakathalikaṁ upanikkhipanti na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggaṇhanti
na pānīyena pucchanti na paribhojanīyena pucchanti 1 vuḍḍhatarepi
āgantuke bhikkhū na abhivādenti na senāsanaṁ paññāpenti.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva
āsanaṁ paññāpessanti na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ
upanikkhipissanti na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahessanti na
pānīyena pucchissanti na paribhojanīyena pucchissanti vuḍḍhatarepi
āgantuke bhikkhū na abhivādessanti na senāsanaṁ paññāpessantīti.
Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe.
Saccaṁ kira bhikkhave .pe. Saccaṁ bhagavāti .pe. Vigarahitvā
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave āvāsikānaṁ
bhikkhūnaṁ vattaṁ paññāpessāmi yathā āvāsikehi bhikkhūhi sammā
vattitabbaṁ.

[417] Āvāsikena bhikkhave bhikkhunā āgantukaṁ bhikkhuṁ vuḍḍhataraṁ
disvā āsanaṁ paññāpetabbaṁ pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ
1 Ma. Yu. Rā. na paribhojanīyena pucchantīti pāṭho na dissati.
Upanikkhipitabbaṁ paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ pānīyena 1
pucchitabbo paribhojanīyena pucchitabbo 1 sace ussahati upāhanā
puñchitabbā upāhanā puñchantena paṭhamaṁ sukkhena coḷakena
puñchitabbā pacchā allena upāhanapuñchanacoḷakaṁ dhovitvā
pīḷetvā ekamantaṁ vissajjetabbaṁ āgantuko vuḍḍho 2 bhikkhu
abhivādetabbo senāsanaṁ paññāpetabbaṁ etaṁ tumhākaṁ 3 senāsanaṁ
pāpuṇātīti ajjhāvutthaṁ vā anajjhāvutthaṁ vā ācikkhitabbaṁ
gocaro ācikkhitabbo agocaro ācikkhitabbo sekkhasammatāni
kulāni ācikkhitabbāni vaccaṭṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ passāvaṭṭhānaṁ
ācikkhitabbaṁ pānīyaṁ ācikkhitabbaṁ paribhojanīyaṁ ācikkhitabbaṁ
kattaradaṇḍo ācikkhitabbo saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ
imaṁ kālaṁ pavisitabbaṁ imaṁ kālaṁ nikkhamitabbanti sace navako
hoti nisinnakeneva ācikkhitabbaṁ atra pattaṁ nikkhipāhi atra
cīvaraṁ nikkhipāhi idaṁ āsanaṁ nisīdāhīti pānīyaṁ ācikkhitabbaṁ
paribhojanīyaṁ ācikkhitabbaṁ upāhanapuñchanacoḷakaṁ ācikkhitabbaṁ
āgantuko navako 4 bhikkhu abhivādāpetabbo senāsanaṁ ācikkhitabbaṁ
1 Ma. Yu. Rā. paribhojanīyena pucchitabboti na dissati. 2 Yu. Rā. ayaṁ pāṭho na
dissati. Ma. āgantuko bhikkhu vuḍḍhataro. 3 Ma. Yu. te. 4 Yu. Rā. navakoti
pāṭho na dissati. Ma. bhikkhu navako.
Etante senāsanaṁ pāpuṇātīti ajjhāvutthaṁ vā anajjhāvutthaṁ
vā ācikkhitabbaṁ gocaro ācikkhitabbo agocaro ācikkhitabbo
sekkhasammatāni kulāni ācikkhitabbāni vaccaṭṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ
passāvaṭṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ pānīyaṁ ācikkhitabbaṁ paribhojanīyaṁ
ācikkhitabbaṁ kattaradaṇḍo ācikkhitabbo saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ
ācikkhitabbaṁ imaṁ kālaṁ pavisitabbaṁ imaṁ kālaṁ nikkhamitabbanti
idaṁ kho bhikkhave āvāsikānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ yathā āvāsikehi
bhikkhūhi sammā vattitabbanti.

[418] Tena kho pana samayena gamikā bhikkhū dārubhaṇḍaṁ
mattikābhaṇḍaṁ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṁ vivaritvā senāsanaṁ
anāpucchā pakkamanti. Dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ nassati.
Senāsanaṁ aguttaṁ bhavati 1 . Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma gamikā bhikkhū
dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṁ vivaritvā
senāsanaṁ anāpucchā pakkamissanti dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ
nassati senāsanaṁ aguttaṁ bhavatīti. Athakho te bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira bhikkhave .pe. Saccaṁ
bhagavāti .pe. Vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
tenahi bhikkhave gamikānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ paññāpessāmi yathā
1 Ma. Yu. hoti.
Gamikehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṁ.

[419] Gamikena bhikkhave bhikkhunā dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ
paṭisāmetvā dvāravātapānaṁ thaketvā senāsanaṁ āpucchitabbaṁ 1
sace bhikkhu na hoti sāmaṇero āpucchitabbo sace
sāmaṇero na hoti ārāmiko āpucchitabbo sace ārāmiko
na hoti upāsako āpucchitabbo sace na hoti bhikkhu vā
sāmaṇero vā ārāmiko vā upāsako vā 2 catūsu pāsāṇakesu
mañcaṁ paññāpetvā mañce mañcaṁ āropetvā pīṭhe pīṭhaṁ
āropetvā senāsanaṁ upari puñjaṁ karitvā dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ
paṭisāmetvā dvāravātapānaṁ thaketvā pakkamitabbaṁ sace vihāro
ovassati sace ussahati chādetabbo ussukkaṁ vā kātabbaṁ
kinti nu kho vihāro chādiyethāti evañce taṁ labhetha iccetaṁ
kusalaṁ no ce labhetha yo deso anovassako hoti tattha
catūsu pāsāṇakesu mañcaṁ paññāpetvā mañce mañcaṁ āropetvā
pīṭhe pīṭhaṁ āropetvā senāsanaṁ upari puñjaṁ karitvā
dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ paṭisāmetvā dvāravātapānaṁ thaketvā
pakkamitabbaṁ sace sabbo vihāro ovassati sace ussahati
1 Ma. Yu. āpucchā pakkamitabbaṁ. 2 Ma. Yu. Rā. sace sāmaṇero na hoti
ārāmiko āpucchitabbo sace na hoti bhikkhu vā sāmaṇero vā ārāmiko vā.
Senāsanaṁ gāmaṁ atiharitabbaṁ ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu
kho senāsanaṁ gāmaṁ atihariyethāti evañce taṁ labhetha iccetaṁ
kusalaṁ no ce labhetha ajjhokāse catūsu pāsāṇakesu mañcaṁ
paññāpetvā mañce mañcaṁ āropetvā pīṭhe pīṭhaṁ āropetvā
senāsanaṁ upari puñjaṁ karitvā dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ
paṭisāmetvā tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā pakkamitabbaṁ
appevanāma aṅgānipi seseyyunti idaṁ kho bhikkhave gamikānaṁ
bhikkhūnaṁ vattaṁ yathā gamikehi bhikkhūhi sammā vattitabbanti.

[420] Tena kho pana samayena bhikkhū bhattagge na anumodanti.
Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā
sakyaputtiyā bhattagge na anumodissantīti. Assosuṁ kho bhikkhū
tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Athakho
te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe 1 dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave bhattagge anumoditunti.

[421] Athakho 2 bhikkhūnaṁ etadahosi kena nu kho bhattagge
anumoditabbanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā
etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave therena bhikkhunā bhattagge anumoditunti.

[422] Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṁ
1 Yu. etasmiṁ pakaraṇeti pāṭhadvayaṁ natthi. 2 Ma. tesaṁ.
Hoti. Āyasmā sārīputto saṅghathero hoti. Bhikkhū bhagavatā
anuññātaṁ therena bhikkhunā bhattagge anumoditunti āyasmantaṁ
sārīputtaṁ ekakaṁ ohāya pakkamiṁsu. Athakho āyasmā sārīputto
te manusse paṭisammoditvā pacchā ekako agamāsi. Addasā
kho bhagavā āyasmantaṁ sārīputtaṁ dūrato va ekakaṁ 1 āgacchantaṁ
disvāna āyasmantaṁ sārīputtaṁ etadavoca kacci sārīputta bhattaṁ
iddhaṁ ahosīti. Iddhaṁ kho bhante bhattaṁ ahosi apica maṁ
bhikkhū ekakaṁ ohāya pakkantāti. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne
etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi
bhikkhave bhattagge catūhi pañcahi therānutherehi bhikkhūhi āgametunti.

[423] Tena kho pana samayena aññataro thero bhattagge
vaccito 2 āgameti 3 . So vaccaṁ sandhārento 4 mucchito papati.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sati karaṇīye
anantarikaṁ bhikkhuṁ āpucchitvā gantunti.

[424] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dunnivatthā
duppārutā anākappasampannā bhattaggaṁ gacchanti vokkammapi
therānaṁ bhikkhūnaṁ purato purato gacchanti therepi bhikkhū anūpakhajja
1 Ma. Yu. Rā. ekakanti vacanaṁ natthi. 2 Rā. vaccapīḷito. 3 Ma. Yu. āgamesi.
4 Ma. sandhāretuṁ asakkonto.
Nisīdanti navepi bhikkhū āsanena paṭibāhanti saṅghāṭimpi
ottharitvā antaraghare nisīdanti. Ye te bhikkhū appicchā .pe.
Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā
bhikkhū dunnivatthā duppārutā anākappasampannā bhattaggaṁ
gacchissanti vokkammapi therānaṁ bhikkhūnaṁ purato purato gacchissanti
therepi bhikkhū anupakhajja nisīdissanti navepi bhikkhū āsanena 1
paṭibāhissanti saṅghāṭimpi ottharitvā antaraghare nisīdissantīti.
Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ
kira bhikkhave chabbaggiyā bhikkhū dunnivatthā duppārutā anākappasampannā
bhattaggaṁ gacchanti vokkammapi therānaṁ bhikkhūnaṁ purato
purato gacchanti therepi bhikkhū anupakhajja nisīdanti navepi bhikkhū
āsanena paṭibāhanti saṅghāṭimpi ottharitvā antaraghare
nisīdantīti. Saccaṁ bhagavāti .pe. Vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā
bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave bhikkhūnaṁ bhattaggavattaṁ
paññāpessāmi yathā bhikkhūhi bhattagge sammā vattitabbaṁ.