[782] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
naruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Jātiyā ñāṇaṁ .pe.
Bhave ñāṇaṁ .pe. Upādāne ñāṇaṁ .pe. Taṇhāya ñāṇaṁ .pe.
Vedanāya ñāṇaṁ .pe. Phasse ñāṇaṁ .pe. Saḷāyatane ñāṇaṁ
.pe. Nāmarūpe ñāṇaṁ .pe. Viññāṇe ñāṇaṁ .pe. Saṅkhāresu
ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā saṅkhārasamudaye ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā
saṅkhāranirodhe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya
ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ
niruttipaṭisambhidā ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.

[783] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tattha katamā dhammapaṭisambhidā
idha bhikkhu dhammaṁ jānāti suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthaṁ
udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhūtadhammaṁ vedallaṁ ayaṁ vuccati dhammapaṭisambhidā
so tassa tasseva bhāsitassa atthaṁ jānāti ayaṁ
imassa bhāsitassa attho ayaṁ imassa bhāsitassa atthoti ayaṁ
vuccati atthapaṭisambhidā tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Suttantabhājanīyaṁ.

[784] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā kusalā
Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ
vā panārabbha tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti
ime dhammā kusalā imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā tesaṁ
vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Catasso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā kusalā yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ
kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Somanassasahagataṁ
ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
.pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe.
Upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ
vā panārabbha tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti
ime dhammā kusalā imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā
tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Catasso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā kusalā yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā
maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati paṭhavīkasiṇaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo
hoti ime dhammā kusalā imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā
tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā
tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ
niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni
ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā
paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā kusalā yasmiṁ samaye
arūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma
nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā
.pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati tasmiṁ samaye phasso
hoti .pe. Avikkhepo hoti ime dhammā kusalā imesu
dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā
yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra
dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni
Ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu
ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā
dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame
dhammā kusalā yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ
apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva
kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhāpaṭipadaṁ
dandhābhiññaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti
ime dhammā kusalā imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā
tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.

[785] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā akusalā
yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ
rūpārammaṇaṁ vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā
panārabbha tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti
ime dhammā akusalā imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā
tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Catasso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā akusalā yasmiṁ samaye akusalaṁ
cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ sasaṅkhārena
.pe. Somanassasahagataṁ diṭṭhigatavippayuttaṁ .pe. Somanassasahagataṁ
diṭṭhigatavippayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ
.pe. Upekkhāsahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ
diṭṭhigatavippayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ diṭṭhigatavippayuttaṁ
sasaṅkhārena .pe. Domanassasahagataṁ paṭighasampayuttaṁ .pe. Domanassasahagataṁ
paṭighasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ vicikicchāsampayuttaṁ
.pe. Upekkhāsahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ
vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye
phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime dhammā akusalā
imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā tesaṁ vipāke ñāṇaṁ
atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti
tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena
tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu
ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.

[786] Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā
Paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye
kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ cakkhuviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ rūpārammaṇaṁ tasmiṁ samaye
phasso hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ hoti
upekkhā hoti cittassa ekaggatā hoti manindriyaṁ hoti
upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi
atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā abyākatā
imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame
dhammā abyākatā yasmiṁ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa
katattā upacitattā vipākaṁ sotaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ
saddārammaṇaṁ .pe. Ghānaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ
gandhārammaṇaṁ .pe. Jivhāviññāṇaṁ uppannaṁ hoti
upekkhāsahagataṁ rasārammaṇaṁ .pe. Kāyaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti
sukhasahagataṁ phoṭṭhabbārammaṇaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti vedanā
hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ hoti sukhaṁ hoti cittassa
ekaggatā hoti manindriyaṁ hoti sukhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ
Hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā
arūpino dhammā ime dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ
atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti
tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena
tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu
ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā
yasmiṁ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā
vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā
vā .pe. Phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ
samaye phasso hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ
hoti vitakko hoti vicāro hoti upekkhā hoti cittassa ekaggatā
hoti manindriyaṁ hoti upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye
vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino
dhammā ime dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā
yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra
dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni
ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu
ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā
Yasmiṁ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā
vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā
rūpārammaṇā vā .pe. Dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha
tasmiṁ samaye phasso hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā
hoti cittaṁ hoti vitakko hoti vicāro hoti pīti hoti sukhaṁ
hoti cittassa ekaggatā hoti manindriyaṁ hoti somanassindriyaṁ
hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi
paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā abyākatā imesu
dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame
dhammā abyākatā yasmiṁ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa
katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti
upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā .pe. Dhammārammaṇā vā yaṁ
yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye phasso hoti vedanā hoti saññā
hoti cetanā hoti cittaṁ hoti vitakko hoti vicāro hoti
upekkhā hoti cittassa ekaggatā hoti manindriyaṁ hoti
upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi
Atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā abyākatā
imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ
dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni
idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso
paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye kāmāvacarassa
kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu
uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā .pe.
Somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagatā
ñāṇavippayuttā .pe. Somanassasahagatā ñāṇavippayuttā
sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā .pe. Upekkhāsahagatā
ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā
.pe. Upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena
rūpārammaṇā vā .pe. Dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha
tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime dhammā
abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā
tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ
niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni
ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā
maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati paṭhavīkasiṇaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo
hoti ime dhammā kusalā tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa
katattā upacitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati paṭhavīkasiṇaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti .pe.
Avikkhepo hoti ime dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ
atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti
tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena
tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu
ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā
yasmiṁ samaye arūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ
samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa
ca pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati tasmiṁ samaye
phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime dhammā kusalā tasseva
arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ sabbaso
ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ
sukhassa ca pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
Tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime dhammā
abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā
tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ
niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni
ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye lokuttaraṁ
jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya
bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati dukkhāpaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti
.pe. Avikkhepo hoti ime dhammā kusalā tasseva lokuttarassa
kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi
.pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhāpaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ
suññataṁ tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime
dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya
niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe
ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti
imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā
paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye
Akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ cakkhuviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ rūpārammaṇaṁ .pe. Sotaviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ saddārammaṇaṁ .pe. Ghānaviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ gandhārammaṇaṁ .pe. Jivhāviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ rasārammaṇaṁ .pe. Kāyaviññāṇaṁ
uppannaṁ hoti dukkhasahagataṁ phoṭṭhabbārammaṇaṁ tasmiṁ samaye phasso
hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ hoti dukkhaṁ
hoti cittassa ekaggatā hoti manindriyaṁ hoti dukkhindriyaṁ hoti
jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi
paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā abyākatā imesu
dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ
paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā
yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti
ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā
atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame
dhammā abyākatā yasmiṁ samaye akusalassa kammassa katattā
upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā
rūpārammaṇā vā .pe. Phoṭṭhabbārammaṇā vā .pe. Manoviññāṇadhātu
uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā .pe.
Dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye phasso
Hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ hoti vitakko
hoti vicāro hoti upekkhā hoti cittassa ekaggatā hoti
manindriyaṁ hoti upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā
pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā
ime dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā
yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe
ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni
jānāti imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ
paṭibhāṇapaṭisambhidā.

[787] Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā
paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye
manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā
upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā .pe. Phoṭṭhabbārammaṇā
vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye phasso hoti
vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti cittaṁ hoti vitakko
hoti vicāro hoti upekkhā hoti cittassa ekaggatā hoti manindriyaṁ
hoti upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ samaye
aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā
abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya niruttiyā
tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ
Niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti imāni
ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu
uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca
kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā .pe. Dhammārammaṇā
vā .pe. Manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā
neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā
rūpārammaṇā vā .pe. Dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha
tasmiṁ samaye phasso hoti vedanā hoti saññā hoti cetanā hoti
cittaṁ hoti vitakko hoti vicāro hoti upekkhā hoti cittassa
ekaggatā hoti viriyindriyaṁ hoti samādhindriyaṁ hoti manindriyaṁ
hoti upekkhindriyaṁ hoti jīvitindriyaṁ hoti ye vā pana tasmiṁ
samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime
dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya
niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe
ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti
imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.
Tisso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā
paṭibhāṇapaṭisambhidā. Katame dhammā abyākatā yasmiṁ samaye
Manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā
na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā .pe.
Somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagatā
ñāṇavippayuttā .pe. Somanassasahagatā ñāṇavippayuttā
sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā .pe.
Upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagatā
ñāṇavippayuttā .pe. Upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena
.pe. Rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti .pe. Arūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti
kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ
sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ
sukhassa ca pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati tasmiṁ samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ime
dhammā abyākatā imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā yāya
niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe
ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti
imāni ñāṇāni idamatthajotakānīti ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā.

[788] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Tisso paṭisambhidā
kāmāvacarakusalato catūsu ñāṇasampayuttesu cittuppādesu kiriyato catūsu
Ñāṇasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti atthapaṭisambhidā
etesu ceva uppajjati catūsu ca maggesu catūsu ca phalesu uppajjati.
Abhidhammabhājanīyaṁ.

[789] Catasso paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā
niruttipaṭisambhidā paṭibhāṇapaṭisambhidā. Catunnaṁ paṭisambhidānaṁ kati
kusalā kati akusalā kati abyākatā .pe. Kati saraṇā kati araṇā.

[790] Siyā kusalā siyā abyākatā siyā sukhāya vedanāya
sampayuttā siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tisso
paṭisambhidā siyā vipākadhammadhammā siyā nevavipākanavipākadhammadhammā
atthapaṭisambhidā siyā vipākā siyā vipākadhammadhammā siyā
nevavipākanavipākadhammadhammā. Tisso paṭisambhidā anupādinnupādāniyā
atthapaṭisambhidā siyā anupādinnupādāniyā siyā
anupādinnānupādāniyā. Tisso paṭisambhidā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā
atthapaṭisambhidā siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā siyā asaṅkiliṭṭhāsaṅkilesikā.
Tisso paṭisambhidā savitakkasavicārā atthapaṭisambhidā
siyā savitakkasavicārā siyā avitakkavicāramattā siyā
avitakkāvicārā. Siyā pītisahagatā siyā sukhasahagatā siyā upekkhāsahagatā
nevadassanenanabhāvanāyapahātabbā nevadassanenanabhāvanāya-
pahātabbahetukā. Tisso paṭisambhidā siyā ācayagāmino
siyā nevāacayagāminonāpacayagāmino atthapaṭisambhidā siyā
Ācayagāminī siyā apacayagāminī siyā nevāacayagāminīnāpacayagāminī.
Tisso paṭisambhidā nevasekkhānāsekkhā atthapaṭisambhidā
siyā sekkhā siyā asekkhā siyā nevasekkhānāsekkhā.
Tisso paṭisambhidā parittā atthapaṭisambhidā siyā parittā siyā
appamāṇā. Niruttipaṭisambhidā parittārammaṇā tisso paṭisambhidā
siyā parittārammaṇā siyā mahaggatārammaṇā siyā appamāṇārammaṇā.
Tisso paṭisambhidā majjhimā atthapaṭisambhidā siyā
majjhimā siyā paṇītā. Tisso paṭisambhidā aniyatā atthapaṭisambhidā
siyā sammattaniyatā siyā aniyatā. Niruttipaṭisambhidā
na vattabbā maggārammaṇātipi maggahetukātipi maggādhipatinītipi
atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā siyā maggahetukā siyā
maggādhipatinī siyā na vattabbā maggahetukātipi maggādhipatinītipi dve
paṭisambhidā siyā maggārammaṇā na maggahetukā siyā maggādhipatino
siyā na vattabbā maggārammaṇātipi maggādhipatinotipi. Tisso
paṭisambhidā siyā uppannā siyā anuppannā na vattabbā
uppādinoti atthapaṭisambhidā siyā uppannā siyā anuppannā siyā
uppādinī. Siyā atītā siyā anāgatā siyā paccuppannā.
Niruttipaṭisambhidā paccuppannārammaṇā dve paṭisambhidā siyā
atītārammaṇā siyā anāgatārammaṇā siyā paccuppannārammaṇā
atthapaṭisambhidā siyā atītārammaṇā siyā anāgatārammaṇā siyā
Paccuppannārammaṇā siyā na vattabbā atītārammaṇātipi
anāgatārammaṇātipi paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā siyā
bahiddhā siyā ajjhattabahiddhā. Niruttipaṭisambhidā bahiddhārammaṇā
tisso paṭisambhidā siyā ajjhattārammaṇā siyā bahiddhārammaṇā
siyā ajjhattabahiddhārammaṇā. Anidassanāppaṭighā.

[791] Hetū sahetukā hetusampayuttā hetū ceva sahetukā ca
hetū ceva hetusampayuttā ca na vattabbā na hetū sahetukātipi
na hetū ahetukātipi. Sappaccayā saṅkhatā anidassanā appaṭighā
arūpā tisso paṭisambhidā lokiyā atthapaṭisambhidā siyā
lokiyā siyā lokuttarā kenaci viññeyyā kenaci na
viññeyyā.