[762] Catasso appamaññāyo. Idha bhikkhu mettāsahagatena
cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā
catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ
mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena
abyāpajjhena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ
pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho
tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā
vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā
viharati. Muditāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā
dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi
sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ muditāsahagatena cetasā vipulena
Mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.
Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ
tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya
sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena
appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Catunnaṁ
appamaññānaṁ kati kusalā kati akusalā kati abyākatā .pe.
Kati saraṇā kati araṇā.

[763] Siyā kusalā siyā abyākatā. Tisso appamaññāyo
sukhāya vedanāya sampayuttā upekkhā adukkhamasukhāya vedanāya
sampayuttā. Siyā vipākā siyā vipākadhammadhammā siyā
nevavipākanavipākadhammadhammā siyā upādinnupādāniyā siyā
anupādinnupādāniyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā. Tisso appamaññāyo siyā
savitakkasavicārā siyā avitakkavicāramattā siyā avitakkāvicārā
upekkhā avitakkāvicārā. Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā
siyā sukhasahagatā na upekkhāsahagatā siyā na vattabbā pītisahagatāti
upekkhā upekkhāsahagatā. Nevadassanenanabhāvanāyapahātabbā
nevadassanenanabhāvanāyapahātabbahetukā siyā ācayagāmino siyā
nevāacayagāminonāpacayagāmino nevasekkhānāsekkhā mahaggatā na
vattabbā parittārammaṇātipi mahaggatārammaṇātipi appamāṇārammaṇātipi
majjhimā aniyatā na vattabbā maggārammaṇātipi
Maggahetukātipi maggādhipatinotipi siyā uppannā siyā anuppannā
siyā uppādino siyā atītā siyā anāgatā siyā paccuppannā
na vattabbā atītārammaṇātipi anāgatārammaṇātipi paccuppannārammaṇātipi
siyā ajjhattā siyā bahiddhā siyā ajjhattabahiddhā
bahiddhārammaṇā anidassanāppaṭighā.

[764] Mettā hetu tisso appamaññāyo na hetū. Sahetukā
hetusampayuttā. Mettā hetu ceva sahetukā ca tisso appamaññāyo
na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti sahetukā ceva
na ca hetū. Mettā hetu ceva hetusampayuttā ca tisso
appamaññāyo na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti hetusampayuttā
ceva na ca hetū. Tisso appamaññāyo na hetū
sahetukā mettā na vattabbā na hetu sahetukātipi na hetu
ahetukātipi.

[765] Sappaccayā saṅkhatā anidassanā appaṭighā arūpā
lokiyā kenaci viññeyyā kenaci na viññeyyā. No āsavā
sāsavā āsavavippayuttā na vattabbā āsavā ceva sāsavā
cāti sāsavā ceva no ca āsavā na vattabbā āsavā ceva
āsavasampayuttā cātipi āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi
āsavavippayuttasāsavā. No saññojanā .pe. No ganthā .pe.
No oghā .pe. No yogā .pe. No nīvaraṇā .pe. No
Parāmāsā .pe. Sārammaṇā no cittā cetasikā cittasampayuttā
cittasaṁsaṭṭhā cittasamuṭṭhānā cittasahabhuno cittānuparivattino
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino bāhirā nupādā siyā upādinnā
siyā anupādinnā. Nupādānā .pe. No kilesā .pe.

[766] Na dassanena pahātabbā na bhāvanāya pahātabbā na
dassanena pahātabbahetukā na bhāvanāya pahātabbahetukā. Tisso
appamaññāyo siyā savitakkā siyā avitakkā upekkhā avitakkā.
Tisso appamaññāyo siyā savicārā siyā avicārā upekkhā
avicārā. Tisso appamaññāyo siyā sappītikā siyā appītikā
upekkhā appītikā. Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā
siyā na pītisahagatā upekkhā na pītisahagatā. Tisso appamaññāyo
sukhasahagatā upekkhā na sukhasahagatā. Upekkhā upekkhāsahagatā
tisso appamaññāyo na upekkhāsahagatā. Na
kāmāvacarā rūpāvacarā na arūpāvacarā pariyāpannā aniyyānikā
aniyatā sauttarā araṇāti.
Pañhāpucchakaṁ.
Appamaññāvibhaṅgo samatto.
---------
Sikkhāpadavibhaṅgo

[767] Pañca sikkhāpadāni pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṁ kāmesu micchācārā veramaṇī
sikkhāpadaṁ musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
veramaṇī sikkhāpadaṁ.

[768] Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ
samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
pāṇātipātā viramantassa yā tasmiṁ samaye pāṇātipātā
ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti
velāanatikkamo setughāto idaṁ vuccati pāṇātipātā
veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā.
Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye
kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
pāṇātipātā viramantassa yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā
sañcetayitattaṁ idaṁ vuccati pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṁ pāṇātipātā
veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ
hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ pāṇātipātā viramantassa
phasso .pe. Paggāho avikkhepo idaṁ vuccati pāṇātipātā
Veramaṇī sikkhāpadaṁ. Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
.pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena pāṇātipātā viramantassa
yā tasmiṁ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī
akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto idaṁ
vuccati pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā veramaṇiyā
sampayuttā. Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ
samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
sasaṅkhārena pāṇātipātā viramantassa yā tasmiṁ samaye cetanā
sañcetanā sañcetayitattaṁ idaṁ vuccati pāṇātipātā veramaṇī
sikkhāpadaṁ avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṁ
pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ
cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena
pāṇātipātā viramantassa phasso .pe. Paggāho avikkhepo idaṁ
vuccati pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ.

[769] Tattha katamaṁ adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṁ .pe.
Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṁ .pe. Musāvādā veramaṇī
sikkhāpadaṁ .pe. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ
yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa yā tasmiṁ
samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati virati paṭivirati veramaṇī
akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto idaṁ
vuccati surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā
dhammā veramaṇiyā sampayuttā. Tattha katamaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ
uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
viramantassa yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā
sañcetayitattaṁ idaṁ vuccati surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī
sikkhāpadaṁ avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṁ
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye
kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa phasso .pe. Paggāho
avikkhepo idaṁ vuccati surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ.
Tattha katamaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ
yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
.pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
viramantassa yā tasmiṁ samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati
virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo
setughāto idaṁ vuccati surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī
sikkhāpadaṁ avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā. Tattha katamaṁ
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye
kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa yā
tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ idaṁ vuccati
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā cetanāya
sampayuttā. Tattha katamaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī
sikkhāpadaṁ yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti
upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
viramantassa phasso .pe. Paggāho avikkhepo idaṁ
vuccati surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṁ.

[770] Pañca sikkhāpadāni pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṁ kāmesu micchācārā veramaṇī
Sikkhāpadaṁ musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
veramaṇī sikkhāpadaṁ.

[771] Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ
samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ chandādhipateyyaṁ viriyādhipateyyaṁ
cittādhipateyyaṁ vīmaṁsādhipateyyaṁ chandādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ
viriyādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ cittādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ
paṇītaṁ vīmaṁsādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ pāṇātipātā viramantassa
yā tasmiṁ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī
akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto idaṁ
vuccati pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā veramaṇiyā
sampayuttā. Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ chandādhipateyyaṁ viriyādhipateyyaṁ
cittādhipateyyaṁ vīmaṁsādhipateyyaṁ chandādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ
viriyādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ cittādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ
paṇītaṁ vīmaṁsādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ pāṇātipātā viramantassa
yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ idaṁ vuccati
pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā cetanāya
sampayuttā. Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ
Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ chandādhipateyyaṁ viriyādhipateyyaṁ
cittādhipateyyaṁ vīmaṁsādhipateyyaṁ chandādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ
viriyādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ cittādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ
vīmaṁsādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ pāṇātipātā viramantassa phasso
.pe. Paggāho avikkhepo idaṁ vuccati pāṇātipātā veramaṇī
sikkhāpadaṁ. Tattha katamaṁ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ yasmiṁ
samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
.pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇasampayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ
sasaṅkhārena .pe. Upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Upekkhāsahagataṁ
ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ chandādhipateyyaṁ
viriyādhipateyyaṁ cittādhipateyyaṁ chandādhipateyyaṁ hīnaṁ
majjhimaṁ paṇītaṁ viriyādhipateyyaṁ hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ cittādhipateyyaṁ
hīnaṁ majjhimaṁ paṇītaṁ pāṇātipātā viramantassa yā tasmiṁ samaye
pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ
anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto idaṁ vuccati pāṇātipātā
veramaṇī sikkhāpadaṁ avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā .pe.
Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā .pe. Phasso .pe. Paggāho
Avikkhepo idaṁ vuccati pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṁ.