[520] Katamantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho yena
kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ phusi
vā phusati vā phusissati vā phuse vā kāyopeso kāyāyatanaṁpetaṁ
kāyadhātupesā kāyindriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso
paṇḍaraṁpetaṁ khettaṁpetaṁ vatthuṁpetaṁ orimantīraṁpetaṁ suñño gāmopeso
idantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ yo kāyo
catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano
sappaṭigho yamhi kāyamhi anidassanamhi sappaṭighamhi phoṭṭhabbo
anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati
vā paṭihaññe vā kāyopeso kāyāyatanaṁpetaṁ kāyadhātupesā
Kāyindriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ
khettaṁpetaṁ vatthuṁpetaṁ orimantīraṁpetaṁ suñño gāmopeso idantaṁ
rūpaṁ kāyāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ yo kāyo catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano
sappaṭigho yo kāyo anidassano sappaṭigho phoṭṭhabbamhi
anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati
vā paṭihaññe vā kāyopeso kāyāyatanaṁpetaṁ kāyadhātupesā
kāyindriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso
paṇḍaraṁpetaṁ khettaṁpetaṁ vatthuṁpetaṁ orimantīraṁpetaṁ suñño gāmopeso
idantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ yo kāyo
catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano
sappaṭigho yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyasamphasso
uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe.
Yaṁ kāyaṁ nissāya phoṭṭhabbaṁ ārabbha kāyasamphassajā vedanā .pe.
Saññā .pe. Cetanā .pe. Kāyaviññāṇaṁ uppajji vā
uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁ kāyaṁ
nissāya phoṭṭhabbārammaṇo kāyasamphasso uppajji vā uppajjati
vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁ kāyaṁ nissāya
phoṭṭhabbārammaṇā kāyasamphassajā vedanā .pe. Saññā .pe.
Cetanā .pe. Kāyaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā
Uppajjissati vā uppajje vā kāyopeso kāyāyatanaṁpetaṁ kāyadhātupesā
kāyindriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso
paṇḍaraṁpetaṁ khettaṁpetaṁ vatthuṁpetaṁ orimantīraṁpetaṁ suñño gāmopeso
idantaṁ rūpaṁ kāyāyatanaṁ.

[521] Katamantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ
odātaṁ kāḷakaṁ mañjeṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ
rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ chaḷaṁlaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ
thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo
candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā suriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ
vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa
vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā yaṁ vā panaññampi atthi
rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ
yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi
vā passati vā passissati vā passe vā rūpaṁpetaṁ rūpāyatanaṁpetaṁ
rūpadhātupesā idantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ
yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ
nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjeṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ
ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ
chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko
Andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā
suriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa
vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa
vaṇṇanibhā yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ yamhi rūpamhi sanidassanamhi
sappaṭighamhi cakkhuṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati
vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā rūpaṁpetaṁ rūpāyatanaṁpetaṁ
rūpadhātupesā idantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ
yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ
nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjeṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ
ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ
chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko
andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā
suriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa
vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa
vaṇṇibhā yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ
sappaṭighaṁ cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati
vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā rūpaṁpetaṁ rūpāyatanaṁpetaṁ
rūpadhātupesā idantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rūpāyatanaṁ
Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ
nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjeṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ
ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturaṁsaṁ
chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro
abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā suriyamaṇḍalassa
vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā
maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā yaṁ
vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā
sanidassanaṁ sappaṭighaṁ yaṁ rūpaṁ ārabbha cakkhuṁ nissāya cakkhusamphasso
uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā
.pe. Yaṁ rūpaṁ ārabbha cakkhuṁ nissāya cakkhusamphassajā vedanā
.pe. Saññā .pe. Cetanā .pe. Cakkhuviññāṇaṁ uppajji
vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁrūpārammaṇo
cakkhuṁ nissāya cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati
vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁrūpārammaṇā cakkhuṁ
nissāya cakkhusamphassajā vedanā .pe. Saññā .pe. Cetanā
.pe. Cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati
vā uppajje vā rūpaṁpetaṁ rūpāyatanaṁpetaṁ rūpadhātupesā idantaṁ
rūpaṁ rūpāyatanaṁ.

[522] Katamantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ
Upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo
paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ
nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo
amanussasaddo yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho yaṁ saddaṁ anidassanaṁ
sappaṭighaṁ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā
suṇissati vā suṇe vā saddopeso saddāyatanaṁpetaṁ saddadhātupesā
idantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ yo saddo
catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo
mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo
pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo
vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo yo vā
panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano
sappaṭigho yamhi saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi sotaṁ anidassanaṁ
sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā
paṭihaññe vā saddopeso saddāyatanaṁpetaṁ saddadhātupesā idantaṁ
rūpaṁ saddāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ yo saddo catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo
saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo
sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo
Udakasaddo manussasaddo amanussasaddo yo vā panaññopi atthi
saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho yo
saddo anidassano sappaṭigho sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi
paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā
saddopeso saddāyatanaṁpetaṁ saddadhātupesā idantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.
Katamantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya
anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo
gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ
nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo
amanussasaddo yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho yaṁ saddaṁ ārabbha sotaṁ
nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā
uppajje vā .pe. Yaṁ saddaṁ ārabbha sotaṁ nissāya sotasamphassajā
vedanā .pe. Saññā .pe. Cetanā .pe. Sotaviññāṇaṁ
uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe.
Yaṁsaddārammaṇo sotaṁ nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati
vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁsaddārammaṇā
sotaṁ nissāya sotasamphassajā vedanā .pe. Saññā .pe. Cetanā
.pe. Sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati
vā uppajje vā saddopeso saddāyatanaṁpetaṁ saddadhātupesā
Idantaṁ rūpaṁ saddāyatanaṁ.

[523] Katamantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho
pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho visagandho sugandho
duggandho yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya anidassano sappaṭigho yaṁ gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ
ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati
vā ghāye vā gandhopeso gandhāyatanaṁpetaṁ gandhadhātupesā idantaṁ
rūpaṁ gandhāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ yo gandho catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho
tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho visagandho
sugandho duggandho yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho yamhi gandhamhi anidassanamhi
sappaṭighamhi ghānaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā
paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā gandhopeso
gandhāyatanaṁpetaṁ gandhadhātupesā idantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ. Katamantaṁrūpaṁ
gandhāyatanaṁ yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano
sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho
phalagandho āmagandho visagandho sugandho duggandho yo vā panaññopi
atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho
Yo gandho anidassano sappaṭigho ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi
paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā
gandhopeso gandhāyatanaṁpetaṁ gandhadhātupesā idantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.
Katamantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya
anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho
pupphagandho phalagandho āmagandho visagandho sugandho duggandho yo
vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano
sappaṭigho yaṁ gandhaṁ ārabbha ghānaṁ nissāya ghānasamphasso
uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe.
Yaṁ gandhaṁ ārabbha ghānaṁ nissāya ghānasamphassajā vedanā .pe.
Saññā .pe. Cetanā .pe. Ghānaviññāṇaṁ uppajji vā
uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁgandhārammaṇo
ghānaṁ nissāya ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā
uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁgandhārammaṇā ghānaṁ
nissāya ghānasamphassajā vedanā .pe. Saññā .pe. Cetanā
.pe. Ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati
vā uppajje vā gandhopeso gandhāyatanaṁpetaṁ gandhadhātupesā
idantaṁ rūpaṁ gandhāyatanaṁ.

[524] Katamantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso
Puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ
lambilaṁ kasāvo sādu asādu yo vā panaññopi atthi raso
catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho yaṁ rasaṁ
anidassanaṁ sappaṭighaṁ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā
sāyati vā sāyissati vā sāye vā rasopeso rasāyatanaṁpetaṁ
rasadhātupesā idantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ
yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho
mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ
madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu
yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya
anidassano sappaṭigho yamhi rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi
jivhā anidassanā sappaṭighā paṭihaññi vā paṭihaññati vā
paṭihaññissati vā paṭihaññe vā rasopeso rasāyatanaṁpetaṁ
rasadhātupesā idantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ
yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho
mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ
madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu
yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya
anidassano sappaṭigho yo raso anidassano sappaṭigho jivhāya
anidassanāya sappaṭighāya paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati
Vā paṭihaññe vā rasopeso rasāyatanaṁpetaṁ rasadhātupesā idantaṁ
rūpaṁ rasāyatanaṁ. Katamantaṁ rūpaṁ rasāyatanaṁ yo raso catunnaṁ
mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso
tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ
loṇikaṁ khārikaṁ lambilaṁ kasāvo sādu asādu yo vā panaññopi
atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho
yaṁ rasaṁ ārabbha jivhaṁ nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati
vā uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁ rasaṁ ārabbha
jivhaṁ nissāya jivhāsamphassajā vedanā .pe. Saññā .pe.
Cetanā .pe. Jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā
uppajjissati vā uppajje vā .pe. Yaṁrasārammaṇo jivhaṁ
nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati
vā uppajje vā .pe. Yaṁrasārammaṇā jivhaṁ nissāya jivhāsamphassajā
vedanā .pe. Saññā .pe. Cetanā .pe.
Jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā
uppajje vā rasopeso rasāyatanaṁpetaṁ rasadhātupesā idantaṁ
rūpaṁ rasāyatanaṁ.

[525] Katamantaṁ rūpaṁ itthindriyaṁ yaṁ itthiyā itthīliṅgaṁ
itthīnimittaṁ itthīkuttaṁ itthākappo itthittaṁ itthībhāvo idantaṁ
rūpaṁ itthindriyaṁ.

[526] Katamantaṁ rūpaṁ purisindriyaṁ yaṁ purisassa purisaliṅgaṁ
purisanimittaṁ purisakuttaṁ purisākappo purisattaṁ purisabhāvo idantaṁ
rūpaṁ purisindriyaṁ.

[527] Katamantaṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ
āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ
idantaṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.

[528] Katamantaṁ rūpaṁ kāyaviññatti yā kusalacittassa vā
akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā
paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā sammiñjentassa
vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā
santhambhitattaṁ viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ idantaṁ rūpaṁ
kāyaviññatti.

[529] Katamantaṁ rūpaṁ vacīviññatti yā kusalacittassa vā
akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho
udīraṇaṁ ghoso ghosakammaṁ vācā vacībhedo ayaṁ vuccati vācā yā
tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ idantaṁ rūpaṁ
vacīviññatti.