พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[131] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū 1
ito satasahassamhi loke 2 uppajji nāyako 3 .
Tadāhaṁ haṁsavatiyā seṭṭhiputto mahaddhano
jaṅghavihāraṁ vicaraṁ saṅghārāmaṁ agañchahaṁ.
Tadā so lokapajjoto dhammaṁ desesi nāyako
madhurassarānaṁ 4 pavaraṁ sāvakaṁ abhikittayi.
Taṁ sutvā mudito hutvā kāraṁ katvā mahesino
vanditvā satthuno pāde taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
Tadā buddho viyākāsi saṅghamajjhe vināyako
anāgatamhi addhāne lacchasetaṁ manorathaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
bhaddiyo nāma nāmena hessati satthu sāvako.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
1 Ma. Yu. sabbadhammesu cakkhumā. 2 Ma. Yu. kappe. 3 Yu. cakkhumā.
4 Ma. Yu. mañjussarānaṁ.
Dvenavute ito kappe phusso uppajji nāyako
durāsado dupasaho sabbalokuttamo jino.
Caraṇena ca sampanno brahmā 1 uju patāpavā
hitesī sabbasattānaṁ bahuṁ mocesi bandhanā.
Nandārāmavare 2 tassa ahosiṁ pussakokilo
gandhakuṭisamāsanne ambarukkhe vasāmahaṁ.
Tadā piṇḍāya gacchantaṁ dakkhiṇeyyaṁ jinuttamaṁ
disvā cittaṁ pasādetvā mañjunā abhikūjahaṁ 3 .
Rājuyyānaṁ tadā gantvā supakkaṁ kanakattacaṁ
ambapiṇḍaṁ gahetvāna sambuddhassopanāmayiṁ.
Tadā me cittamaññāya mahākāruṇiko jino
upaṭṭhākassa hatthato pattaṁ paggaṇhi nāyako.
Adāsiṁ 4 haṭṭhacittohaṁ ambapiṇḍaṁ mahāmune
patte pakkhippa pakkhehi pañjaliṁ katvāna mañjunā.
Sarena rajanīyena savanīyena mañjunā 5
vassanto buddhapūjatthaṁ niddaṁ 6 gantvā nipajjahaṁ.
Tadā muditacittaṁ maṁ buddhapemagatāsayaṁ
sakuṇagghi upāgantvā ghātayi duṭṭhamānaso 7 .
Tato cutohaṁ tusite anubhotvā mahāsukhaṁ
manussayonimāgañchiṁ tassa kammassa vāhasā.
1 Ma. Yu. brahā. 2 Ma. nandārāmavane. 3 Ma. mañjunābhinikūjahaṁ. 4 Yu.
dadāmi. 5 Ma. vaggunā. Yu. dhaṁsanā. 6 Ma. nīḷaṁ. 7 Yu. duṭṭhamānasā.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma gottena uppajji vadataṁ varo.
Sāsanaṁ jotayitvā so abhibhuyya kutitthiye
vinayitvāna veneyye nibbuto so sasāvako.
Nibbute tamhi lokagge pasannā janatā bahū
pūjanatthāya buddhassa thūpaṁ kubbanti satthuno.
Sattayojanikaṁ thūpaṁ sattaratanabhūsitaṁ 1
kāressāma mahesissa iccevaṁ mantayanti te.
Kikino kāsirājassa tadā senāya nāyako
hutvāhaṁ appamāṇassa pamāṇaṁ cetiye vadiṁ.
Tadā te mama vākyena cetiyaṁ yojanuggataṁ
akaṁsu naradhīrassa nānāratanabhūsitaṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jāto seṭṭhikule ahaṁ
sāvatthiyaṁ puravare iddhe phīte mahaddhane.
Purappavese sugataṁ disvā vimhitamānaso
pabbajitvāna na ciraṁ arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Cetiyassa pamāṇaṁ yaṁ akariṁ tena kammunā
lakuṇṭakasarīrohaṁ jāto paribbhavāraho.
1 Yu. sattaratanavibhūsitaṁ.
Sarena madhurenāhaṁ pūjetvā isisattamaṁ
mañjussarāna bhikkhūnaṁ aggattaṁ anupāpuṇiṁ.
Phaladānena buddhassa guṇānussaraṇena ca
sāmaññaphalasampanno viharāmi anāsavo.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā lakuṇṭakabhaddiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Lakuṇṭakabhaddiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dutiyaṁ kaṅkhārevatattherāpadānaṁ (542)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[132] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Sīhahanu brahmagiro haṁsadundubhisāvano 1
nāgavikkantagamano candasūrādikappabho.
Mahāmati mahāvīro mahājhāyī mahāgati 2
mahākāruṇiko nātho mahātamavidhaṁsano 3 .
1 Sī. haṁsadundubhinissaro. Ma. sahaṁdundubhinissano. Yu. haṁsadundarabhinissavano.
2 Ma. mahābalo. Yu. mahāhito. 3 Ma. mahātamapanūdano. Yu. mahātamavisūdano.
Sa kadāci tilokaggo veneyyaṁ vinayaṁ bahuṁ
dhammaṁ deseti sambuddho sattacittavidū 1 muni.
Jhāyiṁ jhānarataṁ vīraṁ upasantaṁ anāvilaṁ
vaṇṇayanto parisati toseti janataṁ jino.
Tadāhaṁ haṁsavatiyā brāhmaṇo vedapāragū
dhammaṁ sutvāna mudito taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
Tadā jino viyākāsi saṅghamajjhe vināyako
mudito hohi tvaṁ brahme lacchasetaṁ manorathaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
revato nāma nāmena hessati satthu sāvako.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jātohaṁ koliye pure
khattiye kulasampanne iddhe phīte mahaddhane.
Yadā kapilavatthusmiṁ buddho dhammaṁ adesayi
tadā pasanno sugate pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Kaṅkhā me bahulā āsi kappākappe tahiṁ tahiṁ
taṁ sabbaṁ vinayi buddho desetvā dhammamuttamaṁ.
1 Ma. Yu. sattāsayavidū.
Tatohaṁ tiṇṇasaṁsāro tadā 1 jhānasukhe rato
viharāmi tadā buddho maṁ disvā etadabravi.
Yākāci kaṅkhā idha vā huraṁ vā
sakavediyā vā paravediyā vā
[2]- Jhāyino tā pajahanti sabbā
ātāpino brahmacariyaṁ carantā.
Satasahasse kataṁ kammaṁ phalaṁ dassesi me idha
samutto saravegova kilese jhāpayiṁ mama.
Tato maṁ 3 jhānanirataṁ disvā lokantagū muni
jhāyīnaṁ bhikkhūnaṁ aggo paññāpesi mahāmati.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Kaṅkhārevatattherassa apadānaṁ samattaṁ.
1 Ma. sadā. 2 Ma. ye. 3 Ma. tato jhānarataṁ disvā buddho lokantagū muni.
Tatiyaṁ sīvalittherāpadānaṁ (543)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[133] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Sīlantassa asaṅkheyyaṁ samādhi vajirūpamo
asaṅkheyyaṁ ñāṇavaraṁ vimutti ca anopamā.
Manujāmarunāgānaṁ 1 brahmānañca samāgame
samaṇabrāhmaṇākiṇṇe dhammaṁ desesi nāyako.
Sasāvakaṁ mahālābhiṁ puññavantaṁ jutindharaṁ
ṭhapesi etadaggamhi parisāsu visārado.
Tadāhaṁ khattiyo āsiṁ nagare haṁsasavhaye
sutvā jinassa taṁ vākyaṁ sāvakassa guṇaṁ bahuṁ.
Nimantayitvā sattāhaṁ bhojayitvā sasāvakaṁ
mahādānaṁ daditvāna taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
Tadā maṁ vinataṁ pāde disvāna purisāsabho
sarena mahatā dhīro imaṁ vacanamabravi.
Tato jinassa vacanaṁ sotukāmā mahājanā
devatā atha gandhabbā 2 brahmāno 3 ca mahiddhikā.
Samaṇabrāhmaṇā ceva namassiṁsu katañjalī
namo te purisājañña namo te purisuttama.
1 Ma. Yu. manujāmaranāgānaṁ. 2 Ma. Yu. devadānavagandhabbā. 3 Yu. brahmunā.
Khattiyena mahādānaṁ dinnaṁ sattāhakādhikaṁ 1
sotukāmā phalaṁ tassa byākarohi mahāmuni.
Tato avoca bhagavā suṇātha mama bhāsitaṁ
appameyyamhi buddhamhi sasaṅghamhi patiṭṭhitā 2 .
Dakkhiṇādāya 3 ko vattā appameyyaphalā hi sā
apicesa mahābhogo ṭhānaṁ pattheti uttamaṁ.
Lābhī vipulalābhānaṁ yathā bhikkhu sudassano
tathāhampi bhaveyyanti lacchasetaṁ anāgate.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
sīvalī nāma nāmena hessati satthusāvako.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Ekanavute ito kappe vipassī lokanāyako
uppajji cārunayano 4 sabbadhammavipassako.
Tadāhaṁ bandhumatiyā kulassaññatarassa ca
dayito vuṭṭhito 5 ceva āsiṁ kammantabyāvaṭo 6 .
Tadā aññataro puggo 7 vipassissa mahesino
pariveṇaṁ 8 akāresi mahantamiti vissutaṁ
1 Ma. sattāhikampi vo. Yu. satatāhikaṁ vibho. 2 Yu. saṅghamhi suppatiṭṭhitā.
3 Ma. dakkhiṇā tāya. 4 Ma. cārudassano. 5 Ma. passito. Yu. patthito.
6 Ma. kammantavāvaṭo. 7 Ma. Yu. pūgo. 8 Ma. parivesaṁ.
Niṭṭhite ca mahādānaṁ daduṁ khajjakasaññutaṁ
navaṁ dadhiṁ madhuñceva vicinaṁ neva addasuṁ.
Tadāhantaṁ 1 gahetvāna navadadhiṁ madhumpica
kammasāmigharaṁ gacchiṁ tamesantā 2 mamaddasuṁ.
Sahassamapi datvāna nālabhittha 3 satadvayaṁ
tatohameva cintesiṁ netaṁ hessati orakaṁ.
Yathā ime janā sabbe sakkaronti tathāgataṁ
ahampi kāraṁ karissāmi sasaṅghe lokanāyake.
Tadāhameva netvāna 4 dadhiṁ madhuñca ekato
madditvā lokanāthassa sasaṅghassa adāsahaṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Punāhaṁ bārāṇasiyaṁ rājā hutvā mahāyaso
sattukassa tadā duṭṭho 5 dvārarodhaṁ akārayiṁ.
Tadā tapassino ruddhā ekāhaṁ rakkhitā ahuṁ
tato tassa vipākena pāpiṭṭhaṁ 6 nirayaṁ bhusaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jātohaṁ lokiye pure
suppavāsāva 7 me mātā mahālilicchavi me pitā.
Khattiye puññakammena dvārarodhassa vāhasā
sattavassāni nivasiṁ mātukucchimhi dukkhito.
1 Yu. tadābhattaṁ. 2 Yu. tamesantaṁ tamaddasuṁ. 3 Ma. nālabhiṁsu ca taṁdvayaṁ.
4 Ma. Yu. tadāhamevaṁ cintetvā. 5 Yu. buddho. 6 Ma. pāpatiṁ. Yu. pāpattaṁ.
7 Ma. Yu. ca.
Sattāhaṁ dvāramuḷhohaṁ mahādukkhasamappito
mātā me chandadānena evaṁ āsi sudukkhitā.
Suvatthitohaṁ nikkhanto buddhena anukampito
nikkhantadivaseyeva pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Upajjhāyo sārīputto me moggallāno mahiddhiko
kese oropayanto me anusāsi mahāmati.
Kesesu chijjamānesu arahattaṁ apāpuṇiṁ
devā nāgā manussā ca paccaye upanenti me.
Padumuttaranāmañca vipassiñca vināyakaṁ
yaṁ pūjayiṁ pamudito paccayehi visesato.
Tato tesaṁ visesena kammānaṁ vipuluttamaṁ
lābhaṁ labhāmi sabbattha vane gāme jale thale.
Revataṁ dassanatthāya yadā yāti vināyako
tiṁsabhikkhusahassehi saha lokagganāyako.
Tadā devopanītehi mamatthāya mahāmati
paccayehi mahāvīro sasaṅgho lokanāyako.
Upaṭṭhito mayā buddho gantvā revatamaddasa
tato jetavanaṁ gantvā etadagge ṭhapesi maṁ.
Lābhīnaṁ sīvalī aggo mama sissesu bhikkhavo
sabbalokahito satthā kittayi parisāsu maṁ.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sīvalī thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Sīvalittherassa apadānaṁ samattaṁ.
Catutthaṁ vaṅgīsattherāpadānaṁ (544)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[134] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
ito satasahassasamhi kappe uppajji nāyako.
Yathāpi sāgare ummi 1 gagane viya tārakā
evaṁ pāvacanaṁ tassa arahantehi cittitaṁ.
Sadevāsūranāgehi manujehi purakkhato
samaṇabrāhmaṇākiṇṇe janamajjhe jinuttamo.
Pabhāhi anurañjanto loke lokantagū jino
vacanena vibodhento veneyyapadumāni so.
Vesārajjehi sampanno catūhi purisuttamo
pahīnabhayasārajjo khemappatto visārado.
1. Ma. Yu. ūmi.
Āsabhaṁ pavaraṁ ṭhānaṁ buddhabhūmiñca kevalaṁ
paṭijānāti lokaggo natthi sañcodako kvaci.
Sīhanādamasambhītaṁ nadato tassa tādino
devo naro vā brahmā vā paṭivattā na vijjati.
Desento pavaraṁ dhammaṁ santārento sadevakaṁ
dhammacakkaṁ pavatteti parisāsu visārado.
Paṭibhāṇavataṁ aggaṁ sāvakaṁ sādhusammataṁ
guṇaṁ bahuṁ pakittetvā etadagge ṭhapesi taṁ.
Tadāhaṁ haṁsavatiyā brāhmaṇo sādhusammato
sabbavedavidū jāto vaṅgīso 1 vādisūdano.
Upecca taṁ mahāvīraṁ sutvā taṁ dhammadesanaṁ
pītivaraṁ paṭilabhiṁ sāvakassa guṇe rato.
Nimantayitvā sugataṁ sasaṅghaṁ lokanandanaṁ
sattāhaṁ bhojayitvāhaṁ dussehi chādayiṁ tadā.
Nipacca sirasā pāde katokāso katañjalī
ekamantaṁ ṭhito haṭṭho santhaviṁ jinamuttamaṁ.
Namo te vādisūdana 2 namo te isisattama 3
namo te sabbalokagga namo te abhayaṁkara.
Namo te māramathana namo te diṭṭhisūdana
namo te santisukhada namo te saraṇaṁkara 4 .
1 Ma. Yu. vāgīso. 2 Ma. vādimaddana. Yu. vālisaddūra. 3 Yu. isisuttama.
4 Yu. saraṇantaga.
Anāthānaṁ bhavaṁ nātho bhītānaṁ abhayappado
vissāsaṁ 1 bhūmisantānaṁ saraṇaṁ saraṇesinaṁ.
Evamādīhi sambuddhaṁ santhavitvā mahāguṇaṁ
avocaṁ vādisūrassa 2 gatiṁ pappomi bhikkhuno.
Tadā avoca bhagavā anantapaṭibhāṇavā
yo so buddhaṁ abhojesi 3 sattāhaṁ sahasāvakaṁ.
Guṇañca me pakittesi pasanno sehi pāṇibhi
eso patthayate ṭhānaṁ vādisūrassa 4 bhikkhuno.
Anāgatamhi addhāne lacchasetaṁ manorathaṁ
devamanussasampattiṁ anubhotvā anappakaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
vaṅgīso nāma nāmena hessati satthusāvako.
Taṁ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṁ tadā jinaṁ
paccayehi upaṭṭhāsiṁ mettacitto tathāgataṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ 5 agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni paribbājakule 6 ahaṁ
pacchā jāto yadā āsiṁ jātiyā sattavassiko.
1 Ma. vissāmabhūmi santānaṁ. Yu. vissānabhūmisantānaṁ. 2-4 Ma. vādisūdassa.
3 Yu. apūjesi. 5 Ma. Yu. tusitaṁ. 6 Ma. jāto vippakule ahaṁ.
Sabbavedavidū jāto vādasatthavisārado
vaggussaro 1 cittakathī paravādappamaddano.
Vaṅge jātoti vaṅgīso vacane issaroti vā
vaṅgīso iti me nāmaṁ aggampi 2 lokasammataṁ.
Yadāhaṁ viññutaṁ patto ṭhito paṭhamayobbane
tadā rājagahe ramme sārīputtañca addasaṁ 3 .
Pañcavīsatimaṁ bhāṇavāraṁ.
Piṇḍāya vicarantaṁ taṁ pattapāṇiṁ susaṁvutaṁ
alolakkhiṁ mitabhāṇiṁ yugamattaṁ udikkhataṁ 4 .
Taṁ disvā vimhito hutvā avocamananucchavaṁ
kaṇikāraṁva nicitaṁ cittaṁ gāthāpadaṁ ahaṁ.
Ācikkhi so me satthāraṁ sambuddhaṁ lokanāyakaṁ
tadā so paṇḍito dhīro uttaraṁ samavoca me.
Virāgasahitaṁ vākyaṁ katvā duddasamuttamaṁ
vicittapaṭibhāṇehi tosito tena tādinā.
Nipacca sirasā pāde pabbājehīti 5 abraviṁ
tato maṁ sa mahappañño buddhaseṭṭhamupānayi.
Nipacca sirasā pāde nisīdiṁ satthu santike
mamāha vadataṁ seṭṭho saccaṁ vaṅgīsa kacci 6 te.
1 Ma. vādissaro. 2 Ma. Yu. abhavī. 3 Ma. sārīputtamahaddasaṁ.
Yu. sārīputtamathaddasaṁ. 4 Ma. nidakkhitaṁ. Yu. nirikkhitaṁ. 5 Ma. pabbājehītimaṁ
bravi. Yu. ..ḥīti ca braviṁ. 6 Ma. kacci vaṁgīsa jānāsi.
[1]-
Mataṁ 2 sīsaṁva viditaṁ sugatiduggatimataṁ
tuyhaṁ vijjāvisesena sace sakkosi vācaya.
Āmoti 3 me paṭiññāte tīṇi sīsāni dassayi
atho nirayadevesu 4 upapanne avācayiṁ.
Tadā khīṇāsavasseva 5 sīsaṁ dassesi nāyako
tatohaṁ vihatārambho pabbajjaṁ samayācisaṁ.
Pabbajitvāna sugataṁ santhavāmi yahiṁ 6 tahiṁ
tato maṁ kavicittoti 7 ujjhāyanti hi bhikkhavo.
Tato vīmaṁsanatthaṁ me āha buddho vināyako
takkitānaṁ 8 imā gāthā ṭhānaso paṭibhanti vā 9 .
Na kabyacittohaṁ 10 vīra ṭhānaso paṭibhanti me
tenahi dāni vaṅgīsa ṭhānaso santhavāhi maṁ.
Tadāhaṁ santhaviṁ dhīraṁ gāthāhi isisattamaṁ
so 11 ṭhānaso tadā tuṭṭho jino agge ṭhapesi maṁ.
Paṭibhāṇena cittena aññesamatimaññahaṁ
pesalo 12 tena saṁviggo arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Paṭibhāṇavataṁ aggo añño koci na vijjati
yathāyaṁ bhikkhu vaṅgīso evaṁ dhāretha bhikkhavo.
Satasahasse kataṁ kammaṁ phalaṁ dassesi me idha
sumutto saravegova kilesā 13 jhāpitā mama.
1. Ma. kiñci sippanti tassāhaṁ jānāmīti ca abraviṁ. 2 Ma. Yu. matasīsaṁ vanacchuddhaṁ
api bālasavatthikaṁ. 3 Yu. āmāti. 4 Ma. nirayanaradevesu. 5 Yu.
paccekabuddhassa. 6 Ma. tahiṁ tahiṁ. 7 Ma. kabbavittosi. 8 Ma. takkikā
panimā gāthā. 9 Ma. taṁ. 10 Ma. kabbavittohaṁ. 11 Ma. ṭhānaso me.
12 Ma. Yu. pesale. 13 Ma. Yu. kilese jhāpayiṁ. ito paraṁ sadisameva.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Vaṅgīsattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Pañcamaṁ nandakattherāpadānaṁ (545)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[135] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Hitāya sabbasattānaṁ sukhāya vadataṁ varo
atthāya purisājañño paṭipanno sadevake.
Yasaggapatto sirimā kittivaṇṇabhaṭo jino
pūjito sabbalokassa disā sabbā suvissuto.
Uttiṇṇavicikiccho so vītivattakathaṁkatho
paripuṇṇamanasaṅkappo patto sambodhimuttamaṁ.
Anuppannassa maggassa uppādetā naruttamo
anakkhātañca akkhāsi asañjātañca sañjanī.
Maggaññū maggavidū ca maggakkhāyī narāsabho
maggassa kusalo satthā sārathīnaṁ naruttamo.
Tadā mahākāruṇiko dhammaṁ desesi nāyako
nimugge mohapaṅkamhi 1 samuddharati pāṇino.
Bhikkhunīnaṁ ovadane sāvakaṁ jeṭṭhasammataṁ 2
vaṇṇayaṁ etadaggamhi paññāpesi mahāmuni.
Taṁ sutvāhaṁ pamudito nimantetvā tathāgataṁ
bhojayitvā sasaṅghantaṁ patthayiṁ ṭhānamuttamaṁ.
Tadā pamudito nātho maṁ avoca mahāisi
sukhī bhavassu dīghāyu 3 lacchasetaṁ manorathaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
nandako nāma nāmena hessati satthusāvako.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ 4 agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jāto seṭṭhikule ahaṁ
sāvatthiyaṁ puravare iddhe phīte mahaddhane.
Purappavese sugataṁ disvā vimhitamānaso
jetārāmapaṭiggāhe pabbajiṁ anagāriyaṁ.
1 Ma. kāmapaṅkamhi. 2 Ma. Yu. seṭṭhasammataṁ. 3 Ma. dīghāvu. 4 Ma. Yu.
tāvatiṁsūpago ahaṁ.
Na cireneva kālena arahattaṁ apāpuṇiṁ
tatohaṁ tiṇṇasaṁsāro sāsito sabbadassinā.
Bhikkhunīnaṁ dhammakathaṁ paripucchā kariṁ ahaṁ
sāsitā tā mayā sabbā abhaviṁsu anāsavā.
Satāni pañcanūnāni tadā tuṭṭho mahāhito
bhikkhunīnaṁ ovadataṁ aggaṭṭhāne ṭhapesi maṁ.
Satasahasse kataṁ kammaṁ phalaṁ dassesi me idha
sumutto saravegova kilesā jhāpitā mama.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā nandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Nandakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Chaṭṭhaṁ kāḷudāyittherāpadānaṁ (546)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[136] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Nāyakānaṁ varo satthā guṇāguṇavidū jino
kataññūkatavedī ca titthe yojeti pāṇino.
Sabbaññū tena ñāṇena tulayitvā dayāsayo
deseti pavaraṁ dhammaṁ anantaguṇasañcayo.
Sa kadāci mahāvīro anantajanataṁ sudhī
deseti madhuraṁ dhammaṁ catusaccūpasañhitaṁ.
Sutvāna taṁ dhammavaraṁ ādimajjhantasobhanaṁ
pāṇasatasahassānaṁ dhammābhisamayo ahu.
Ninnāditā tadā bhūmi gajjiṁsu ca payodharā
sādhukāraṁ pavattiṁsu devabrahmanarāsurā.
Aho kāruṇiko satthā aho saddhammadesanā
aho bhavasamuddasmiṁ nimugge uddhari jino.
Evaṁ 1 saṁvegajātesu sanarāmarabrahmesu
kulappasādakānaggaṁ sāvakaṁ vaṇṇayi jino.
Tadāhaṁ haṁsavatiyā jātomaccakule ahu
pāsādiko dassanīyo pahūtadhanadhaññavā.
Haṁsārāmamupeccāhaṁ vanditvā taṁ tathāgataṁ
suṇitvā madhuraṁ dhammaṁ kāraṁ katvā ca tādino.
Nipacca pādamūlehaṁ imaṁ vacanamabraviṁ
kulappasādakānaggo yo tava sāsane mune 2 .
1 Ma. pavedajātesu. 2 Ma. Yu. yo tayā santhuto mune.
Tādisohaṁ mahāvīra 1 buddhaseṭṭhassa sāsane
tadā mahākāruṇiko siñcantovāmatena maṁ.
Āha maṁ putta uttiṭṭha lacchasetaṁ manorathaṁ
kathaṁ nāma jine kāraṁ katvāna viphalo siyā.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
udāyī nāma nāmena hessati satthusāvako.
Taṁ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṁ tadā jinaṁ
mettacitto paricariṁ paccayehi vināyakaṁ.
Tena kammavipākena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni ramme kāpilavatthave
jāto mahāmaccakule suddhodano mahīpati 2 .
Tadā ajāyi siddhattho ramme lumbinikānane
hitāya sabbalokassa sukhāya ca narāsabho.
Tadaheva ahaṁ jāto saha teneva vaḍḍhito
piyo sahāyo dayiko vissaṭṭho 3 nītikovido.
Ekūnatiṁso vayasā nikkhanto pabbajittha so 4
chavassāni 5 vināmetvā āsi buddho vināyako.
1 Ma. Yu. tādisohomahaṁ vīra. 2 Ma. Yu. suddhodanamahīpate. 3 Ma. viyatto.
4 Ma. nikkhamitvā agārato. 5 Ma. chabbassaṁ vītināmetvā.
Jetvā sasenakaṁ māraṁ khepayitvāna āsave
bhavaṇṇavaṁ taritvāna buddho āsi sadevake.
Isivhayaṁ patanaṁ gantvā 1 vinetvā pañcavaggiye
tato vinesi bhagavā gantvā gantvā tahiṁ tahiṁ.
Veneyye vinayanto so saṅgaṇhanto sadevakaṁ
upecca magadhe giriṁ viharittha tadā jino.
Tadā suddhodanenāhaṁ bhūmipālena pesito
gantvā disvā dasabalaṁ pabbajitvārahā ahuṁ.
Tadā mahesiṁ yācitvā pāpayiṁ kapilavhayaṁ
tato purāhaṁ gantvāna pasādesiṁ mahākulaṁ.
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho mamāha purisāsabho 2
kulappasādakānaggaṁ paññāpesi vināyako.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kāḷudāyī thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Kāḷudāyittherassa apadānaṁ samattaṁ.
1 Ma. Yu. isivhayaṁ gamitvāna. 2 Ma. maṁ. mahāparisāya so.
Sattamaṁ abhayattherāpadānaṁ (547)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[137] Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu pāragū 1
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Saraṇāgamane keci 2 nivesesi tathāgato
keci 3 sīle nivesesi dasakammapathuttame.
Deti kassaci so dhīro sāmaññaphalamuttamaṁ
samāpattī tathā aṭṭha tisso vijjā pavecchati.
Chaḷabhiññāsu yojeti kañci sattaṁ naruttamo
deti kassaci so nātho catasso paṭisambhidā.
Bodhaneyyaṁ pajaṁ disvā asaṅkheyyepi yojane
khaṇena upagantvāna vineti narasārathi.
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ ahosiṁ brāhmaṇatrajo
pāragū sabbavedānaṁ veyyākaraṇasammato.
Niruttiyā ca kusalo nighaṇḍe 4 ca visārado
padako keṭubhavidū chandovicittakovido 5 .
Jaṅghavihāraṁ vicaraṁ haṁsārāmaṁ upeccahaṁ
addasaṁ pavaraṁ 6 seṭṭhaṁ mahājanapurakkhataṁ.
Desentaṁ virajaṁ dhammaṁ paccanikamatī ahaṁ
upetvā tassa vākyāni 7 sutvāna vimalānahaṁ.
1 Ma. Yu. cakkhumā. 2-3 Ma. kiñci. Yu. kañci. 4 Ma. nighaṇṭumhi. Yu.
nighaṇṭe. 5 Ma. Yu. ...vicitikovido. 6 Ma. varadaṁ. Yu. vadataṁ. 7 Ma. kalyāṇaṁ.
Byāhataṁ punaruttaṁ vā apatthaṁ vā niratthakaṁ
nāddasaṁ tassa munino tato pabbajito ahaṁ.
Na cireneva kālena sabbatthāpi visārado 1
nipuṇe buddhavacane ahosiṁ gaṇisammato 2 .
Tadā catasso gāthāyo ganthayitvā subyañjanā
santhavitvā tilokaggaṁ desayissaṁ dine dine.
Virattosi mahāvīro saṁsāre sabhaye vasaṁ
karuṇāya na nibbāyi tato kāruṇiko muni.
Puthujjanova yo satto 3 na kilesavaso ahu
sampajāno satiyutto tasmā eso acintiyo.
Dubbalāni kilesāni yassāsayagatāni me
ñāṇaggiparidaḍḍhāni na khīyiṁsu tadabbhutaṁ.
Yo sabbalokassa garu loke 4 yassa tathā garu
tathāpi lokācariyo loko tassānuvattako.
Evamādīhi sambuddhaṁ kittayiṁ 5 dhammadesanaṁ
yāvajīvaṁ karitvāna gato saggaṁ tato cuto.
Satasahasse ito kappe yaṁ buddhamabhikittayiṁ
duggatiṁ nābhijānāmi kittanāya idaṁ phalaṁ.
Devaloke mahārajjaṁ dibbānubhosahantadā 6
cakkavattimahārajjaṁ bahusonubhaviṁ ahaṁ.
1 Ma. sabbasattavisārado. Yu. sabbasatthavisārado. 2 Ma. guṇisammato.
3 Ma. santo. 4 Ma. Yu. loko. 5 Ma. Yu. kittayaṁ. 6 Ma. pādesiṁ
kañcanaggiyaṁ. Yu. rajjapādesi kañcayaṁ.
Duve bhave pajāyāmi devatte atha mānuse
aññaṁ gatiṁ na jānāmi kittanāya idaṁ phalaṁ.
Duve kule pajāyāmi khattiye atha brāhmaṇe
nīce kule na jānāmi kittanāya idaṁ phalaṁ.
Pacchime ca bhave dāni giribbajapuruttame
raññohaṁ bimbisārassa putto nāmena cābhayo.
Pāpamittavasaṁ gantvā nigaṇṭhena samohito 1
pesito nāṭaputtena buddhaseṭṭhaṁ upeccahaṁ.
Pucchitvā nipuṇaṁ pañhaṁ sutvā byākaraṇuttamaṁ
pabbajitvāna na ciraṁ arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Kittayitvā jinavaraṁ kittito homi sabbadā
sugandhadehavadano āsiṁ sukhasamappito.
Tikkhahāsalahuppañño mahāpañño tathevahaṁ
vicittapaṭibhāṇo ca tassa kammassa vāhasā.
Abhitthavitvā padumuttarāhaṁ
pasannacitto asamaṁ sayambhuṁ
nāgacchi kappāni apāyabhūmiṁ
sataṁsahassāni phalena tassa.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
1 Ma. Yu. vimohito.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Abhayattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Aṭṭhamaṁ lomasatiyattherāpadānaṁ 1 (548)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[138] Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Tadāhaṁ candano ceva pabbajitvāna sāsane
āpāṇakoṭiyaṁ 2 kammaṁ pūrayitvāna sāsane.
Tato cutā santusitaṁ upapannā ubho mayaṁ
tattha dibbehi naccehi gītehi vāditehi ca.
Rūpādidasahaṅgehi abhibhotvāna sesake
yāvatāyuṁ vasitvāna anubhotvā 3 mahāsukhaṁ.
Tato cavitvā tidasaṁ candano upapajjatha
ahaṁ kapilavatthusmiṁ ajāyiṁ 4 sākiyatrajo.
Yadā udāyitherena ajjhiṭṭho lokanāyako
anukampiya sakyānaṁ upesi kapilavhayaṁ.
1 Ma. Yu. somasakaṅkiyat.... 2 Ma. Yu. āpāṇakoṭikaṁ dhammaṁ. 3 Yu.
anubhoma. 4 Yu. ahosiṁ.
Tadātimānino sakyā na buddhassa guṇaññuno
paṇamanti na sambuddhaṁ jātithaddhā anādarā.
Tesaṁ saṅkappamaññāya ākāse caṅkami jino
pajjunno viya vassittha pajjalittha yathā sikhī.
Dassetvā rūpamatulaṁ puna antaradhāyatha
ekopi hutvā bahudhā ahosi punarekako.
Andhakāraṁ pakāsañca dassayitvā anekadhā
pāṭiheraṁ karitvāna vinayi ñātake muni.
Cātuddīpo mahāmegho tāvadeva pavassatha 1
tadā hi jātakaṁ buddho vessantaramadesayi.
Tadā te khattiyā sabbe nihantvā jātijaṁ madaṁ
upesuṁ saraṇaṁ buddhaṁ āha suddhodano tadā.
Idaṁ tatiyaṁ tava bhūripañña
pādāni vandāmi samantacakkhu
yadā hi jāto paṭhavī pakampayi
yadā ca taṁ najjahi jambuchāyā.
Tadā buddhānubhāvantaṁ disvā vimhitamānaso
pabbajitvāna tattheva nivasiṁ mātupūjako.
Candano devaputto maṁ upagantvā apucchatha 2
bhaddekarattassa tadā saṅkhepavitthāraṁ nayaṁ.
1 Yu. sampavassatha. 2 Ma. upagantvānupucchatha. Yu. upagantvānurañjatha.
Coditohaṁ tadā tena upecca naranāyakaṁ
bhaddekarattaṁ sutvāna saṁviggo vanamāmako.
Tadā mātaramāpucchi vane vacchāmi ekako
sukhumāloti me mātā vārayi 1 te tadā vacaṁ.
Sabbaṁ 2 kusaṁ poṭakilaṁ usīraṁ muñjapabbajaṁ
urasā panudissāmi vivekamanubrūhayaṁ.
Tadā vanaṁ paviṭṭhohaṁ saritvā jinasāsanaṁ
bhaddekarattamovādaṁ arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Atītaṁ nānvāgameyya nappaṭikaṅkhe anāgataṁ
yadatītampahīnantaṁ appattañca anāgataṁ.
Paccuppannañca yo dhammaṁ tattha tattha vipassati
asaṁhiraṁ asaṅkuppaṁ taṁ viddhā anubrūhaye.
Ajjeva kiccamātappaṁ ko jaññā maraṇaṁ suve
na hi no saṅgarantena mahāsenena maccunā.
Evaṁ vihārimātāpiṁ ahorattamatanditaṁ
taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate muni.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
1 Ma. vārayī taṁ. Yu. dhārayiṁ te. 2 Ma. kāsaṁ. Yu. dabbaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā lomasatiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Lomasatiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Navamaṁ vanavacchattherāpadānaṁ (549)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[139] Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Tadāhaṁ pabbajitvāna tassa buddhassa sāsane
yāvajīvaṁ caritvāna brahmacaraṁ 1 tato cuto.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Tato cuto araññamhi kapoto āsahaṁ tahiṁ
vasate guṇasampanno bhikkhu jhānarato sadā.
Mettacitto kāruṇiko sadā pamuditānano
upekkhako mahāvīro appamaññāsu kovido.
Vinīvaraṇasaṅkappo sabbasattahitāsayo
vissaṭṭho na cirenāsiṁ tasmiṁ sugatasāvake.
Upecca pādamūlamhi nisinnassa tadāssame
kadāci āmisaṁ 2 deti dhammaṁ desesi cekadā.
1 Ma. brahmacāraṁ. Yu. brahmaceraṁ. 2 Ma. sāmisaṁ.
Tadā vipulapemena upāsitvā jinatrajaṁ
tato cuto gato saggaṁ pavāso sagharaṁ yathā.
Saggā cuto manussesu nibbatto puññakammunā
agāraṁ chaḍḍayitvāna pabbajiṁ bahuso ahaṁ.
Samaṇo tāpaso dijo 1 paribbājo tathevahaṁ
hutvā vasiṁ araññamhi anekasatayo 2 ahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni ramme kāpilavatthave
vacchagotto dijo tassa jāyāya ahamokkamiṁ.
Mātu me dohaḷo āsi tirokucchigatassa me
jāyamānasamīpamhi vanavāsāya nicchayo.
Tato me ajani mātā ramaṇīye vanantare
gabbhato nikkhamantaṁ maṁ kāsāyena paṭiggahuṁ.
Tato kumāro siddhattho jāto sakyakuladdhajo
tassa mitto piyo āsiṁ saṁvissaṭṭho sumāniyo 3 .
Sattasārehi nikkhante 4 ohāya vipulaṁ yasaṁ
ahaṁpi pabbajitvāna himavantaṁ upāgamiṁ.
Vanālayaṁ bhāvaniyaṁ kassapaṁ dhutavādakaṁ 5
disvā sutvā jinuppādaṁ upesiṁ narasārathiṁ.
So me dhammaṁ adesesi sabbatthaṁ sampakāsayaṁ
tatohaṁ pabbajitvāna vanameva punokkamaṁ 6 .
1 Ma. Yu. vippo. 2 Ma. Yu. anekasataso. 3 Yu. sumānigo.
4 Ma. nikkhanto. 5 Ma. dhutavādikaṁ. 6 Ma. punāgamaṁ. Yu. punāgamiṁ.
Tatthappamatto viharaṁ chaḷabhiññā apassayiṁ
aho suladdhalābhomhi sumittenānukampito.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Vanavacchattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dasamaṁ cūḷasugandhattherāpadānaṁ (550)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[140] Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Anubyañjanasampanno battiṁsavaralakkhaṇo
byāmappabhāparivuto raṁsijālasamogato 1 .
Assāsetā yathā cando suriyova pabhaṅkaro
nibbāpetā yathā megho sāgarova guṇākaro.
Dharaṇīriva sīlena himavāva samādhinā
ākāso viya paññāya asaṅgo anilo yathā.
1 Ma. raṁsijālasamotthaṭo. Yu. raṁsijālasamotato.
Tadāhaṁ bārāṇasiyaṁ upapanno mahākule
pahūtadhanadhaññasmiṁ nānāratanasañcaye.
Mahatā parivārena nisinnaṁ lokanāyakaṁ
upecca dhammamassosiṁ amataṁva 1 manorahaṁ 2 .
Dvattiṁsalakkhaṇadharo sunakkhattova candimā
anubyañjanasampanno sālarājāva phullito.
Raṁsijālaparikkhitto dittova kanakācalo
byāmappabhāparivuto sataraṁsīva 3 divākaro.
Soṇṇānano jinavaro rammaṇīva 4 siluccayo
karuṇāpuṇṇahadayo guṇena 5 viya sāgaro.
Lokavissutakitti ca sineruva naguttamo
yasasā vitato dhīro ākāsasadiso muni.
Asaṅgacitto sabbattha anilo viya nāyako
patiṭṭhā sabbabhūtānaṁ mahīva muni sattamo.
Anūpalitto lokena toyena padumaṁ yathā
kuvādagacchadahano aggikkhandhova so 6 vasi.
Agado viya sabbattha kilesavisanāsako
gandhamādanaselova guṇagandhavibhūsito.
Guṇānaṁ ākaro dhīro ratanānaṁva sāgaro
sindhuva 7 ca narājañño 8 kilesamalahārako.
1 Yu. amataṁ ca. 2 Ma. manoharaṁ. 3 Yu. sarasmiṁva. 4 Ma. samaṇīva.
5 Yu. vivaddho. 6 Ma. Yu. sobhasi. 7 Yu. sindhava va. 8 Ma. vanarājīnaṁ.
Vijayīva mahāyodho mārasenāppamaddano 1
cakkavattīva so rājā bojjhaṅgaratanissaro.
Mahābhisakkasaṅkāso dosabyādhitikicchako
sallakatto yathā seṭṭho 2 diṭṭhigaṇḍaviphālako.
So tadā lokapajjoto sanarāmarasakkato
parisāsu narādicco dhammaṁ desayate jino.
Dānaṁ datvā mahābhogo sīlena sugatūpago
bhāvanāya ca nibbāti iccevamanusāsatha.
Desanantaṁ mahassādaṁ ādimajjhantasobhanaṁ
suṇanti parisā sabbā amataṁva mahārasaṁ.
Sutvā sumadhuraṁ dhammaṁ pasanno jinasāsane
sugataṁ saraṇaṁ gantvā yāvajīvaṁ namassahaṁ.
Munino gandhakuṭiyā ubbaṭṭesiṁ 3 tadā mahiṁ
catujjātena gandhena māse aṭṭha dine svahaṁ.
Paṇidhāya sugandhantaṁ 4 sarīrassa vigandhino
tadā jino viyākāsi sugandhatanulābhitaṁ.
Yoyaṁ gandhakuṭibhūmiṁ gandhena ubbaṭo 5 sakiṁ
tena kammavipākena upapanno yahiṁ tahiṁ.
Sugandhadeho sabbattha bhavissati ayaṁ naro
guṇagandhāyuto hutvā nibbāyissatināsavo.
1 Ma. mārasenāvamaddano. 2 Ma. vejjo. 3 Ma. opuñjesiṁ.
Yu. opuñchesi. 4 Ma. sugandhattaṁ. 5 Ma. Yu. gandhenopuñjate.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jāto vippakule ahaṁ
gabbhaṁ me vasato mātā dehenāsi sugandhikā.
Yadā ca mātukucchimhā nikkhamāmi tadā puraṁ 1
sāvatthi sabbagandhehi vāsitā viya vāyatha.
Pupphavassañca surabhi dibbagandhaṁ manoramaṁ
dhūpāni ca mahagghāni upavāyiṁsu tāvade.
Devā ca sabbagandhehi dhūpapupphehi taṁ gharaṁ
vāsayiṁsu sugandhena yasmiṁ jāto ahaṁ ghare.
Yadā ca taruṇo bhaddo paṭhame yobbane ṭhito
tadā sesaṁ 2 saparisaṁ vinetvā narasārathi.
Tehi sabbehi sahito 3 sāvatthipuramāgato
tadā buddhānubhāvantaṁ disvā pabbajito ahaṁ.
Sīlaṁ samādhipaññañca vimuttiñca anuttaraṁ
bhāvetvā caturo dhamme pāpuṇiṁ āsavakkhayaṁ.
Yadā pabbajito cāhaṁ yadā ca arahaṁ 4 ahaṁ
nibbāyissaṁ yadā cāhaṁ gandhavasso tadā ahu.
Sarīragandho ca seṭṭhotiseti 5 me
mahārahaṁ candanaṁ campakuppalaṁ
1 Ma. Yu. purī. 2 Ma. Yu. selaṁ. 3 Ma. parivuto. 4 Ma. arahā ahuṁ.
5 Ma. sadātiseti me.
Tatheva gandhe itare ca sabbaso 1
pasayha vāyāmi gato yahiṁ tahiṁ.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Cūḷasugandhattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Uddānaṁ
bhaddiyo revato thero mahālābhī ca sīvalī
vaṅgīso nandako ceva kāḷudāyī tathābhayo.
Lomaso vanavaccho ca sugandho dasamo kato
tīṇi gāthāsatā tattha soḷasā ca taduttari.
Bhaddiyavaggo pañcapaññāso.
Atha vagguddānaṁ
kaṇikāravhayo vaggo phalado tiṇadāyako
kaccāno bhaddiyo vaggo gāthāyo gaṇitā vasā 2 .
1 Yu. sabbato. 2 Ma. cimā. Yu. viha.
Nava gāthāsatāni ca caturāsītimeva ca
chapaññāsaṁ pañcasatā apadānā pakāsitā.
Saha uddānagāthāhi cha sahassāni hontimā
dve satāni ca gāthānaṁ aṭṭhārasa taduttari.
Ettāvatā buddhāpadānañca paccekabuddhāpadānañca therāpadānañca
samattāni.
------------------
Therīapadānaṁ
paṭhamo sumedhāvaggo
paṭhamaṁ sumedhātheriyāpadānaṁ (1)
atha therikāpadānāni suṇātha