พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[324] Kakudhaṁ vilasantaṁva nisabhājāniyaṁ yathā
osadhīva virocantaṁ obhāsantaṁ narāsabhaṁ.
Añjaliṁ paggahetvāna avandiṁ satthuno ahaṁ
satthāraṁ parivaṇṇesiṁ sakakammena tosayiṁ 1 .
Susuddhaṁ puḷinaṁ gayhaṁ 2 gatamagge samokiriṁ
ucchaṅgena gahetvāna vipassissa mahesino.
Tato upaḍḍhapuḷinaṁ vippasannena cetasā
divāvihāre osiñciṁ dipadindassa tādino.
Ekanavute ito kappe puḷinaṁ yaṁ asiñcihaṁ
duggatiṁ nābhijānāmi puḷinassa idaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā puḷinapūjako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Puḷinapūjakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Tatiyaṁ hāsajanakattherāpadānaṁ (323)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[325] Dumagge paṁsukūlikaṁ 3 laggaṁ disvāna satthuno
añjaliṁ paggahetvāna bhiyyo uccāritaṁ mayā.
1 Yu. tosito. 2 Ma. Yu. gayha. 3 Ma. paṁsukūlakaṁ.
Dūrato paṭidisvāna 1 hāso me upapajjatha
añjaliṁ paggahetvāna bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ.
Ekanavute ito kappe yaṁ saññamalabhiṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi buddhasaññāyidaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā hāsajanako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Hāsajanakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Catutthaṁ yaññasāmikattherāpadānaṁ (324)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[326] Jātiyā sattavassohaṁ ahosiṁ mantapāragū
kulavaṁsaṁ 2 adhāresiṁ yañño ussāpito 3 mayā.
Cullāsītisahassāni pasū haññanti me tadā
sārasmiṁ 4 hi upanītāni yaññatthāya upaṭṭhitā.
Ukkāmukho pahaṭṭhova 5 khadiraṅgārasannibho
udayantova suriyo puṇṇamāyeva candimā.
Siddhattho sabbasiddhattho tilokamahitohito
upagantvāna sambuddho idaṁ vacanamabravi.
1 Ma. dūrato pana disvāna. 2 Ma. kulavattaṁ. 3 Ma. Yu. ussāhito.
4 Ma. Yu. sārathambhupanītāni. 5 Yu. pahato va.
Ahiṁsā sabbapāṇānaṁ 1 kumāra mama ruccati
theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārati.
Rati ca samacariyāya bāhusaccaṁ kataññutā
diṭṭhe dhamme parattha ca dhammā ete pasaṁsiyā.
Ete dhamme bhāvayitvā sabbasattahite rato
buddhe cittaṁ pasādetvā bhāvehi maggamuttamaṁ.
Idaṁ vatvāna sabbaññū lokajeṭṭho narāsabho
mamevaṁ anusāsitvā vehāsaṁ uggato gato.
Pubbe cittaṁ visodhetvā pacchā cittaṁ pasādayiṁ
tena cittappasādena tusitaṁ upapajjahaṁ.
Catunavute ito kappe yadā cittaṁ pasādayiṁ
duggatiṁ nābhijānāmi buddhasaññāyidaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā yaññasāmiko thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Yaññasāmikattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Pañcamaṁ nimittasaññakattherāpadānaṁ (325)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[327] Candabhāgānadītīre vasāmi assame ahaṁ
suvaṇṇamigamaddakkhiṁ carantaṁ vivane 2 ahaṁ.
1 Ma. sabbapāṇīnaṁ. 2 Ma. Yu. vipine.
Mige cittaṁ pasādetvā lokajeṭṭhaṁ anussariṁ
tena cittappasādena aññe buddhe anussariṁ.
Abbhatītā ca ye buddhā vattamānā anāgatā 1
evameva virocanti migarājāva te 2 tayo.
Catunavute ito kappe yaṁ saññamalabhiṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi buddhasaññāyidaṁ phalaṁ.
Sattavīse ito kappe eko āsi mahīpati
araññasatto nāmena cakkavatti mahabbalo.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā nimittasaññako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Nimittasaññakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Chaṭṭhaṁ annasaṁsāvakattherāpadānaṁ (326)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[328] Suvaṇṇavaṇṇaṁ sambuddhaṁ gacchantaṁ antarāpaṇe
kañcanagghiyasaṅkāsaṁ battiṁsavaralakkhaṇaṁ.
Siddhatthaṁ sabbasiddhatthaṁ aneñjaṁ aparājitaṁ
sambuddhaṁ atināmetvā bhojayiṁ taṁ mahāmuniṁ.
1 Yu. tathāgatā. 2 Yu. cetaso.
Muni kāruṇiko loke obhāsayi mamaṁ tadā
buddhe cittaṁ pasādetvā kappaṁ saggamhi modahaṁ.
Catunavute ito kappe yaṁ dānamadadiṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi bhikkhadānassidaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā annasaṁsāvako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Annasaṁsāvakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Sattamaṁ nigguṇḍipupphiyattherāpadānaṁ (327)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[329] Yadā devo devakāyā cavati āyusaṅkhayā
tayo saddā niccharanti devānaṁ anumodataṁ.
Ito bho sugatiṁ gaccha manussānaṁ sahabyataṁ
manussabhūto saddhamme labha saddhaṁ anuttaraṁ.
Sā te saddhā niviṭṭhassa mūlajātā patiṭṭhitā
yāvajīvaṁ asaṁhirā saddhamme supavedite.
Kāyena kusalaṁ katvā vācāya kusalaṁ bahuṁ
manasā kusalaṁ katvā abyāpajjhaṁ nirūpadhiṁ.
Tato opadhikaṁ puññaṁ katvā dānena taṁ bahuṁ
aññe 1 pavare saddhamme brahmacariye nivesaya.
Imāya anukampāya devadevaṁ yathā vidū
cavantaṁ anumodanti ehi deva punappunaṁ.
Saṁviggohaṁ 2 tadā āsiṁ devasaṅghe samāgate
kaṁsu nāma ahaṁ yoniṁ gamissāmi ito cuto.
Mama saṁvegamaññāya samaṇo bhāvitindriyo
mamuddharitukāmo so āgacchi mama santikaṁ.
Sumano nāma nāmena padumuttarasāvako
atthadhammānusāsitvā saṁvejesi mamantadā.
Dvādasamaṁ bhāṇavāraṁ.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā buddhe cittaṁ pasādayiṁ.
Taṁ dhīraṁ 3 abhivādetvā tattha kālaṁ kato ahaṁ.
Upapajjiṁ 4 sa tattheva sukkamūlena codito
vasanto mātukucchimhi puna dhāretu mātuyā.
Tamhā kāyā cavitvāna tidase upapajjahaṁ
etthantare na passāmi domanassaṁ ahaṁ tadā.
Tāvatiṁsā cavitvāna mātukucchiṁ samokkamiṁ
nikkhamitvāna kicchimhā kiñci 5 dukkhaṁ ajānihaṁ.
1 Ma. aññepi macce .... Yu. aññe nicceva .... 2 Ma. saṁvego me tadā āsi.
3 Yu. vīraṁ. 4 Yu. upapajjissaṁ. 5 Ma. Yu. kaṇhasukkaṁ ajānahaṁ.
Jātiyā sattavassena 1 ārāmaṁ pāvisiṁ ahaṁ
gotamassa bhagavato sakyaputtassa tādino.
Vitthārike pāvacane bāhujaññamhi sāsane
addasaṁ sāsanaṁ kāre bhikkhavo tattha satthuno.
Sāvatthi nāma nagaraṁ rājā tatthāsi kosalo
rathena nāgayuttena upesi bodhimuttamaṁ.
Tassāhaṁ nāgaṁ disvāna pubbakammaṁ anussariṁ
añjaliṁ paggahetvāna samayaṁ agamāsahaṁ.
Jātiyā sattavassova pabbajiṁ anagāriyaṁ
yo so buddhaṁ upaṭṭhāsi ānando nāma sāvako.
Gatimā dhitimā ceva satimā ca bahussuto
rañño cittaṁ pasādento niyyādesi mahājuti.
Tassāhaṁ dhammaṁ sutvāna pubbakammaṁ anussariṁ
tattheva ṭhitako santo arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā sire katvāna añjaliṁ
sambuddhaṁ abhivādetvā imaṁ vācaṁ udīrayiṁ.
Padumuttarabuddhassa dipadindassa tādino 2
niguṇḍipupphaṁ paggayha sīhāsane ṭhapesahaṁ.
Tena kammena dipadinda lokajeṭṭha narāsabha
pattomhi acalaṁ ṭhānaṁ hitvā jayaparājayaṁ.
1 Ma. sattavassova. 2 Ma. Yu. satthuno.
Pañcavīsasahassamhi kappānaṁ manujādhipā
abbudanirabbudāni aṭṭhaṭṭhāsiṁsu khattiyā.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Nigguṇḍipupphiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Aṭṭhamaṁ sumanāveḷiyattherāpadānaṁ (328)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[330] Vessabhussa bhagavato lokajeṭṭhassa tādino
sabbe janā samāgamma mahāpūjaṁ karonti te.
Sudhāya piṇḍaṁ katvāna āveḷaṁ sumanāyahaṁ
sīhāsanassa purato abhiropesahaṁ tadā.
Sabbe janā samāgamma pekkhanti pupphamuttamaṁ
kenidaṁ pūjitaṁ pupphaṁ buddhaseṭṭhassa tādino.
Tena cittappasādena nimmānaṁ upapajjahaṁ
anubhomi 1 sakaṁ kammaṁ pubbe sukatamattano.
Yaṁ yaṁ yonūpapajjāmi devattaṁ atha mānusaṁ
sabbesānaṁ piyo homi pupphapūjāyidaṁ phalaṁ.
1 Ma. anubhosiṁ.
Nābhijānāmi kāyena vācāya uda cetasā
saṁyatānaṁ tapassīnaṁ kataṁ upaṭṭhāhitaṁ mayā.
Tena sucaritenāhaṁ cittassa paṇidhīhi ca
sabbesaṁ pūjito homi anakkosassidaṁ phalaṁ.
Ekattiṁse ito kappe yaṁ pupphamabhipūjayiṁ
duggatiṁ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
Ito ekādase kappe sahassārosi khattiyo
sattaratanasampanno cakkavatti mahabbalo.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sumanāveḷiyo thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Sumanāveḷiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Navamaṁ pupphachattiyattherāpadānaṁ (329)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[331] Siddhatthassa bhagavato lokajeṭṭhassa tādino
saccaṁ pakāsayantassa nibbāpentassa pāṇino.
Jalajaṁ āharitvāna sattapattaṁ manoramaṁ
pupphassa chattaṁ katvāna buddhassa abhiropayiṁ.
Siddhattho ca lokavidū āhutīnaṁ paṭiggaho
bhikkhusaṅghe ṭhito satthā imaṁ 1 gāthaṁ abhāsatha.
Yo me cittaṁ pasādetvā pupphachattaṁ adhārayi 2
tena cittappasādena duggatiṁ so na gacchati.
Idaṁ vatvāna sambuddho siddhattho lokanāyako
uyyojetvāna parisaṁ vehāsaṁ nabhamuggami.
Uṭṭhite naradevamhi setacchattaṁpi vuṭṭhahi
purato buddhaseṭṭhassa gacchati chattamuttamaṁ.
Catunavute ito kappe yaṁ chattaṁ abhiropayiṁ
duggatiṁ nābhijānāmi pupphachattassidaṁ phalaṁ.
Catusattatikappamhi aṭṭha jalasikhā ahu
sattaratanasampannā cakkavattī mahabbalā.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā pupphachattiyo thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Pupphachattiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dasamaṁ saparivārachattadāyakattherāpadānaṁ (330)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[332] Padumuttaro lokavidū āhutīnaṁ paṭiggaho
ākāse jalavuṭṭhīva vassate dhammavuṭṭhiyā.
1 Po. Yu. imā gāthā. 2 Ma. adhārayiṁ. Yu. akārayiṁ.
Tamaddasāsiṁ sambuddhaṁ desentaṁ amataṁ padaṁ
sakaṁ cittaṁ pasādetvā agamāsiṁ sakaṁ gharaṁ.
Chattaṁ alaṅkataṁ gayha upagañchiṁ naruttamaṁ
haṭṭho haṭṭhena cittena ākāse ukkhipiṁ ahaṁ.
Susaṅgahitayānaṁva dantova sāvakuttamo
upagantvāna sambuddhaṁ matthake sampatiṭṭhahi.
Anukampako kāruṇiko buddho lokagganāyako
bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.
Yena chattamidaṁ dinnaṁ alaṅkataṁ manoramaṁ
tena cittappasādena duggatiṁ so na gacchati.
Sattakkhattuṁ ca devesu devarajjaṁ karissati
dvattiṁsakkhattuṁ 1 rājā ca cakkavatti bhavissati.
Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena 2 satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.
Buddhassa giramaññāya vācāsabhimudīritaṁ
pasannacitto sumano bhiyyo hāsaṁ janesahaṁ.
Jahitvā mānusaṁ yoniṁ dibbayoniṁ 3 samajjhagaṁ
vimānamuttamaṁ mayhaṁ abbhuggataṁ manoramaṁ.
1 Yu. chattiṁsakkhattuṁ. 2 Ma. gotutena. 3 Yu. devayoniṁ.
Vimānā nikkhamantassa setacchattaṁ dharīyati
tadā saññaṁ paṭilabhāmi pubbakammassidaṁ phalaṁ.
Devalokā cavitvāna manussattañca āgamiṁ
chattiṁsakkhattuṁ cakkavatti sattakappasatamhito.
Tamhā kāyā cavitvāna āgacchiṁ tidasaṁ puraṁ
saṁsaritvānupubbena mānusaṁ punarāgamiṁ.
Okkantaṁ mātukucchiṁ maṁ setacchattaṁ adhārayuṁ
jātiyā sattavassohaṁ pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Sunando nāma nāmena brāhmaṇo mantapāragū
phalikaṁ 1 chattamādāya sāvakaggassa so adā 2 .
Anumodi mahāvīro sārīputto mahākathī
sutvānumodanaṁ tassa pubbakammaṁ anussariṁ.
Añjaliṁ paggahetvāna sakaṁ cittaṁ pasādayiṁ
saritvā purimaṁ kammaṁ arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Uṭṭhāya āsanā tamhā sire katvāna añjaliṁ
sambuddhaṁ abhivādetvā imaṁ vācamudīrayiṁ.
Satasahasse ito kappe buddho loke anuttaro
padumuttaro lokavidū āhutīnaṁ paṭiggaho.
Tassa chattaṁ mayā dinnaṁ vicittaṁ samalaṅkataṁ
ubhohatthehi paggaṇhi sayambhū aggapuggalo.
1 Ma. bhalitaṁ. 2 Ma. tadā.
Aho buddho 1 aho dhammo 2 aho no satthusampadā
ekachattassa dānena duggatiṁ nūpapajjahaṁ.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā saparivārachattadāyako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Saparivārachattadāyakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Uddānaṁ
ummāpupphañca puḷinaṁ hāso yañño nimittako
saṁsāvako nigguṇḍi ca sumanā pupphachattako
saparivārachatto ca gāthā sattasatuttarā.
Ummāpupphiyavaggo tettiṁso.
-----------
1 Yu. buddhā. 2 Yu. dhammā.
Catuttiṁso gandhodakavaggo
paṭhamaṁ gandhadhūpiyattherāpadānaṁ (331)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[333] Siddhatthassa bhagavato gandhadhūpaṁ adāsahaṁ
sumanehi paṭicchannaṁ buddhānucchavikañca taṁ.
Kañcanagghiyasaṅkāsaṁ buddhaṁ lokagganāyakaṁ
indīvaraṁva jalitaṁ ādittaṁva hutāsanaṁ.
Byagghusabhaṁva paramaṁ abhijātaṁva kesariṁ
nisinnaṁ samaṇānaggaṁ bhikkhusaṅghapurakkhataṁ.
Disvā cittaṁ pasādetvā paggahetvāna añjaliṁ
vanditvā satthuno pāde pakkāmiṁ uttarāmukho.
Catunavute ito kappe yaṁ gandhamadadiṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi gandhapūjāyidaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā gandhadhūpiyo thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Gandhadhūpiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dutiyaṁ udakapūjakattherāpadānaṁ (332)