พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[34] Sobhito nāma nāmena ahosiṁ brāhmaṇo tadā
purakkhato sasissehi ārāmaṁ agamāsahaṁ.
Bhagavā tamhi samaye bhikkhusaṅghapurakkhato
ārāmadvārā nikkhamma aṭṭhāsi purisuttamo.
Tamaddasāsiṁ sambuddhaṁ dantaṁ dantapurakkhataṁ
sakaṁ cittaṁ pasādetvā santhaviṁ lokanāyakaṁ.
Yekeci pādapā sabbe mahiyā te virūhare
Buddhimanto tathā sattā ruhanti jinasāsane.
Satthavāhopi sabbaññū mahesī bahuke jane
vipathā uddharitvāna pathaṁ ācikkhase tuvaṁ.
Danto dantapurakkhato 1 jhāyī jhānaratehi ca
ātāpipahitattehi upasantehi tādibhi.
Alaṅkato parisato 2 puññañāṇehi 3 sobhasi
pabhā niddhāvate tuyhaṁ suriyodayano yathā.
Pasannacittaṁ disvāna mahesī padumuttaro
bhikkhusaṅghe ṭhito satthā imā gāthā abhāsatha.
Yo so hāsaṁ janetvāna mamaṁ kittesi brāhmaṇo
kappānaṁ satasahassaṁ devaloke ramissati.
Tusitāhi cavitvāna sukkamūlena codito
gotamassa bhagavato sāsane pabbajissati.
Tuṭṭhahaṭṭhaṁ labhissati 4 pabbajitvāna sāsane
sāgato nāma nāmena hessati satthu sāvako.
Pabbajitvāna kāyena pāpakammaṁ vivajjayiṁ
vacīduccaritaṁ hitvā ājīvaṁ parisodhayiṁ.
Evaṁ vihāramānohaṁ tejodhātūsu kovido
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
1 Ma. Yu. dantaparikiṇṇo. 2 Ma. alaṅkato parisāhi. 3 Yu. sahagaṇehi. 4 Ma. tena
kammena sukatena arahattaṁ labhissati. Yu. vimbhakapasuto hutvā arahattaṁ labhissati.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā sāgato thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Sāgatattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Tatiyaṁ mahākaccāyanattherāpadānaṁ (33)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[35] Padumuttaranāthassa padumaṁ nāma cetiyaṁ
silāpaṭaṁ 1 kārayitvāna suvaṇṇenābhilepayiṁ.
Ratanāmayachattañca paggayha vālavījaniṁ
buddhassa abhiropesiṁ lokabandhussa tādino.
Yāvatā devatā bhummā sabbe sannipatuṁ tadā
ratanāsanachattānaṁ vipākaṁ kathayissati.
Tañca sabbaṁ suṇissāma kathayantassa satthuno
bhiyyo hāsaṁ janeyyāma sammā sambuddhasāsane.
Hemāsane nisīditvā sayambhū aggapuggalo
bhikkhusaṅghaparibyuḷho imā gāthā abhāsatha.
Yenidaṁ āsanaṁ dinnaṁ sovaṇṇaṁ ratanāmayaṁ
tamahaṁ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.
1 Ma. Yu. silāsanaṁ.
Tiṁsakappāni devindo devarajjaṁ karissati
samantā yojanasataṁ ābhāyābhibhavissati.
Manussalokamāgantvā cakkavatti bhavissati
pabhassaroti nāmena uggatejo bhavissati.
Divā vā yadivā rattiṁ sataraṁsīva uggato
samantā aṭṭharatanaṁ ujjotissati khattiyo.
Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tusitāhi cavitvāna sukkamūlena codito
kaccāno nāma nāmena brahmabandhu bhavissati.
So pacchā pabbajitvāna buddho 1 hessatyanāsavo
gotamo lokapajjoto aggaṭṭhāne ṭhapessati.
Saṅkhittaṁ pucchitaṁ pañhaṁ vitthārena kathessati
kathayanto ca taṁ pañhaṁ ajjhāsayaṁ puressati.
Addhakule abhijāto brāhmaṇo mantapāragū
ohāya dhanadhaññāni pabbaji 2 anagāriyaṁ.
Saṅkhittenāpi pucchante vitthārena kathemahaṁ
ajjhāsayantesaṁ pūremi tosemi dipaduttamaṁ.
Tosito me mahāvīro sayambhū aggapuggalo
bhikkhusaṅghe nisīditvā etadagge ṭhapesi maṁ.
1 Ma. Yu. arahā. 2 Ma. Yu. pabbajiṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Mahākaccāyanattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Catutthaṁ kāḷudāyittherāpadānaṁ (34)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[36] Padumuttarassa buddhassa lokajeṭṭhassa tādino
addhānaṁ paṭipannassa carato cārikaṁ tadā.
Suphullaṁ padumaṁ gayha uppalaṁ mallikañcahaṁ
paramannaṁ gahetvāna adāsiṁ satthuno ahaṁ.
Paribhuñji mahāvīro paramannaṁ subhojanaṁ
tañca pupphaṁ gahetvāna jinassa 1 sampadassayi.
Iṭṭhaṁ kantayidaṁ 2 loke jalajaṁ pupphamuttamaṁ
sudukkaraṁ kataṁ tena yaṁ 3 me pupphaṁ adāsi 4 so.
Yo pupphaṁ abhiropesi paramannañcadāsi me
tamahaṁ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.
Dasamaṭṭhakkhattuñca 5 so devarajjaṁ karissati
uppalaṁ padumañcāpi mallikañca taduttari.
1 Ma. Yu. janassa. 2 Ma. kantaṁ piyaṁ. Yu. kantaṁ ciraṁ. 3 Ma. Yu. yo me.
4 Ma. Yu. adāsidaṁ. 5 Ma. dasāṭṭhacakkhattuṁ so. Yu. dasa caṭṭhacakkhattuṁ so.
Assa puññavipākena dibbagandhasamāyutaṁ
ākāse chadanaṁ katvā dhārayissati tāvade.
Pañcavīsatikhattuñca cakkavatti bhavissati
paṭhabyā rajjaṁ pañcasataṁ vasudhaṁ āvasissati.
Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Sakakammābhiraddho so sukkamūlena codito
sakyānaṁ nandijanako 1 ñātibandhu bhavissati.
So ca pacchā pabbajitvā sukkamūlena codito
sabbāsave pariññāya nibbāyissatyanāsavo.
Paṭisambhidamanuppattaṁ katakiccaṁ anāsavaṁ
gotamo lokabandhu taṁ etadagge ṭhapessati.
Padhānaṁ pahitatto so upasanto nirūpadhi
udāyi nāma nāmena hessati satthu sāvako.
Rāgo doso ca moho 2 ca māno makkho ca dhaṁsito
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
Tosayiñcāpi sambuddhaṁ ātāpī nipako ahaṁ
pasādito 3 ca sambuddho etadagge ṭhapesi maṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
1 Ma. Yu. nandijanano. 2 Yu. cittañca suvimuttaṁ me. 3 Yu. pamodito.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kāḷudāyi thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Kāḷudāyittherassa apadānaṁ samattaṁ.
Pañcamaṁ mogharājattherāpadānaṁ (35)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[37] Atthadassī tu bhagavā sayambhū aparājito
bhikkhusaṅghaparibyuḷho rathiyaṁ paṭipajjatha.
Sissehi samparivuto gharamhā abhinikkhamiṁ
nikkhamitvānahaṁ tattha addasaṁ lokanāyakaṁ.
Abhivādetvāna 1 sambuddhaṁ sire katvāna añjaliṁ
sakaṁ cittaṁ pasādetvā santhaviṁ lokanāyakaṁ.
Yāvatā rūpino sattā arūpī vā asaññino
sabbe te tava ñāṇamhi anto honti samogadhā 2 .
Sukhumacchikena 3 jālena udakaṁ yo parikkhipe
ye keci udake pāṇā antojāle bhavanti te.
Yesañca cetanā atthi rūpino ca arūpino.
Sabbe te tava ñāṇamhi anto honti samogadhā
samuddharasimaṁ lokaṁ andhakārasamākulaṁ.
Tava dhammaṁ suṇitvāna kaṅkhāsotaṁ taranti te
avijjānivuto loko andhakārena otthaṭo.
1 Ma. abhivādiya. 2 Yu. samāhaṭā. 3 Yu. sumacchikena.
Tava ñāṇamhi jotante andhakārā padhaṁsitā
tuvaṁ cakkhusi sabbesaṁ mahātamavinūdano.
Tava dhammaṁ suṇitvāna nibbāyissati bahujjano
putaraṁ 1 pūrayitvāna madhuṁ khuddaṁ anelakaṁ.
Ubhohatthehi paggayha apanesiṁ mahesino
paṭiggaṇhi mahāvīro subhakena mahāisi.
Bhuñjitvā tañca sabbaññū vehāsaṁ nabhamuggami
antalikkhe ṭhito satthā atthadassī narāsabho.
Mama cittaṁ pasādento imā gāthā abhāsatha
yenidaṁ thavitaṁ ñāṇaṁ buddhaseṭṭho ca thomito.
Tena cittappasādena duggatiṁ so na gacchati
catusaṭṭhiñca 2 khattuṁ so devarajjaṁ karissati.
Padesarajjaṭṭhasataṁ 3 vasudhaṁ āvasissati
pañceva satakkhattuñca cakkavatti bhavissati.
Padesarajjaṁ asaṅkheyyaṁ mahiyā kārayissati
ajjhāyiko mantadharo tiṇṇaṁ vedāna pāragū.
Gotamassa bhagavato sāsane pabbajissati
gambhīraṁ nipuṇaṁ atthaṁ ñāṇena vicinissati.
Mogharājāti nāmena hessati satthusāvako
tīhi vijjāhi sampanno 4 katakicco anāsavo.
1 Ma. puṭakaṁ. Yu. pīṭharaṁ. 2 Ma. Yu. catuddasañca. 3 Ma. paṭhabyā rajjaṁ aṭṭhasataṁ.
4 Ma. tīhi vijjāhi sampannaṁ katakiccaṁ anāsavaṁ.
Gotamo satthavāhaggo etadagge ṭhapessati
hitvā mānusakaṁ yogaṁ chetvāna bhavabandhanaṁ
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Mogharājattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Chaṭṭhaṁ adhimuttakattherāpadānaṁ (36)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[38] Nibbute lokanāthamhi atthadassinaruttame
nimantetvā 1 bhikkhusaṅghaṁ vippasannena cetasā.
Nimantetvā saṅgharatanaṁ 2 ujubhūtaṁ samāhitaṁ
ucchunā maṇḍapaṁ katvā bhojesiṁ saṅghamuttamaṁ.
Yaṁ yaṁ yonūpapajjāmi devattaṁ atha mānusaṁ
sabbe satte abhibhomi puññakammassidaṁ phalaṁ.
Aṭṭhārase kappasate yaṁ dānamadadiṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi ucchudānassidaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
1 Ma. upaṭṭhahiṁ. 2 Ma. bhikkhusaṅghaṁ.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā adhimuttako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Adhimuttakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Sattamaṁ lasuṇadāyakattherāpadānaṁ (37)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[39] Himavantassa avidūre tāpaso āsahaṁ tadā
lasuṇaṁ upajīvāmi lasuṇaṁ mayha bhojanaṁ.
Khāriyo pūrayitvāna saṅghārāmaṁ agañchahaṁ
haṭṭho haṭṭhena cittena saṅghassa lasuṇaṁ adaṁ.
Vipassissa naraggassa sāsane niratassahaṁ
saṅghassa lasuṇaṁ datvā kappaṁ saggamhi modahaṁ.
Ekanavute ito kappe lasuṇaṁ yaṁ adaṁ tadā
duggatiṁ nābhijānāmi lasuṇānaṁ idaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā lasuṇadāyako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Lasuṇadāyakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Aṭṭhamaṁ āyātadāyakattherāpadānaṁ (38)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[40] Nibbute lokanāthamhi sikhimhi vadataṁ vare
haṭṭho haṭṭhena cittena avandiṁ thūpamuttamaṁ.
Vaḍḍhakīhi kathāpetvā mūlaṁ datvānahaṁ tadā
haṭṭho haṭṭhena cittena āyātaṁ kārayesahaṁ 1 .
Aṭṭhakappāni devesu avokiṇṇaṁ 2 vasiṁ ahaṁ
avasesesu kappesu vokiṇṇaṁ saṁsariṁ ahaṁ.
Kāye visaṁ na kamati satthāni na ca hanti me
udakehaṁ na mareyyāmi 3 āyātassa idaṁ phalaṁ.
Yadicchāmi ahaṁ vassaṁ mahāmegho pavassati
devāpi me vasaṁ enti puññakammassidaṁ phalaṁ.
Sattaratanasampanno tiṁsakkhattuṁ ahosahaṁ
na maṁ kecāvajānanti puññakammassidaṁ phalaṁ.
Ekattiṁse ito kappe āyātaṁ yaṁ akārayiṁ
duggatiṁ nābhijānāmi āyātassa idaṁ phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā āyātadāyako thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Āyātadāyakattherassa apadānaṁ samattaṁ.
1 Ma. Yu. āyāgaṁ kārapesahaṁ. 2 Ma. abbokiṇṇaṁ. Yu. abbocchinnaṁ.
3 Ma. Yu. miyyāmi āyāgassa ....
Navamaṁ dhammacakkikattherāpadānaṁ (39)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[41] Siddhatthassa bhagavato sīhāsanassa sammukhā
dhammacakkaṁ mayā ṭhapitaṁ sukataṁ viññuvaṇṇitaṁ.
Catuvaṇṇāya 1 sobhāmi sayoggabalavāhano
parivārenti maṁ niccaṁ anuyantā bahū janā.
Saṭṭhīturiyasahassehi parivāremahaṁ sadā
parivārena sobhāmi puññakammassidaṁ phalaṁ.
Catunavute ito kappe yaṁ cakkaṁ ṭhapayiṁ ahaṁ
duggatiṁ nābhijānāmi dhammacakkassidaṁ phalaṁ.
Ito ekādase kappe aṭṭhāsiṁsu janādhipā
sahassarājā nāmena cakkavattī mahabbalā.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā dhammacakkiko thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Dhammacakkikattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dasamaṁ kapparukkhiyattherāpadānaṁ (40)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[42] Siddhatthassa bhagavato thūpaseṭṭhassa sammukhā
vicittadusse laggetvā 2 kapparukkhaṁ ṭhapesahaṁ.
1 Ma. Yu. cāruvaṇṇova. 2 Ma. lagetvā. Yu. laṅghetvā.
Yaṁ yaṁ yonūpapajjāmi devattaṁ atha mānusaṁ
sobhayanto mama dvāre kapparukkho patiṭṭhati.
Ahañca parisā ceva ye keci samavassikā 1
tamhā dussaṁ gahetvāna nivāsema mayaṁ tadā 2 .
Catunavute ito kappe yaṁ rukkhaṁ ṭhapayiṁ ahaṁ
duggatiṁ nābhijānāmi kapparukkhassidaṁ phalaṁ.
Ito ca sattame kappe sucelā aṭṭha khattiyā
sattaratanasampannā cakkavattī mahabbalā.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā kapparukkhiyo thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Kapparukkhiyattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Uddānaṁ
kuṇḍasāgatakaccānā udāyī rājasavhayo 3
adhimutto lasuṇado āyātī 4 dhammacakkiko
kapparukkhī ca dasamo gāthādvayaṁ dasasataṁpica.
Kuṇḍadhānavaggo catuttho.
1 Yu. mama nissitā. 2 Ma. Yu. sadā. 3 Ma. mogharājako. 4 Ma. Yu. āyāgī.
Pañcamo upālivaggo
paṭhamaṁ upālittherāpadānaṁ (41)

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 32)

[43] Khīṇāsavasahassehi parivuto lokanāyako
vivekamanuyutto so gacchate paṭisallituṁ.
Ajinena nivatthohaṁ tidaṇḍaparicāraṇo
bhikkhusaṅghaparibyuḷhaṁ addasaṁ lokanāyakaṁ.
Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā sīse katvāna añjaliṁ
sambuddhaṁ abhivādetvā santhaviṁ lokanāyakaṁ.
Yathāṇḍajā ca saṁsedā opapātī jalambujā
kākādipakkhino sabbe antalikkhe sadā carā 1 .
Ye keci pāṇabhūtatthi saññino vā asaññino
sabbe te tava ñāṇamhi anto honti samogadhā.
Gandhā ca pabbateyyā ye himavante naguttame
sabbe te tava sīlamhi kalāyopi na yujjare.
Mohandhakārapakkhanno 2 ayaṁ loko sadevako
tava ñāṇamhi jotante andhakārā vidhaṁsitā.
Yathā atthaṅgate suriye honti sattā tamogatā
evaṁ buddhe anuppanne hoti loko tamogato.
Yathodayanto ādicco vinodeti tamaṁ sadā
tatheva tvaṁ buddhaseṭṭha viddhaṁsesi tamaṁ sadā.
1 Yu. antalikkhe padesagā. 2 Ma. mohandhakārapakkhando. Yu. ... pakkhanto.
Padhānaṁ pahitattosi buddho loke sadevake
tava kammābhiraddhena tosesi janataṁ bahuṁ.
Taṁ sutvā 1 anumoditvā padumuttaro mahāmuni
nabhe abbhuggami dhīro haṁsarājāva ambare.
Abbhuggantvāna sambuddho mahesi padumuttaro
antalikkhe ṭhito satthā imā gāthā abhāsatha.
Yenidaṁ thavitaṁ ñāṇaṁ upamehi samāyutaṁ
tamahaṁ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.
Aṭṭhārasañca khattuṁ so devarājā bhavissati
paṭhabyā rajjaṁ tisataṁ vasudhaṁ āvasissati.
Pañcavīsatikkhattuñca cakkavatti bhavissati
padesarajjaṁ vipulaṁ gaṇanāto asaṅkhayaṁ.
Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tusitāhi cavitvāna sukkamūlena codito
hīnova jātiyā santo upāli nāma hessati.
So ca pacchā pabbajitvā virājitvāna pāpakaṁ
sabbāsave pariññāya nibbāyissatyanāsavo.
Tuṭṭho ca gotamo buddho sakyaputto mahāyaso
vinayādhigataṁ tassa etadagge ṭhapessati.
1 Ma. Yu. sabbaṁ.
Saddhāyahaṁ pabbajito katakicco anāsavo
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
Bhagavā cānukampī maṁ vinayehaṁ visārado
sakakammābhiraddho ca viharāmi anāsavo.
Saṁvuto pāṭimokkhamhi indriyesu ca pañcasu
dhāremi vinayaṁ sabbaṁ kevalaṁ ratanākaraṁ.
Mamañca guṇamaññāya satthā loke anuttaro
bhikkhusaṅghe nisīditvā etadagge ṭhapesi maṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Upālittherassa apadānaṁ samattaṁ.
Dutiyaṁ soṇakoṭiyavessattherāpadānaṁ (42)