[716] Aparāpi aṭṭha cariyāyo adhimuccanto saddhāya carati
paggaṇhanto viriyena carati upaṭṭhāpento satiyā carati avikkhepaṁ
karonto samādhinā carati pajānanto paññāya carati
vijānanto viññāṇena 1 carati evaṁ paṭipanno visesamadhigacchatīti
visesacariyāya carati evaṁ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti
āyatanacariyāya carati imā aṭṭha cariyāyo.

[717] Aparāpi aṭṭha cariyāyo dassanacariyā ca sammādiṭṭhiyā
abhiropanacariyā ca sammāsaṅkappassa pariggahacariyā
ca sammāvācāya samuṭṭhānacariyā ca sammākammantassa
vodānacariyā ca sammāājīvassa paggahacariyā ca sammāvāyāmassa
upaṭṭhānacariyā ca sammāsatiyā avikkhepacariyā ca sammāsamādhissa
imā aṭṭha cariyāyoti.
Cariyākathā niṭṭhitā.
--------
Paññāvagge pāṭihāriyakathā

[718] Tīṇīmāni bhikkhave pāṭihāriyāni katamāni tīṇi
iddhipāṭihāriyaṁ ādesanāpāṭihāriyaṁ anusāsanīpāṭihāriyaṁ.

[719] Katamañca bhikkhave iddhipāṭihāriyaṁ idha bhikkhave
ekacco anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti ekopi hutvā bahudhā
1 Ma. viññāṇacariyāya.
Hoti bahudhāpi hutvā eko hoti āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ .pe.
Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti idaṁ vuccati bhikkhave
iddhipāṭihāriyaṁ.

[720] Katamañca bhikkhave ādesanāpāṭihāriyaṁ idha bhikkhave
ekacco nimittena ādisati evampi te mano itthampi te
mano itipi te cittanti so bahuñcepi ādisati tatheva taṁ
hoti no aññathā idha pana bhikkhave ekacco na heva kho
nimittena ādisati api ca kho manussānaṁ vā amanussānaṁ vā
devānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati evampi te mano itthampi
te mano itipi te cittanti so bahuñcepi ādisati tatheva
taṁ hoti no aññathā idha pana bhikkhave ekacco na heva kho
nimittena ādisati napi manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devānaṁ
vā saddaṁ sutvā ādisati api ca kho vitakkayato vicārayato
vitakkavicārasaddaṁ sutvā ādisati evampi te mano itthampi
te mano itipi te cittanti so bahuñcepi ādisati tatheva
taṁ hoti no aññathā idha pana bhikkhave ekacco na heva kho
nimittena ādisati napi manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devānaṁ
vā saddaṁ sutvā ādisati na vitakkayato vicārayato vitakkavicārasaddaṁ
sutvā ādisati api ca kho avitakkaṁ avicāraṁ samādhiṁ
samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti yathā imassa bhoto
Manosaṅkhārā paṇihitā tathā 1 imassa cittassa anantarā amunnāma 2
vitakkaṁ vitakkessatīti 3 so bahuñcepi ādisati tatheva
taṁ hoti no aññathā idaṁ vuccati bhikkhave ādesanāpāṭihāriyaṁ.

[721] Katamañca bhikkhave anusāsanīpāṭihāriyaṁ idha pana
bhikkhave ekacco evaṁ anusāsati evaṁ vitakketha mā evaṁ
vitakkayittha evaṁ manasi karotha mā evaṁ manasākarittha idaṁ
pajahatha idaṁ upasampajja viharathāti idaṁ vuccati bhikkhave
anusāsanīpāṭihāriyaṁ imāni kho bhikkhave tīṇi pāṭihāriyāni.

[722] Nekkhammaṁ ijjhatīti iddhi kāmacchandaṁ paṭiharatīti
pāṭihāriyaṁ ye tena nekkhammena samannāgatā sabbe te
visuddhicittā anāvilasaṅkappāti ādesanāpāṭihāriyaṁ taṁ kho pana
nekkhammaṁ evaṁ āsevitabbaṁ evaṁ bhāvetabbaṁ evaṁ bahulīkātabbaṁ
evaṁ tadanudhammatāsati upaṭṭhāpetabbāti anusāsanīpāṭihāriyaṁ
abyāpādo ijjhatīti iddhi byāpādaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ ye
tena abyāpādena samannāgatā sabbe te visuddhicittā
anāvilasaṅkappāti ādesanāpāṭihāriyaṁ so kho pana abyāpādo
evaṁ āsevitabbo evaṁ bhāvetabbo evaṁ bahulīkātabbo evaṁ
tadanudhammatāsati upaṭṭhāpetabbāti anusāsanīpāṭihāriyaṁ ālokasaññā
ijjhatīti iddhi thīnamiddhaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ ye
tāya ālokasaññāya samannāgatā sabbe te visuddhicittā
1 Ma. tathāsaddo natthi. 2 Ma. Yu. amukaṁ nāma. 3 Ma. vitakkayissatīti.
Anāvilasaṅkappāti ādesanāpāṭihāriyaṁ sā kho pana ālokasaññā
evaṁ āsevitabbā evaṁ bhāvetabbā evaṁ bahulīkātabbā
evaṁ tadanudhammatāsati upaṭṭhāpetabbāti anusāsanīpāṭihāriyaṁ avikkhepo
ijjhatīti iddhi uddhaccaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ ye tena
avikkhepena samannāgatā sabbe te visuddhicittā anāvilasaṅkappāti
ādesanāpāṭihāriyaṁ so kho pana avikkhepo evaṁ āsevitabbo
evaṁ bhāvetabbo evaṁ bahulīkātabbo evaṁ tadanudhammatāsati
upaṭṭhāpetabbāti anusāsanīpāṭihāriyaṁ .pe. Arahattamaggo
ijjhatīti iddhi sabbakilese paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ ye tena
arahattamaggena samannāgatā sabbe te visuddhicittā anāvilasaṅkappāti
ādesanāpāṭihāriyaṁ so kho pana arahattamaggo
evaṁ āsevitabbo evaṁ bhāvetabbo evaṁ bahulīkātabbo evaṁ
tadanudhammatāsati upaṭṭhāpetabbāti anusāsanīpāṭihāriyaṁ nekkhammaṁ
ijjhatīti iddhi kāmacchandaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ yā ca
iddhi yañca pāṭihāriyaṁ idaṁ vuccati iddhipāṭihāriyaṁ abyāpādo
ijjhatīti iddhi byāpādaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ yā ca
iddhi yañca pāṭihāriyaṁ idaṁ vuccati iddhipāṭihāriyaṁ ālokasaññā
ijjhatīti iddhi thīnamiddhaṁ paṭiharatīti pāṭihāriyaṁ .pe.
Arahattamaggo ijjhatīti iddhi sabbe kilese paṭiharatīti
pāṭihāriyaṁ yā ca iddhi yañca pāṭihāriyaṁ idaṁ vuccati iddhipāṭihāriyanti.
Pāṭihāriyanti.
Pāṭihāriyakathā niṭṭhitā.
---------
Paññāvagge samasīsakathā

[723] Sabbadhammānaṁ sammāsamucchede nirodhe ca anupaṭṭhānatāpaññā
samasīsaṭṭhe ñāṇaṁ.
Sabbadhammānanti pañcakkhandhā dvādasāyatanāni aṭṭhārasa
dhātuyo kusalā dhammā akusalā dhammā abyākatā dhammā
kāmāvacarā dhammā rūpāvacarā dhammā arūpāvacarā dhammā
apariyāpannā dhammā.
Sammāsamucchedeti nekkhammena kāmacchandaṁ sammā samucchindati
abyāpādena byāpādaṁ sammā samucchindati ālokasaññāya
thīnamiddhaṁ sammā samucchindati avikkhepena uddhaccaṁ sammā samucchindati
dhammavavatthānena vicikicchaṁ sammā samucchindati ñāṇena
avijjaṁ sammā samucchindati pāmujjena aratiṁ sammā samucchindati
paṭhamajjhānena nīvaraṇe sammā samucchindati .pe. Arahattamaggena
sabbakilese sammā samucchindati.

[724] Nirodheti nekkhammena kāmacchandaṁ nirodheti abyāpādena
byāpādaṁ nirodheti ālokasaññāya thīnamiddhaṁ nirodheti
Avikkhepena uddhaccaṁ nirodheti dhammavavatthānena vicikicchaṁ nirodheti
ñāṇena avijjaṁ nirodheti pāmujjena aratiṁ nirodheti paṭhamajjhānena
nīvaraṇe nirodheti .pe. Arahattamaggena sabbakilese
nirodheti.
Anupaṭṭhānatāti nekkhammaṁ paṭiladdhassa kāmacchando na
upaṭṭhāti abyāpādaṁ paṭiladdhassa byāpādo na upaṭṭhāti ālokasaññaṁ
paṭiladdhassa thīnamiddhaṁ na upaṭṭhāti avikkhepaṁ paṭiladdhassa
uddhaccaṁ na upaṭṭhāti dhammavavatthānaṁ paṭiladdhassa vicikicchā na
upaṭṭhāti ñāṇaṁ paṭiladdhassa avijjā na upaṭṭhāti pāmujjaṁ
paṭiladdhassa arati na upaṭṭhāti paṭhamajjhānaṁ paṭiladdhassa nīvaraṇā
na upaṭṭhahanti .pe. Arahattamaggaṁ paṭiladdhassa sabbakilesā na
upaṭṭhahanti.

[725] Samanti kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṁ samaṁ
byāpādassa pahīnattā abyāpādo samaṁ thīnamiddhassa pahīnattā
ālokasaññā samaṁ uddhaccassa pahīnattā avikkhepo samaṁ
vicikicchāya pahīnattā dhammavavatthānaṁ samaṁ avijjāya pahīnattā ñāṇaṁ
samaṁ aratiyā pahīnattā pāmujjaṁ samaṁ nīvaraṇānaṁ pahīnattā
paṭhamajjhānaṁ samaṁ .pe. Sabbakilesānaṁ pahīnattā arahattamaggo
samaṁ.
Sīsanti terasa sīsāni palibodhasīsañca taṇhā bandhanasīsañca 1
1 Ma. Yu. vinibandhasīsañca.
Māno parāmāsasīsañca diṭṭhi vikkhepasīsañca uddhaccaṁ
kilesasīsañca 1 avijjā adhimokkhasīsañca saddhā paggahasīsañca
viriyaṁ upaṭṭhānasīsañca sati avikkhepasīsañca samādhi dassanasīsañca
paññā pavattasīsañca jīvitindriyaṁ gocarasīsañca vimokkho
saṅkhārasīsañca nirodhoti.
Samasīsakathā niṭṭhitā.
---------------
Paññāvagge satipaṭṭhānakathā
sāvatthīparipuṇṇanidānaṁ