[538] Ekamekassa cepi pañhassāti ekamekassa cepi
ajitapañhassa ekamekassa cepi tissametteyyapañhassa ekamekassa
cepi puṇṇakapañhassa ekamekassa cepi mettagūpañhassa
ekamekassa cepi dhotakapañhassa ekamekassa cepi upasīvapañhassa
ekamekassa cepi nandapañhassa ekamekassa cepi hemakapañhassa
ekamekassa cepi todeyyapañhassa ekamekassa cepi
kappapañhassa ekamekassa cepi jatukaṇṇīpañhassa ekamekassa
cepi bhadrāvudhapañhassa ekamekassa cepi udayapañhassa
ekamekassa cepi posālapañhassa ekamekassa cepi mogharājapañhassa
ekamekassa cepi piṅgiyapañhassāti ekamekassa cepi
pañhassa.

[539] Atthamaññāya dhammamaññāyāti sveva pañho
dhammo visajjanaṁ atthoti atthaṁ aññāya jānitvā tulayitvā
1 Ma. puṭṭho puṭṭho pucchito pucchito yācito yācito ajjhesito ajjhesito pasādito
pasādito.
Tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti atthamaññāya.
Dhammamaññāyāti dhammaṁ aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā
vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti dhammamaññāya.

[540] Dhammānudhammaṁ paṭipajjeyyāti sammāpaṭipadaṁ
anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ
paṭipajjeyyāti dhammānudhammaṁ paṭipajjeyya.

[541] Gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāranti jarāmaraṇapāraṁ vuccati
amataṁ nibbānaṁ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo
taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ. Gaccheyyeva jarāmaraṇassa
pāranti pāraṁ gaccheyyeva pāraṁ adhigaccheyya pāraṁ phuseyya pāraṁ
sacchikareyyāti gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ.

[542] Pāragamanīyā ime dhammāti ime dhammā pāragamanīyā
pāraṁ pāpenti pāraṁ sampāpenti pāraṁ samanupāpenti jarāmaraṇassa
tāraṇāya 1 saṁvattantīti pāragamanīyā ime dhammā.

[543] Tasmā imassa dhammapariyāyassāti [2]- tasmā taṁkāraṇā
taṁhetu tappaccayā taṁnidānāti tasmā. Imassa dhammapariyāyassāti
imassa pārāyanassāti tasmā imassa dhammapariyāyassa.

[544] Pārāyanantveva adhivacananti pāraṁ vuccati amataṁ
nibbānaṁ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo
taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ. Āyanaṁ vuccati maggo
1 Ma. taraṇāya. 2 Ma. tasmāti.
Seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Adhivacananti nāmaṁ saṅkhā
samaññā paññatti .pe. Abhilāpoti pārāyanantveva
adhivacanaṁ 1 .

[545] Ajito tissametteyyo puṇṇako atha mettagū
dhotako upasīvo ca nando ca atha hemako
todeyyakappā dubhayo jatukaṇṇī ca paṇḍito
bhadrāvudho udayo ca posālo cāpi brāhmaṇo
mogharājā ca medhāvī piṅgiyo ca mahāisi
ete buddhaṁ upāgañchuṁ sampannacaraṇaṁ isiṁ
pucchantā nipuṇe pañhe buddhaseṭṭhaṁ upāgamuṁ.

[546] Ete buddhaṁ upāgañchunti eteti [2]- brāhmaṇā.
Buddhanti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu
dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi tattha ca sabbaññutaṁ patto
balesu ca vasībhāvaṁ. Buddhoti kenatthena buddho. Bujjhitā
saccānīti buddho. Bodhetā pajāyāti buddho. Sabbaññutāya
buddho. Sabbadassāvitāya buddho. Abhiññeyyatāya buddho.
Vikasitāya buddho. Khīṇāsavasaṅkhātena buddho. Nirupakkilesasaṅkhātena
buddho. Ekantavītarāgoti buddho. Ekantavītadosoti
buddho. Ekantavītamohoti buddho. Ekantanikkilesoti buddho.
Ekāyanamaggaṁ gatoti buddho. Eko anuttaraṁ sammāsambodhiṁ
1 Ma. adhivacananti. 2 Ma. soḷasa pārāyaniyā.
Abhisambuddhoti buddho. Abuddhivihatattā buddhipaṭilābhā buddho.
Buddhoti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ
na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ
na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ vimokkhantikametaṁ
buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutañāṇassa
paṭilābhā sacchikā paññatti yadidaṁ buddhoti buddhaṁ. Ete buddhaṁ
upāgañchunti ete buddhaṁ upāgamiṁsu upasaṅkamiṁsu payirupāsiṁsu
paripucchiṁsu paripañhiṁsūti ete buddhaṁ upāgañchuṁ.

[547] Sampannacaraṇaṁ isinti caraṇaṁ vuccati sīlācāranipphatti.
Sīlasaṁvaropi caraṇaṁ indriyasaṁvaropi caraṇaṁ bhojane mattaññutāpi
caraṇaṁ jāgariyānuyogopi caraṇaṁ sattapi saddhammā caraṇaṁ cattāripi
jhānāni caraṇaṁ. Sampannacaraṇanti sampannacaraṇaṁ seṭṭhacaraṇaṁ
[1]- Pāmokkhacaraṇaṁ uttamacaraṇaṁ pavaracaraṇanti sampannacaraṇaṁ.
Isinti isi. Bhagavā mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esi gavesi pariyesīti
isi .pe. Mahesakkhehi vā sattehi esito gavesito pariyesito
kahaṁ buddho kahaṁ bhagavā kahaṁ devadevo kahaṁ narāsabhoti isīti
sampannacaraṇaṁ isiṁ.