[528] Santāpajāte jarasā pareteti santāpajāteti jātiyā
santāpajāte jarāya santāpajāte byādhinā santāpajāte maraṇena
santāpajāte sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi santāpajāte
nerayikena dukkhena santāpajāte .pe. Diṭṭhibyasanena dukkhena
santāpajāte ītijāte upaddavajāte upasaggajāteti santāpajāte.
Jarasā pareteti jarāya phuṭṭhe parete samohite [2]- jātiyānugate jarāya
anusaṭe byādhinā abhibhūte maraṇena abbhāhate atāṇe aleṇe
asaraṇe asaraṇībhūteti santāpajāte jarasā parete.

[529] Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti tasmāti tasmā
taṁkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno
taṇhāyāti tasmā tuvaṁ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī
sātaccakārī .pe. Appamatto kusalesu dhammesūti tasmā tuvaṁ
1 Ma. taṇhānuge. 2 Ma. samannāgate.
Piṅgiya appamatto.

[530] Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyāti taṇhāti rūpataṇhā
saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.
Jahassu taṇhanti taṇhaṁ jahassu taṇhaṁ pajahassu taṇhaṁ vinodehi
taṇhaṁ byantīkarohi taṇhaṁ anabhāvaṅgamehīti jahassu taṇhaṁ.
Apunabbhavāyāti yathā te rūpaṁ idheva nirujjheyya puna paṭisandhibhavo
na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā
vā kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā saññābhave vā
asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā ekavokārabhave vā
catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā puna gatiyā vā upapattiyā
vā paṭisandhiyā vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya
na nibbatteyya nābhinibbatteyya idheva nirujjheyya vūpasameyya
atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya.
Tenāha bhagavā
taṇhādhipanne manuje pekkhamāno (piṅgiyāti bhagavā)
santāpajāte jarasā parete
tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto
jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyāti.

[531] Saha gāthāpariyosānā tena brāhmaṇena saddhiṁ
ekacchandā ekappayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā tesaṁ
Anekapāṇasahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi yaṅkiñci
samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti tassa ca brāhmaṇassa virajaṁ vītamalaṁ
dhammacakkhuṁ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti.
Saha cakkhupaṭilābhā 1 ajinajaṭāvākacīradaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū
ca antarahitā. Bhaṇḍakāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo
bhikkhu anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno
hoti satthā me bhante bhagavā sāvakohamasmīti.
Piṅgiyamāṇavakapañhāniddeso soḷasamo.
------------
1 Ma. cakkhussa paṭilābhā.
Soḷasamāṇavakapañhānigamaniddeso 1

[532] Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye
paricārikasoḷasannaṁ 2 brāhmaṇānaṁ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ
byākāsi.

[533] Idamavoca bhagavāti imaṁ 3 pārāyanaṁ avoca. Bhagavāti
gāravādhivacanametaṁ .pe. Sacchikā paññatti yadidaṁ bhagavāti
idamavoca bhagavā.

[534] Magadhesu viharantoti magadhanāmake janapade. Viharantoti
viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpento.
Pāsāṇake cetiyeti pāsāṇakacetiyaṁ vuccati buddhāsananti magadhesu
viharanto pāsāṇake cetiye.

[535] Paricārikasoḷasannaṁ brāhmaṇānanti piṅgiyo brāhmaṇo
bāvarissa brāhmaṇassa seṭṭho seṭṭhavaro paricāriko 4 piṅgiyena
te soḷasāti evampi paricārikasoḷasannaṁ brāhmaṇānaṁ. Athavā
te soḷasa brāhmaṇā buddhassa bhagavato seṭṭhā seṭṭhavarā
paricārikā siyunti 5 evampi paricārikasoḷasannaṁ brāhmaṇānaṁ.

[536] Ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsīti
ajjhiṭṭho ajjhesito. Puṭṭho puṭṭhoti puṭṭho pucchito yācito
1 Ma. parāyanatthutigāthāniddesa. 2 Ma. paricārakasoḷasānaṁ. Yu. parivārakasoḷasannaṁ.
3 Ma. idaṁ. 4 Ma. paddho paddhacaro paricārako sisso. 5 Ma. paddhā paddhacarā
paricārakā sissāti.
Ajjhesito pasādito 1 . Pañhaṁ byākāsīti pañhaṁ byākāsi
ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīmakāsi
pakāsesīti ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsi.

[537] Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya
dhammānudhammaṁ paṭipajjeyya gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ
pāragamanīyā ime dhammāti tasmā imassa dhammapariyāyassa
pārāyanantveva adhivacanaṁ.