[518] Disvāna rūpesu vihaññamāneti rūpesūti cattāro
ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpaṁ. Sattā rūpahetu
rūpapaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātayanti 1
rūpe sati vividhakammakāraṇā kārenti kasāhipi tāḷenti
vettehipi tāḷenti aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti hatthampi chindanti
pādampi chindanti hatthapādampi chindanti kaṇṇampi chindanti
nāsampi chindanti kaṇṇanāsampi chindanti bilaṅgathālikampi karonti
saṅkhamuṇḍakampi 2 karonti rāhumukhampi karonti jotimālikampi karonti
hatthapajjotikampi karonti erakavattikampi karonti ciravāsikampi 3
karonti eṇeyyakampi karonti balisamaṁsikampi karonti kahāpaṇikampi
karonti khārāpatacchikampi karonti palighaparivattikampi karonti
palālapīṭhakampi karonti tattenapi telena osiñcanti sunakhehipi
khādāpenti jīvantampi sūle uttāsenti asinā sīsaṁ chindanti.
1 Ma. upaghātiyanti. evamuparipi. 2 Ma. saṅkhamuṇḍikampi. 3 Ma. cīrakavāsikampi.
Evaṁ sattā rūpahetu rūpapaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti
upahaññanti upaghātayanti. Evaṁ haññamāne vihaññamāne disvā
passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti [1]- disvāna
rūpesu vihaññamāne. Piṅgiyāti bhagavāti piṅgiyāti bhagavā taṁ
brāhmaṇaṁ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ .pe.
Yadidaṁ bhagavāti piṅgiyāti bhagavā.

[519] Ruppanti rūpesu janā pamattāti ruppantīti ruppanti
kuppanti pīḷiyanti 2 ghaṭṭayanti byatthitā 3 domanassitā honti cakkhurogena
ruppanti kuppanti pīḷiyanti ghaṭṭayanti byatthitā domanassitā
honti sotarogena .pe. Ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassehi
ruppanti kuppanti pīḷiyanti ghaṭṭayanti byatthitā domanassitā
hontīti ruppanti rūpesu. Athavā cakkhusmiṁ hīyamāne
hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne
ruppanti .pe. Domanassitā honti sotasmiṁ ghānasmiṁ
jivhāya kāyasmiṁ rūpasmiṁ saddasmiṁ gandhasmiṁ rasasmiṁ phoṭṭhabbasmiṁ
kulasmiṁ gaṇasmiṁ āvāsasmiṁ lābhasmiṁ yasasmiṁ pasaṁsāya sukhasmiṁ
cīvarasmiṁ piṇḍapātasmiṁ senāsanasmiṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṁ
hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne
ruppanti kuppanti pīḷiyanti ghaṭṭayanti byatthitā domanassitā
hontīti evampi ruppanti rūpesu. Janāti khattiyā ca brāhmaṇā
1 Ma. upahaññamāne upaghātiyamāne. 2 Ma. pīḷayanti. evamuparipi. 3 Ma. byādhitā.
evamuparipi.
Ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca
manussā ca. Pamattāti pamādo vattabbo kāyaduccarite 1 vā
vacīduccarite vā manoduccarite vā pañcasu vā kāmaguṇesu cittassa
vossaggo vossaggānuppadānaṁ kusalānaṁ vā dhammānaṁ bhāvanāya [2]-
asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā
nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṁ anadhiṭṭhānaṁ
ananuyogo pamādo yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṁ
ayaṁ vuccati pamādo. Iminā pamādena samannāgatā janā pamattāti
ruppanti rūpesu janā pamattā.

[520] Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti tasmāti tasmā
taṁkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno
rūpesūti tasmā tuvaṁ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī
sātaccakārī .pe. Appamatto kusalesu dhammesūti tasmā tuvaṁ
piṅgiya appamatto.

[521] Jahassu rūpaṁ apunabbhavāyāti rūpanti cattāro ca
mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpaṁ. Jahassu rūpanti
rūpaṁ jahassu rūpaṁ pajahassu rūpaṁ vinodehi rūpaṁ byantīkarohi rūpaṁ
anabhāvaṅgamehīti jahassu rūpaṁ. Apunabbhavāyāti yathā te rūpaṁ
idheva nirujjheyya puna paṭisandhibhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā
vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā kāmabhave vā rūpabhave vā
1 Ma. ... duccaritena .. manoduccaritena. 2 Ma. asakaccakiriyatā.
Arūpabhave vā saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave
vā ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave
vā puna gatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā [1]-
saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya
nābhinibbatteyya idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya
paṭippassambheyyāti jahassu rūpaṁ apunabbhavāya. Tenāha bhagavā
disvāna rūpesu vihaññamāne (piṅgiyāti bhagavā)
ruppanti rūpesu janā pamattā
tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto
jahassu rūpaṁ apunabbhavāyāti.

[522] Disā catasso vidisā catasso
uddhaṁ adho dasa disā imāyo
na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutāmutaṁ vā
atho aviññātaṁ kiñcinamatthi loke
ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ
jātijarāya idha vippahānaṁ.

[523] Disā catasso vidisā catasso uddhaṁ adho dasa disā
imāyoti dasa disā na tuyhaṁ [2]- adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ aviññātaṁ
kiñci attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko
vā attho samparāyiko vā attho .pe. Paramattho vā natthi
1 Ma. bhave vā. evamuparipi. 2 Ma. na tuyhaṁ .pe. namatthi loketi.
Na santi na saṁvijjanti nupalabbhantīti na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutāmutaṁ
vā atho aviññātaṁ kiñci namatthi loke.

[524] Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññanti ācikkha dhammanti
ādikalyāṇaṁ .pe. Nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkha desehi
paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti
ācikkha dhammaṁ. Yamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ vijāneyyaṁ
paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phuseyyaṁ sacchikareyyanti
ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

[525] Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa
pahānaṁ vūpasamo paṭinissaggo paṭippassaddhi amataṁ nibbānanti
jātijarāya idha vippahānaṁ. Tenāha so brāhmaṇo
disā catasso vidisā catasso
uddhaṁ adho dasa disā imāyo
na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutāmutaṁ vā
atho aviññātaṁ kiñci namatthi loke
ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ
jātijarāya idha vippahānanti.

[526] Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno (piṅgiyāti bhagavā)
santāpajāte jarasā parete
tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto
Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya.

[527] Taṇhādhipanne manuje pekkhamānoti taṇhāti
rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā
dhammataṇhā. Taṇhādhipanneti taṇhāadhipanne [1]- taṇhānugate
taṇhānusaṭe taṇhāyāpanne abhibhūte pariyādinnacitte. Manujeti
sattādhivacanaṁ. Pekkhamānoti pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno
nijjhāyamāno upaparikkhamānoti taṇhādhipanne manuje
pekkhamāno. Piṅgiyāti bhagavā brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.