[468] Yo atītaṁ ādisatīti yoti yo so bhagavā sayambhū
anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi
tattha ca sabbaññutaṁ patto balesu ca vasībhāvaṁ. Atītaṁ ādisatīti
bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati anāgatampi ādisati
paccuppannampi ādisati.
Kathaṁ bhagavā attano atītaṁ ādisati. Bhagavā attano atītaṁ
ekampi jātiṁ ādisati dvepi jātiyo ādisati tissopi jātiyo
ādisati catassopi jātiyo ādisati pañcapi jātiyo ādisati
dasapi jātiyo ādisati vīsampi jātiyo ādisati tiṁsampi jātiyo
ādisati cattāḷīsampi jātiyo ādisati paññāsampi jātiyo
ādisati jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe
anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe ādisati
amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro
evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto amutra udapādiṁ
1 Ma. pāraguṁ.
Tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro
evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto idhupapannoti
iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ ādisati evaṁ bhagavā
attano atītaṁ ādisati.
Kathaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati. Bhagavā paresaṁ atītaṁ ekampi
jātiṁ ādisati dvepi jātiyo ādisati .pe. Anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe
ādisati amutrāsi evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo
evamāhāro evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato
cuto amutra udapādi tatrāpāsi evaṁnāmo evaṁgotto
evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so
tato cuto idhupapannoti iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ
pubbenivāsaṁ ādisati evaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati.
Bhagavā pañca jātakasatāni bhāsanto attano ca paresañca
atītaṁ ādisati mahādhaniyasuttaṁ 1 bhāsanto attano ca paresañca
atītaṁ ādisati mahāsudassanasuttaṁ bhāsanto attano ca paresañca
atītaṁ ādisati mahāgovindasuttaṁ bhāsanto attano ca paresañca
atītaṁ ādisati maghadevasuttaṁ bhāsanto attano ca paresañca
atītaṁ ādisati.
Vuttañhetaṁ bhagavatā atītaṁ kho cunda addhānaṁ ārabbha
tathāgatassa satānusāri ñāṇaṁ 2 hoti so yāvatakaṁ ākaṅkhati
1 Ma. mahāpadhāniyasuttantaṁ. evamīdisesu padesu. 2 Ma. satānusāriñāṇaṁ.
Tāvatakaṁ anussarati anāgataṁ kho cunda .pe. Paccuppannaṁ kho
cunda addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati
ayamantimā jāti natthidāni punabbhavoti. Indriyaparopariyattañāṇaṁ
tathāgatassa tathāgatabalaṁ sattānaṁ āsayānusayañāṇaṁ tathāgatassa
tathāgatabalaṁ yamakapāṭihiriyañāṇaṁ 1 tathāgatassa tathāgatabalaṁ
mahākaruṇāsamāpattiñāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ sabbaññutañāṇaṁ
tathāgatassa tathāgatabalaṁ anāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ
sabbattha asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ.
Evaṁ bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati anāgatampi
ādisati paccuppannampi ādisati ācikkhati deseti paññapeti
paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti pakāsetīti yo atītaṁ
ādisati. Iccāyasmā posāloti iccāti padasandhi. Āyasmāti
piyavacanaṁ. Posāloti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ .pe. Abhilāpoti
iccāyasmā posālo.

[469] Anejo chinnasaṁsayoti ejā vuccati taṇhā yo
rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Sā ejā
taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā
anabhāvaṅgatā āyatiṁ anuppādadhammā tasmā buddho anejo.
Ejāya pahīnattā anejo. Bhagavā lābhepi na iñjati alābhepi
na iñjati yasepi na iñjati ayasepi na iñjati pasaṁsāyapi na
1 Ma. yamakapaṭihīre ñāṇaṁ.
Iñjati nindāyapi na iñjati sukhepi na iñjati dukkhepi na iñjati
na calati na vedhati na pavedhati na sampavedhatīti anejo.
Chinnasaṁsayoti saṁsayo vuccati vicikicchā dukkhe kaṅkhā .pe.
Chambhitattaṁ cittassa manovilekho. So saṁsayo buddhassa bhagavato [1]-
chinno ucchinno samucchinno vūpasanto [2]- paṭippassaddho abhabbuppattiko
ñāṇagginā daḍḍho tasmā buddho chinnasaṁsayoti anejo
chinnasaṁsayo.

[470] Pāragū sabbadhammānanti bhagavā sabbadhammānaṁ abhiññāpāragū
pariññāpāragū pahānapāragū bhāvanāpāragū sacchikiriyāpāragū samāpattipāragū
abhiññāpāragū sabbadhammānaṁ .pe. Jātijarāmaraṇasaṁsāro
natthī tassa punabbhavoti pāragū sabbadhammānaṁ.

[471] Atthī pañhena āgamanti pañhatthikamhā āgatā
.pe. Sandassetuṁ bhaṇitunti evampi atthī pañhena āgamaṁ.
Tenāha so brāhmaṇo
yo atītaṁ ādisati (iccāyasmā posālo)
anejo chinnasaṁsayo
pāragū sabbadhammānaṁ
atthī pañhena āgamanti.

[472] Vibhūtarūpasaññissa sabbakāyappahāyino
ajjhattañca bahiddhā ca natthi kiñcīti passato
1 Ma. pahīno. 2 Ma. paṭinissaggo.
Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi kathaṁ neyyo tathāvidho.

[473] Vibhūtarūpasaññissāti katamā rūpasaññā. Rūpāvacarasamāpattiṁ
samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārassa
vā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ ayaṁ rūpasaññā.
Vibhūtarūpasaññissāti catasso arūpasamāpattiyo lābhissa 1 rūpasaññā
vibhūtā honti vibhāvitā atikkantā samatikkantā vītivattāti
vibhūtarūpasaññissa.

[474] Sabbakāyappahāyinoti sabbo tassa sapaṭisandhiko 2
rūpakāyo pahīno tadaṅgasamatikkama vikkhambhanappahānena 3 pahīno tassa
rūpakāyoti sabbakāyappahāyino.

[475] Ajjhattañca bahiddhā ca natthi kiñcīti passatoti
natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpatti. Kiṁkāraṇā natthi
kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpatti. [4]- Viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ
sato samāpajjitvā tato vuṭṭhahitvā taññeva viññāṇaṁ abhāveti
vibhāveti antaradhāpeti natthi kiñcīti passati. Taṁkāraṇā
natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpattīti ajjhattañca bahiddhā
ca natthi kiñcīti passato.

[476] Ñāṇaṁ sakkānupucchāmīti sakkāti sakko. Bhagavā
sakyakulā pabbajitotipi sakko .pe. Pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi
sakko. Ñāṇaṁ sakkānupucchāmīti tassa ñāṇaṁ pucchāmi
1 Ma. paṭiladdhassa. 2 Ma. paṭisandhiko. 3 Ma. tadaṅgasamatikkamā vikkhambhanapahānena.
4 Ma. yaṁ.
[1]- Kīdisaṁ kiṁsaṇṭhitaṁ kiṁpakāraṁ kiṁpaṭibhāgaṁ [2]- icchitabbanti ñāṇaṁ
sakkānupucchāmi.

[477] Kathaṁ neyyo tathāvidhoti kathaṁ so netabbo vinetabbo
abhinetabbo 3 paññāpetabbo abhinijjhāpetabbo 4 pekkhitabbo
pasādetabbo kathamassa 5 uttariñāṇaṁ uppādetabbaṁ. Tathāvidhoti
tathāvidho tādiso tassaṇṭhito tappakāro tappaṭibhāgo yo so
ākiñcaññāyatanasamāpattilābhīti kathaṁ neyyo tathāvidho. Tenāha
so brāhmaṇo
vibhūtarūpasaññissa sabbakāyappahāyino
ajjhattañca bahiddhā ca natthi kiñcīti passato
ñāṇaṁ sakkānupucchāmi kathaṁ neyyo tathāvidhoti *-.