[428] Tasmā pajānaṁ na upādiyetha
bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke
ādānasatte iti pekkhamāno
pajaṁ imaṁ maccudheyye visattaṁ.

[429] Tasmā pajānaṁ na upādiyethāti tasmā taṁkāraṇā
taṁhetu tappaccayā taṁnidānā etaṁ ādīnavaṁ sampassamāno
ādānataṇhāyāti tasmā. Pajānanti jānanto pajānanto
ājānanto vijānanto paṭivijānanto paṭivijjhanto sabbe saṅkhārā
aniccāti .pe. Yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti
jānanto pajānanto ājānanto vijānanto paṭivijānanto
paṭivijjhanto. Na upādiyethāti rūpaṁ nādiyeyya na upādiyeyya na
gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniviseyya vedanaṁ saññaṁ saṅkhāre
viññāṇaṁ gatiṁ upapattiṁ paṭisandhiṁ bhavaṁ saṁsāraṁ vaṭṭaṁ nādiyeyya na
upādiyeyya na gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniviseyyāti tasmā
pajānaṁ na upādiyetha.

[430] Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloketi bhikkhūti kalyāṇaputhujjano
vā bhikkhu sekkho vā bhikkhūti 1 bhikkhu. Satoti catūhi
kāraṇehi sato kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento
sato .pe. So vuccati satoti bhikkhu sato. Kiñcananti
kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ.
1 Ma. sekkho vā bhikkhu.
Sabbaloketi sabbāpāyaloke sabbadevaloke sabbamanussaloke
sabbakhandhaloke sabbāayatanaloke sabbadhātuloketi bhikkhu sato
kiñcanaṁ sabbaloke.

[431] Ādānasatte iti pekkhamānoti ādānasattā
vuccanti ye rūpaṁ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti
abhinivisanti vedanaṁ saññaṁ saṅkhāre viññāṇaṁ gatiṁ upapattiṁ
paṭisandhiṁ bhavaṁ saṁsāraṁ vaṭṭaṁ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti
parāmasanti abhinivisanti. Itīti padasandhi .pe. Padānupubbakametaṁ
itīti. Pekkhamānoti dakkhamāno dissamāno passamāno
olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti ādānasatte iti
pekkhamāno.

[432] Pajaṁ imaṁ maccudheyye visattanti pajanti sattādhivacanaṁ.
Maccudheyyeti maccudheyyā vuccanti kilesā ca khandhā ca
abhisaṅkhārā ca. Pajā maccudheyye māradheyye maraṇadheyye
visattā āsattā laggā laggitā palibuddhā. Yathā bhittikhile vā
nāgadante vā bhaṇḍaṁ [1]- visattaṁ āsattaṁ laggaṁ laggitaṁ palibuddhaṁ
evameva pajā maccudheyye māradheyye maraṇadheyye [2]- visattā
āsattā laggā laggitā palibuddhāti pajaṁ imaṁ maccudheyye
visattaṁ. Tenāha bhagavā
tasmā pajānaṁ na upādiyetha
1 Ma. sattaṁ. 2 Ma. sattā.
Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke
ādānasatte iti pekkhamāno
pajaṁ imaṁ maccudheyye visattanti.
Saha gāthāpariyosānā .pe. Satthā me bhante bhagavā
sāvakohamasmīti.
Bhadrāvudhamāṇavakapañhāniddeso dvādasamo.
------------------
Udayamāṇavakapañhāniddeso

[433] Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ (iccāyasmā udayo)
katakiccaṁ anāsavaṁ
pāraguṁ sabbadhammānaṁ
atthī pañhena āgamaṁ
aññāvimokkhaṁ saṁbrūhi 1
avijjāya pabhedanaṁ.

[434] Jhāyiṁ virajamāsīnanti jhāyinti [2]- bhagavā paṭhamenapi
jhānena jhāyī dutiyenapi jhānena jhāyī tatiyenapi jhānena jhāyī
catutthenapi jhānena jhāyī savitakkasavicārenapi jhānena jhāyī
avitakkavicāramattenapi jhānena jhāyī avitakkavicārenapi jhānena
jhāyī sappītikenapi jhānena jhāyī nippītikenapi jhānena jhāyī
sātasahagatenapi jhānena jhāyī upekkhāsahagatenapi jhānena jhāyī
suññatenapi jhānena jhāyī animittenapi jhānena jhāyī appaṇihitenapi
jhānena jhāyī lokiyenapi jhānena jhāyī lokuttarenapi jhānena jhāyī
jhānarato ekattamanuyutto sadatthagarukoti jhāyiṁ. Virajanti rāgo
rajo doso rajo moho rajo kodho rajo upanāho rajo .pe.
Sabbākusalābhisaṅkhārā rajā. Te rajā buddhassa bhagavato pahīnā
ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṁ anuppādadhammā
1 Ma. pabrūhi. evamuparipi. 2 Ma. jhāyī.
Tasmā buddho arajo virajo rajāpagato rajavippahīno rajavippamutto [1]-.
Rāgo rajo na ca pana reṇu vuccati
rāgassetaṁ adhivacanaṁ rajoti
etaṁ rajaṁ vippajahitva 2 cakkhumā
tasmā jino vigatarajoti vuccati
doso rajo na ca pana reṇu vuccati
dosassetaṁ adhivacanaṁ rajoti
etaṁ rajaṁ vippajahitva cakkhumā
tasmā jino vigatarajoti vuccati
moho rajo na ca pana reṇu vuccati
mohassetaṁ adhivacanaṁ rajoti
etaṁ rajaṁ vippajahitva cakkhumā
tasmā jino vigatarajoti vuccatīti.
Virajaṁ. Āsīnanti nisinno bhagavā pāsāṇake cetiyeti āsīno.
Nagassa passe āsinaṁ 3 muniṁ dukkhassa pāraguṁ
sāvakā payirupāsanti tevijjā maccuhāyinoti.
Evampi bhagavā āsīno. Athavā bhagavā sabbossukkapaṭippassaddhattā
āsīno vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo .pe. Jātijarāmaraṇasaṁsāro
natthi tassa punabbhavoti evampi bhagavā āsīnoti jhāyiṁ
1 Ma. sabbarajavītivatto. 2 Ma. vippajahitvā. evamuparipi. 3 Ma. āsīnaṁ.
Virajamāsīnaṁ. Iccāyasmā udayoti iccāti padasandhi .pe.
Padānupubbakametaṁ iccāti. Āyasmāti piyavacanaṁ garuvacanaṁ
sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti. Udayoti tassa brāhmaṇassa
nāmaṁ .pe. Abhilāpoti iccāyasmā udayo.

[435] Katakiccaṁ anāsavanti buddhassa bhagavato kiccaṁ karaṇīyākaraṇīyaṁ
pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅgataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ
tasmā buddho katakicco.
Yassa paripatā 1 natthi chinnasotassa bhikkhuno
kiccākiccaṁ pahīnassa 2 pariḷāho na vijjatīti.
Katakiccaṁ anāsavanti āsavāti cattāro āsavā kāmāsavo bhavāsavo
diṭṭhāsavo avijjāsavo. Te āsavā buddhassa bhagavato
pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṁ
anuppādadhammā tasmā buddho anāsavoti katakiccaṁ
anāsavaṁ.

[436] Pāraguṁ sabbadhammānanti bhagavā sabbadhammānaṁ abhiññāpāragū
pariññāpāragū pahānapāragū bhāvanāpāragū sacchikiriyāpāragū
samāpattipāragū abhiññāpāragū sabbadhammānaṁ pariññāpāragū
sabbadukkhānaṁ pahānapāragū sabbakilesānaṁ bhāvanāpāragū catunnaṁ
maggānaṁ sacchikiriyāpāragū nirodhassa samāpattipāragū
sabbasamāpattīnaṁ. So vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ sīlasmiṁ
1 Ma. visatā. Ma. kiccākiccappahīnassa.
Vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ samādhismiṁ vasippatto pāramippatto
ariyāya paññāya vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā
so pāragato pārappatto antagato antappatto koṭigato
koṭippatto pariyantagato pariyantappatto vosānagato vosānappatto
tāṇagato tāṇappatto leṇagato leṇappatto caraṇagato caraṇappatto 1
abhayagato abhayappatto accutagato accutappatto amatagato amatappatto
nibbānagato nibbānappatto so vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo .pe.
Jātijarāmaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti pāraguṁ sabbadhammānaṁ.

[437] Atthī pañhena āgamanti pañhatthikamhā 2 āgatā
pañhāpucchakamhā āgatā pañhaṁ sotukāmā āgatamhāti 2 evampi
atthī pañhena āgamaṁ. Athavā pañhatthikānaṁ pañhāpucchakānaṁ 3
pañhaṁ sotukāmānaṁ āgamaṁ 4 abhikkamanaṁ upasaṅkamanaṁ [5]- atthīti evampi
atthī pañhena āgamaṁ. Athavā pañhāgamo tuyhaṁ atthi
tvampi pahu visavī alamatto mayā saddhiṁ pucchituṁ 6 kathetuṁ vijsejatuṁ
sandassetuṁ bhaṇitunti 7 evampi atthī pañhena āgamaṁ.