[228] Kittayissāmi te santiṁ (dhotakāti bhagavā)
diṭṭhe dhamme anītihaṁ
yaṁ viditvā sato caraṁ
tare loke visattikaṁ.

[229] Kittayissāmi te santinti rāgassa santiṁ dosassa
santiṁ mohassa santiṁ kodhassa upanāhassa makkhassa paḷāsassa
issāya macchariyassa māyāya sāṭheyyassa thambhassa sārambhassa
mānassa atimānassa madassa pamādassa sabbakilesānaṁ sabbaduccaritānaṁ
sabbadarathānaṁ sabbapariḷāhānaṁ sabbasantāpānaṁ sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ
santiṁ upasantiṁ vūpasantiṁ nibbutiṁ paṭippassaddhiṁ kittayissāmi [1]-
ācikkhissāmi desissāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi
vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti kittayissāmi te
santiṁ. Dhotakāti bhagavāti dhotakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ
nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ .pe. Sacchikā
paññatti yadidaṁ bhagavāti dhotakāti bhagavā.

[230] Diṭṭhe dhamme anītihanti diṭṭhe dhammeti diṭṭhe
1 Ma. pakittayissāmi.
Dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme
vibhūte dhamme sabbe saṅkhārā aniccāti .pe. Yaṅkiñci
samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite
dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme vibhūte dhammeti evampi
diṭṭhe dhamme. Athavā dukkhe diṭṭhe dukkhaṁ kathayissāmi samudaye
diṭṭhe samudayaṁ kathayissāmi magge diṭṭhe maggaṁ kathayissāmi
nirodhe diṭṭhe nirodhaṁ kathayissāmīti evampi diṭṭhe dhamme.
Athavā diṭṭhe dhamme sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ opanayikaṁ 1
paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti evampi diṭṭhe dhammeti diṭṭhe
dhamme. Anītihanti na itihaṁ na itikirāya na paramparāya na
piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na ākāraparivitakkena na
diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ attapaccakkhaṁ dhammaṁ
kathayissāmīti diṭṭhe dhamme anītihaṁ.

[231] Yaṁ viditvā sato caranti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā
tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā sabbe saṅkhārā aniccāti .pe.
Yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti viditaṁ katvā
tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā. Satoti catūhi
kāraṇehi sato kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato .pe.
So vuccati sato. Caranti caranto vicaranto 2 iriyanto
vattento pālento yapento yāpentoti yaṁ viditvā sato
1 Ma. opaneyyikaṁ. evamuparipi. 2 Ma. viharanto. evamuparipi.
Caraṁ.

[232] Tare loke visattikanti visattikā vuccati taṇhā
yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.
Visattikāti kenatthena visattikā .pe. Visaṭā vitthatāti visattikā.
Loketi apāyaloke .pe. Āyatanaloke. Tare loke visattikanti
yā sā loke visattikā loke taṁ visattikaṁ sato tareyya
uttareyya patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti tare loke
visattikaṁ. Tenāha bhagavā
kittayissāmi te santiṁ (dhotakāti bhagavā)
diṭṭhe dhamme anītihaṁ
yaṁ viditvā sato caraṁ
tare loke visattikanti.

[233] Tañcāhaṁ abhinandāmi mahesī santimuttamaṁ
yaṁ viditvā sato caraṁ tare loke visattikaṁ.

[234] Tañcāhaṁ abhinandāmīti tanti tuyhaṁ vacanaṁ byapathaṁ
desanaṁ anusandhiṁ. Abhinandāmīti nandāmi abhinandāmi modāmi
anumodāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmīti tañcāhaṁ
abhinandāmi. Mahesī santimuttamanti mahesīti [1]- bhagavā mahantaṁ
sīlakkhandhaṁ esi gavesi pariyesīti mahesī. Mahantaṁ samādhikkhandhaṁ .pe.
Kahaṁ devadevo kahaṁ narāsabhoti mahesī. Santimuttamanti santi
1 Ma. kiṁ mahesi bhagavā. evamīdisesu ṭhānesu.
Vuccati amataṁ nibbānaṁ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo
taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ. Uttamanti
aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti mahesī
santimuttamaṁ.

[235] Yaṁ viditvā sato caranti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā
tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā sabbe saṅkhārā aniccāti .pe.
Yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti yaṁ viditaṁ katvā
tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā. Satoti catūhi
kāraṇehi sato kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento
sato .pe. So vuccati sato. Caranti caranto vicaranto
iriyanto vattento pālento yapento yāpentoti yaṁ viditvā
sato caraṁ.

[236] Tare loke visattikanti visattikā vuccati taṇhā
yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Visattikāti
kenatthena visattikā .pe. Visaṭā vitthatāti visattikā. Loketi
apāyaloke .pe. Āyatanaloke. Tare loke visattikanti yā
sā loke visattikā loke taṁ visattikaṁ sato tareyya 1 uttareyya
patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti tare loke visattikaṁ.
Tenāha so brāhmaṇo
tañcāhaṁ abhinandāmi mahesī santimuttamaṁ
1 Ma. tareyyaṁ. evamīdisesu ṭhānesu.
Yaṁ viditvā sato caraṁ tare loke visattikanti.

[237] Yaṅkiñci sampajānāsi (dhotakāti bhagavā)
uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe
etaṁ viditvā saṅgoti loke
bhāvābhavāya mākāsi taṇhaṁ.