[188] Tathā hi te vidito esa dhammoti tathā hi te vidito
ñāto 1 tulito tīrito vibhāvito vibhūto esa dhammoti tathā hi
te vidito esa dhammo. Tenāha so brāhmaṇo
etābhinandāmi vaco mahesino
sukittitaṁ gotama nūpadhīkaṁ
addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṁ
tathā hi te vidito esa dhammoti.

[189] Te cāpi nūna pajaheyyu 2 dukkhaṁ
ye tvaṁ munī aṭṭhitaṁ ovadeyya
tantaṁ namassāmi samecca nāgaṁ
appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyya.

[190] Te cāpi nūna pajaheyyu dukkhanti te cāpīti khattiyā
ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā
ca devā ca manussā ca pajaheyyuṁ. Dukkhanti jātidukkhaṁ jarādukkhaṁ
byādhidukkhaṁ maraṇadukkhaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadukkhaṁ pajaheyyuṁ
vinodeyyuṁ byantīkareyyuṁ anabhāvaṅgameyyunti te cāpi nūna
pajaheyyu dukkhaṁ.
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. nanū nappajaheyyu.

[191] Ye tvaṁ munī aṭṭhitaṁ ovadeyyāti yeti khattiye
ca brāhmaṇe ca vesse ca sudde ca gahaṭṭhe ca pabbajite ca
deve ca manusse ca. Tvanti bhagavantaṁ bhaṇati. Munīti monaṁ
vuccati ñāṇaṁ .pe. Saṅgajālamaticca so muni. Aṭṭhitaṁ
ovadeyyāti sakkaccaṁ ovadeyya abhiṇhaṁ ovadeyya punappunaṁ
ovadeyya anusāseyyāti ye tvaṁ munī aṭṭhitaṁ ovadeyya.

[192] Tantaṁ namassāmi samecca nāganti tanti bhagavantaṁ
bhaṇati. Namassāmīti kāyena vā namassāmi cittena vā namassāmi
anvatthapaṭipattiyā vā namassāmi dhammānudhammapaṭipattiyā vā
namassāmi sakkaromi garukaromi 1 mānemi pūjemi. Sameccāti samecca
abhisamecca samāgantvā abhisamāgantvā sammukhā taṁ namassāmi.
Nāganti nāgo [2]-. Bhagavā āguṁ na karotīti nāgo. Na gacchatīti
nāgo. Na āgacchatīti nāgo.
Kathaṁ bhagavā āguṁ na karotīti nāgo. Āgū vuccanti pāpakā
akusalā dhammā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā
āyatiṁjātijarāmaraṇīyā.
Āguṁ na karoti kiñci loke
sabbasaṁyoge visajja bandhanāni
sabbattha na sajjatī vimutto
nāgo tādi pavuccate tathattāti.
1 Ma. garuṁ karomi. evamīdisesu padesu. 2 Ma. ca bhagavā.
Evaṁ bhagavā āguṁ na karotīti nāgo.
Kathaṁ bhagavā na gacchatīti nāgo. Bhagavā na chandāgatiṁ gacchati
na dosāgatiṁ gacchati na mohāgatiṁ gacchati na bhayāgatiṁ gacchati na
rāgavasena gacchati na dosavasena gacchati na mohavasena gacchati na
diṭṭhivasena gacchati na mānavasena gacchati na uddhaccavasena gacchati na
vicikicchāvasena gacchati na anusayavasena gacchati na vaggehi dhammehi
yāyati niyyati vuyhati saṁhariyati 1 evaṁ bhagavā na gacchatīti nāgo.
Kathaṁ bhagavā na āgacchatīti nāgo. Sotāpattimaggena ye
kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati
sakadāgāmimaggena anāgāmimaggena ye kilesā pahīnā te kilese
na puneti na pacceti na paccāgacchati arahattamaggena ye kilesā
pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati evaṁ
bhagavā na āgacchatīti nāgoti tantaṁ namassāmi samecca nāgaṁ.

[193] Appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyyāti appeva maṁ
bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyya sakkaccaṁ ovadeyya abhiṇhaṁ ovadeyya
punappunaṁ ovadeyya anusāseyyāti appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ
ovadeyya. Tenāha so brāhmaṇo
te cāpi nūna pajaheyyu dukkhaṁ
ye tvaṁ munī aṭṭhitaṁ ovadeyya
tantaṁ namassāmi samecca nāgaṁ
1 Ma. saṁharīyati.
Appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyyāti.

[194] Yaṁ brāhmaṇaṁ vedaguṁ abhijaññā
akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ
addhā hi so oghamimaṁ atāri
tiṇṇo ca pāraṁ akhilo akaṅkho.

[195] Yaṁ brāhmaṇaṁ vedaguṁ abhijaññāti brāhmaṇanti
sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo. Sakkāyadiṭṭhi bāhitā
hoti vicikicchā bāhitā hoti sīlabbataparāmāso bāhito
hoti rāgo bāhito hoti doso bāhito hoti moho bāhito
hoti māno bāhito hoti. Bāhitassa 1 honti pāpakā akusalā dhammā
saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇīyā.
Bāhetvā sabbapāpakāni (sabhiyāti bhagavā)
bhagavā vimalo sādhusamāhito ṭhitatto
saṁsāramaticca kevalī so
anissito 2 tādi pavuccate brahmā 3 .
Vedagunti vedo vuccati catūsu maggesu ñāṇaṁ .pe.
Sabbavedamaticca 4 vedagū soti. Abhijaññāti abhijāneyya ājāneyya
vijāneyya paṭivijāneyya paṭivijjheyyāti yaṁ brāhmaṇaṁ vedaguṁ
abhijaññā.
1 Ma. bāhitā tassa. 2 Ma. asitto. 3 Ma. sabrahmā. 4 Ma. sabbaṁ vedamaticca.

[196] Akiñcanaṁ kāmabhave asattanti akiñcananti
rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ
kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ. Yassete kiñcanā pahīnā samucchinnā
vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā
so vuccati akiñcano. Kāmāti uddānato dve kāmā vatthukāmā
ca kilesakāmā ca .pe. Ime vuccanti vatthukāmā .pe.
Ime vuccanti kilesakāmā. Bhavāti dve bhavā kammabhavo ca
paṭisandhiko ca punabbhavo .pe. Ayaṁ kammabhavo .pe. Ayaṁ
paṭisandhiko punabbhavo. Akiñcanaṁ [1]- kāmabhave asattanti akiñcanaṁ
kāmabhave asattaṁ alaggaṁ alaggitaṁ apalibuddhanti [2]- akiñcanaṁ kāmabhave
asattaṁ.

[197] Addhā hi so oghamimaṁ atārīti addhāti ekaṁsavacanaṁ
.pe. Avatthānavacanametaṁ 3 addhāti. Oghanti kāmoghaṁ bhavoghaṁ
diṭṭhoghaṁ avijjoghaṁ. Atārīti atāri uttari patari samatikkami
vītivattīti addhā hi so oghamimaṁ atāri.