[118] Atthi pañhena āgamanti pañhatthikamhā 1 āgatā
pañhaṁ pucchitukāmamhā āgatā pañhaṁ sotukāmā āgatamhāti 2
evampi atthi pañhena āgamaṁ. Athavā pañhatthikānaṁ pañhaṁ pucchitukāmānaṁ
pañhaṁ sotukāmānaṁ āgamaṁ abhikkamanaṁ upasaṅkamanaṁ payirupāsanaṁ
atthīti evampi atthi pañhena āgamaṁ. Athavā pañhāgamo
tuyhaṁ atthi tvampi pahu visavī alamatto mayā pucchituṁ 3 kathetuṁ
visajjetuṁ sandassetuṁ 4 bhaṇitunti 5 evampi atthi pañhena āgamaṁ.

[119] Kiṁnissitā isayo manujāti kiṁnissitāti kiṁ nissitā
āsitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā. Isayoti
isināmakā yekeci isipabbajjaṁ pabbajitā ājīvakā nigganthā jaṭilā
tāpasā. Manujāti manussā vuccantīti kiṁnissitā isayo manujā.

[120] Khattiyā brāhmaṇā devatānanti khattiyāti yekeci
khattiyajātikā. Brāhmaṇāti yekeci bhovādikā. Devatānanti
ājīvakasāvakānaṁ ājīvakā devatā nigganthasāvakānaṁ nigganthā
devatā jaṭilasāvakānaṁ jaṭilā devatā paribbājakasāvakānaṁ
paribbājakā devatā avaruddhakasāvakānaṁ 6 avaruddhakā 7 devatā
hatthivatikānaṁ hatthī devatā assavatikānaṁ assā devatā govatikānaṁ
gāvo devatā kukkuravatikānaṁ kukkurā devatā kākavatikānaṁ
kākā devatā vāsudevavatikānaṁ vāsudevo devatā baladevavatikānaṁ
1-2 Ma. pañhena atthiko āgatomhi pañhaṁ pucchitukāmo āgatomhi pañhaṁ sotukāmo
āgatomhīti. 3 Ma. pucchitaṁ. 4-5 Ma. vahassetaṁ bhāranti. 6-7 Ma. aviruddha ....
Baladevo devatā puṇṇabhaddavatikānaṁ puṇṇabhaddo devatā
maṇibhaddavatikānaṁ maṇibhaddo devatā aggivatikānaṁ aggi devatā
nāgavatikānaṁ nāgā devatā supaṇṇavatikānaṁ supaṇṇā devatā
yakkhavatikānaṁ yakkhā devatā asuravatikānaṁ asurā devatā
gandhabbavatikānaṁ gandhabbā devatā mahārājavatikānaṁ mahārājā devatā
candavatikānaṁ cando devatā suriyavatikānaṁ suriyo devatā indavatikānaṁ
indo devatā brahmavatikānaṁ brahmā devatā devavatikānaṁ
devā devatā disāvatikānaṁ disā devatā ye yesaṁ dakkhiṇeyyā
te tesaṁ devatāti khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ.

[121] Yaññamakappiṁsu puthūdha loketi yañño 1 vuccati
deyyadhammo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ
padīpeyyaṁ. Yaññamakappiṁsūti yepi yaññaṁ esanti gavesanti
pariyesanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyavasathaṁ padīpeyyaṁ
tepi yaññaṁ kappenti. Yepi yaññaṁ abhisaṅkharonti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ
vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ tepi
yaññaṁ kappenti. Yepi yaññaṁ denti yajanti pariccajanti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ
1 Ma. yaññaṁ. evamuparipi.
Vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ tepi
yaññaṁ kappenti. Puthūti yaññā vā ete puthū yaññayajakā 1
vā ete puthū dakkhiṇeyyā vā ete puthū. Kathaṁ yaññā
vā ete puthū. Ete yaññā puthū 2 cīvarapiṇḍapātasenāsana-
gilānapaccayabhesajjaparikkhārā annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ
vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ evaṁ yaññā vā ete puthū.
Kathaṁ yaññayajakā vā ete puthū. [3]- Ete yaññayajakā puthū khattiyā
ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā
ca devā ca manussā ca evaṁ yaññayajakā vā ete puthū.
Kathaṁ dakkhiṇeyyā vā ete puthū. 4 Ete dakkhiṇeyyā puthū
samaṇabrāhmaṇā yācaka vaṇibbaka sāvakā 5 evaṁ dakkhiṇeyyā vā ete
puthū. Idha loketi manussaloketi yaññamakappiṁsu puthūdha loke.

[122] Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me tanti pucchāti tisso
pucchā adiṭṭhajotanā pucchā diṭṭhasaṁsandanā pucchā vimaticchedanā
pucchā.
Katamā adiṭṭhajotanā pucchā. Pakatiyā lakkhaṇaṁ añātaṁ hoti
adiṭṭhaṁ atulitaṁ atiritaṁ avibhāvitaṁ avibhūtaṁ tassa ñāṇāya dassanāya
tulanāya tiraṇāya vibhāvanatthāya vibhūtatthāya pañhaṁ pucchati ayaṁ
adiṭṭhajotanā pucchā.
Katamā diṭṭhasaṁsandanā pucchā. Pakatiyā lakkhaṇaṁ ñātaṁ hoti
1 Ma. yaññayājakā. evamuparipi. 2 Ma. bahukānaṁ ete yaññā. 3-4 Ma. bahukā.
5 Ma. kapaṇaddhikavanibbakayācakā.
Diṭṭhaṁ tulitaṁ tiritaṁ vibhāvitaṁ vibhūtaṁ aññehi paṇḍitehi saddhiṁ
saṁsandanatthāya pañhaṁ pucchati ayaṁ diṭṭhasaṁsandanā pucchā.
Katamā vimaticchedanā pucchā. Pakatiyā saṁsayaṁ pakkhanno 1 hoti
vimatiṁ pakkhanno 2 dveḷhakajāto evaṁ nu kho na nu kho kinnu
kho kathaṁnu khoti so vimaticchedanatthāya pañhaṁ pucchati ayaṁ
vimaticchedanā pucchā. Imā tisso pucchā.
Aparāpi tisso pucchā manussapucchā amanussapucchā nimmitapucchā.
Katamā manussapucchā. Manussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā
pañhaṁ 3 pucchanti bhikkhū pucchanti bhikkhuniyo pucchanti upāsakā
pucchanti upāsikāyo pucchanti rājāno pucchanti khattiyā
pucchanti brāhmaṇā pucchanti vessā pucchanti suddā
pucchanti gahaṭṭhā pucchanti pabbajitā pucchanti ayaṁ
manussapucchā.
Katamā amanussapucchā. Amanussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā
pañhaṁ pucchanti nāgā pucchanti supaṇṇā pucchanti
yakkhā pucchanti asurā pucchanti gandhabbā pucchanti mahārājāno
pucchanti indā pucchanti brahmāno pucchanti
devatāyo pucchanti ayaṁ amanussapucchā.
Katamā nimmitapucchā. Yaṁ bhagavā rūpaṁ abhinimmināti manomayaṁ
sabbaṅgapaccaṅgaṁ ahinindriyaṁ so nimmito buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā
1-2 Ma. pakkhando. 3 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Pañhaṁ pucchati bhagavā visajjeti ayaṁ nimmitapucchā.
Imā tisso pucchā.
Aparāpi tisso pucchā attatthapucchā paratthapucchā
ubhayatthapucchā.
Aparāpi tisso pucchā diṭṭhadhammikatthapucchā samparāyikatthapucchā
paramatthapucchā.
Aparāpi tisso pucchā anavajjatthapucchā nikkilesatthapucchā
vodānatthapucchā.
Aparāpi tisso pucchā atītapucchā anāgatapucchā paccuppannapucchā.
Aparāpi tisso pucchā ajjhattapucchā bahiddhāpucchā
ajjhattabahiddhāpucchā.
Aparāpi tisso pucchā kusalapucchā akusalapucchā abyākatapucchā.
Aparāpi tisso pucchā khandhapucchā dhātupucchā āyatanapucchā.
Aparāpi tisso pucchā satipaṭṭhānapucchā sammappadhānapucchā
iddhipādapucchā.
Aparāpi tisso pucchā indriyapucchā balapucchā bojjhaṅgapucchā.
Aparāpi tisso pucchā maggapucchā phalapucchā nibbānapucchā.
Pucchāmi tanti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ
pasādemi taṁ kathassu meti pucchāmi taṁ. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ
.pe. Sacchikā paññatti yadidaṁ bhagavāti. Brūhi me
tanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi
uttānīkarohi pakāsehīti pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me taṁ.
Tenāha so brāhmaṇo
anejaṁ mūladassāviṁ (iccāyasmā puṇṇako)
atthī pañhena āgamaṁ
kiṁnissitā isayo manujā
khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ
yaññamakappiṁsu puthūdha loke
pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me tanti.

[123] Yekecime isayo manujā (puṇṇakāti bhagavā)
khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ
yaññamakappiṁsu puthūdha loke
āsiṁsamānā 1 puṇṇaka itthataṁ 2
jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu.

[124] Yekecime isayo manujāti yekecimeti sabbena sabbaṁ
sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādāyavacanametaṁ yekecimeti.
Isayoti isināmakā yekeci isipabbajjaṁ pabbajitā ājīvakā
1 Ma. āsīsamānā. evamuparipi. 2 Ma. itthattaṁ. evamuparipi.
Nigganthā jaṭilā tāpasā. Manujāti manussā vuccantīti yekecime
isayo manujā. Puṇṇakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena
ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ .pe. Sacchikā paññatti
yadidaṁ bhagavāti puṇṇakāti bhagavā.

[125] Khattiyā brāhmaṇā devatānanti khattiyāti yekeci
khattiyajātikā. Brāhmaṇāti yekeci bhovādikā. Devatānanti
ājīvakasāvakānaṁ ājīvakā devatā .pe. Disāvatikānaṁ disā
devatā ye yesaṁ dakkhiṇeyyā te tesaṁ devatāti khattiyā
brāhmaṇā devatānaṁ.

[126] Yaññamakappiṁsu puthūdha loketi yañño vuccati deyyadhammo
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ
pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ.
Yaññamakappiṁsūti yepi yaññaṁ esanti gavesanti pariyesanti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ
yānaṁ mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ tepi yaññaṁ
kappenti. Puthūti yaññā vā ete puthū yaññayajakā vā
ete puthū dakkhiṇeyyā vā ete puthū. Kathaṁ yaññā vā
ete puthū .pe. Evaṁ dakkhiṇeyyā vā ete puthū. Idha loketi
manussaloketi yaññamakappiṁsu puthūdha loke.

[127] Āsiṁsamānā puṇṇaka itthatanti āsiṁsamānāti
Rūpapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā saddapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā gandhapaṭilābhaṁ
āsiṁsamānā rasapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā phoṭṭhabbapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā
puttapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā dārapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā dhanapaṭilābhaṁ
āsiṁsamānā yasapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā issariyapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā
khattiyamahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā brāhmaṇamahāsālakule
attabhāvapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā gahapatimahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ
āsiṁsamānā cātummahārājikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ
āsiṁsamānā tāvatiṁsesu devesu yāmesu devesu
tusitesu devesu nimmānaratīsu devesu paranimmitavasavattīsu devesu
brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ āsiṁsamānā icchamānā
sādiyamānā patthayamānā pihayamānā abhijappamānāti āsiṁsamānā.
Puṇṇaka itthatanti ettha attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā
ettha khattiyamahāsālakule attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā
ettha brāhmaṇamahāsālakule attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā
ettha gahapatimahāsālakule attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā ettha
cātummahārājikesu devesu attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā ettha
tāvatiṁsesu devesu ettha yāmesu devesu ettha tusitesu devesu
ettha nimmānaratīsu devesu ettha paranimmitavasavattīsu devesu
ettha brahmakāyikesu devesu attabhāvābhinibbattiṁ āsiṁsamānā
icchamānā sādiyamānā patthayamānā pihayamānā abhijappamānāti
Āsiṁsamānā puṇṇaka itthataṁ.