[68] Dukkhamassa mahabbhayanti dukkhanti jātidukkhaṁ jarādukkhaṁ
byādhidukkhaṁ maraṇadukkhaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadukkhaṁ
nerayikaṁ dukkhaṁ tiracchānayonikaṁ dukkhaṁ pittivisayikaṁ dukkhaṁ mānusikaṁ dukkhaṁ
gabbhokkantimūlakaṁ dukkhaṁ gabbheṭhitimūlakaṁ 8 dukkhaṁ gabbhavuṭṭhānamūlakaṁ
dukkhaṁ jātassūpanibandhakaṁ dukkhaṁ jātassa parādheyyakaṁ dukkhaṁ attūpakkamaṁ
1 Ma. loluppaṁ. 2 Ma. pucchañjikatā. 3 Ma. mārāmisaṁ. 4 Ma. māranivāso.
5 Ma. taṇhāgaddulaṁ. 6 Ma. saṁlitto. 7 Ma. upalitto. evamuparipi.
8 Ma. gabbhaṭṭhitimūlakaṁ.
Dukkhaṁ parūpakkamaṁ dukkhaṁ dukkhadukkhaṁ 1 saṁsāradukkhaṁ vipariṇāmadukkhaṁ
cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo
sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo kāso sāso pināso
ḍaho 2 jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā sulā 3 visūcikā kuṭṭhaṁ
gaṇḍo kilāso soso apamāro daddu kaṇḍu kacchu rakhasā
vitacchikā lohitaṁ pittaṁ madhumeho aṁsā piḷakā bhagandalā
pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā
ābādhā sannipātikā ābādhā utupariṇāmajā ābādhā
visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā
sītaṁ uṇhaṁ jighacchā pipāsā uccāro passāvo ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapa-
samphassadukkhaṁ mātumaraṇaṁ dukkhaṁ pitumaraṇaṁ dukkhaṁ bhātumaraṇaṁ
dukkhaṁ bhaginīmaraṇaṁ dukkhaṁ puttamaraṇaṁ dukkhaṁ dhītumaraṇaṁ dukkhaṁ
ñātibyasanaṁ dukkhaṁ bhogabyasanaṁ dukkhaṁ rogabyasanaṁ dukkhaṁ sīlabyasanaṁ dukkhaṁ
diṭṭhibyasanaṁ dukkhaṁ yesaṁ dhammānaṁ ādito samudāgamanaṁ paññāyati
atthaṅgamato nirodho paññāyati kammasannissito vipāko
vipākasannissitaṁ kammaṁ nāmasannissitaṁ rūpaṁ rūpasannissitaṁ nāmaṁ jātiyā
anugataṁ jarāya anusaṭaṁ byādhinā abhibhūtaṁ maraṇena abbhāhataṁ dukkhe
patiṭṭhitaṁ atāṇaṁ aleṇaṁ asaraṇaṁ asaraṇībhūtaṁ idaṁ vuccati dukkhaṁ. [5]-
Assa 6 lokassa dukkhaṁ 7 mahabbhayaṁ 8 pīḷanaṁ ghaṭṭanaṁ upaddavo
upasaggoti dukkhamassa mahabbhayaṁ. Tenāha bhagavā
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. ḍāho. evamuparipi. 3 Ma. sūlā. evamuparipi.
4 Ma. sabbattha -sarīsapa-. 5 Ma. idaṁ dukkhaṁ. 6 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 7-8 Ma. bhayaṁ mahābhayaṁ.
Avijjāya nivuto loko (ajitāti bhagavā)
vevicchā (pamādā) nappakāsati
jappābhilepanaṁ brūmi
dukkhamassa mahabbhayanti.

[69] Savanti sabbadhi sotā (iccāyasmā ajito)
sotānaṁ kinnivāraṇaṁ
sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi
kena sotā pithiyyare 1 .

[70] Savanti sabbadhi sotāti sotāti taṇhāsoto diṭṭhisoto
kilesasoto duccaritasoto avijjāsoto. Sabbadhīti sabbesu
āyatanesu. Savantīti savanti āsavanti sandanti pavattanti
cakkhuto rūpe savanti āsavanti sandanti pavattanti sotato
sadde savanti ghānato gandhe savanti jivhāto rase savanti
kāyato phoṭṭhabbe savanti manato dhamme savanti āsavanti
sandanti pavattanti cakkhuto rūpataṇhā savanti āsavanti
sandanti pavattanti sotato saddataṇhā savanti āsavanti sandanti
pavattanti ghānato gandhataṇhā savanti jivhāto rasataṇhā
savanti kāyato phoṭṭhabbataṇhā savanti manato dhammataṇhā
savanti āsavanti sandanti pavattantīti savanti sabbadhi sotā.

[71] Iccāyasmā ajitoti iccāti padasandhi padasaṁsaggo
1 Sī. pithīyare. Ma. pidhīyare. evamuparipi.
Padapāripūri akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbakametaṁ
iccāti. Āyasmāti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ
āyasmāti. Ajitoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā
paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ
abhilāpoti iccāyasmā ajito.

[72] Sotānaṁ kinnivāraṇanti sotānaṁ kiṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ
saṁvaraṇaṁ rakkhanaṁ gopananti sotānaṁ kinnivāraṇaṁ.

[73] Sotānaṁ saṁvaraṁ brūhīti sotānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ
saṁvaraṇaṁ rakkhanaṁ gopanaṁ brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi
vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi.

[74] Kena sotā pithiyyareti kena sotā pithiyyanti
pacchijjanti na savanti na āsavanti na sandanti nappavattantīti
kena sotā pithiyyare. Tenāha so brāhmaṇo
savanti sabbadhi sotā (iccāyasmā ajito)
sotānaṁ kinnivāraṇaṁ
sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi
kena sotā pithiyyareti.

[75] Yāni sotāni lokasmiṁ (ajitāti bhagavā)
sati tesaṁ nivāraṇaṁ
sotānaṁ saṁvaraṁ brūmi
Paññāyete pithiyyare.

[76] Yāni sotāni lokasminti yāni etāni sotāni mayā
kittitāni [1]- ācikkhitāni desitāni paññapitāni paṭṭhapitāni vivaritāni
vibhajitāni uttānīkatāni pakāsitāni seyyathīdaṁ taṇhāsoto
diṭṭhisoto kilesasoto duccaritasoto avijjāsoto. Lokasminti
apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke
āyatanaloketi yāni sotāni lokasmiṁ. Ajitāti bhagavā taṁ
brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

[77] Sati tesaṁ nivāraṇanti satīti yā sati anussati paṭissati
sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ [2]-
satisambojjhaṅgo ekāyanamaggo ayaṁ vuccati sati. Nivāraṇanti
āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ saṁvaraṇaṁ rakkhanaṁ gopananti sati tesaṁ nivāraṇaṁ.