[946] Kaṇhassa pakkhoti vinodayeyyāti kaṇhoti yo so
māro kaṇho adhipati antagū 1 namuci pamattabandhu. Kaṇhassa
pakkhoti vinodayeyyāti kaṇhapakkho mārapakkho mārapāso
mārabaḷisaṁ mārāmisaṁ māravisayo mārantatapo 2 māragocaro
mārabandhananti pajaheyya vinodeyya bayantīkareyya anabhāvaṅgameyyāti
evampi kaṇhassa pakkhoti vinodayeyya. Athavā kaṇhapakkho
mārapakkho akusalapakkho dukkhudayo dukkhavipāko nirayasaṁvattaniko
tiracchānayonisaṁvattaniko pittivisayasaṁvattanikoti pajaheyya vinodeyya
byantīkareyya anabhāvaṅgameyyāti evampi kaṇhassa pakkhoti
vinodayeyya. Tenāha bhagavā
theyyaṁ na kareyya na musā bhaṇeyya
mettāya phasse tasathāvarāni
yadāvilattaṁ manaso vijaññā
kaṇhassa pakkhoti vinodayeyyāti.

[947] Kodhātimānassa vasaṁ na gacche
mūlampi tesaṁ palikhañña tiṭṭhe
athappiyaṁ vā pana appiyaṁ vā
addhā bhavanto abhisambhaveyya.

[948] Kodhātimānassa vasaṁ na gaccheti kodhāti 3 yo cittassa
1 Ma. antagu. 2 Ma. māranivāso. 3 Ma. kodhoti.
Āghāto paṭighāto .pe. Caṇḍikkaṁ assuropo anattamanatā
cittassa. Atimānoti idhekacco paraṁ atimaññati jātiyā vā
gottena vā .pe. Aññataraññatarena vā vatthunā. Kodhātimānassa
vasaṁ na gaccheti kodhassa ca atimānassa ca vasaṁ na gaccheyya
kodhañca atimānañca pajaheyya vinodeyya byantīkareyya
anabhāvaṅgameyyāti kodhātimānassa vasaṁ na gacche.

[949] Mūlampi tesaṁ palikhañña tiṭṭheti katamaṁ kodhassa mūlaṁ.
Avijjā mūlaṁ ayonisomanasikāro mūlaṁ asmimāno mūlaṁ ahirikaṁ
mūlaṁ anottappaṁ mūlaṁ uddhaccaṁ mūlaṁ idaṁ kodhassa mūlaṁ.
Katamaṁ atimānassa mūlaṁ. Avijjā mūlaṁ ayonisomanasikāro mūlaṁ
asmimāno mūlaṁ ahirikaṁ mūlaṁ anottappaṁ mūlaṁ uddhaccaṁ mūlaṁ
idaṁ atimānassa mūlaṁ. Mūlampi tesaṁ palikhañña tiṭṭheti kodhassa
ca atimānassa ca mūlaṁ palikhaṇitvā uddharitvā samuddharitvā
uppādayitvā samuppādayitvā pajahitvā vinoditvā byantīkaritvā
anabhāvaṅgametvā tiṭṭheyyāti 1 mūlampi tesaṁ palikhañña tiṭṭhe.

[950] Athappiyaṁ vā pana appiyaṁ vā addhā bhavanto
abhisambhaveyyāti athāti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūri akkharasamavāyo
byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāmetaṁ athāti. Piyāti dve
piyā sattā vā saṅkhārā vā. Katame sattā piyā. Idha
yassa 2 te honti atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā
1 Ma. Yu. tiṭṭheyya santiṭṭheyyāti. 2 Ma. yāssa.
Mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā putto 1 vā dhītā vā
mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā ime sattā
piyā. Katame saṅkhārā piyā. Manāpikā rūpā manāpikā saddā
manāpikā gandhā manāpikā rasā manāpikā phoṭṭhabbā ime
saṅkhārā piyā. Appiyāti dve appiyā sattā vā saṅkhārā
vā. Katame sattā appiyā. Idha yassa te honti anatthakāmā
ahitakāmā aphāsukāmā ayogakkhemakāmā jīvitā voropetukāmā
ime sattā appiyā. Katame saṅkhārā appiyā. Amanāpikā
rūpā amanāpikā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā ime saṅkhārā
appiyā. Addhāti ekaṁsavacanaṁ nissaṁsayavacanaṁ nikkaṅkhavacanaṁ
advejjhavacanaṁ adveḷhakavacanaṁ niyogavacanaṁ 2 apaṇṇakavacanaṁ
avatthāpanavacanametaṁ addhāti. Athappiyaṁ vā pana appiyaṁ vā addhā
bhavanto abhisambhaveyyāti piyāpiyaṁ sātāsātaṁ sukhadukkhaṁ
somanassadomanassaṁ iṭṭhāniṭṭhaṁ abhisambhavanto vā abhibhaveyya
abhibhavanto vā abhisambhaveyyāti athappiyaṁ vā pana appiyaṁ vā
addhā bhavanto abhisambhaveyya. Tenāha bhagavā
kodhātimānassa vasaṁ na gacche
mūlampi tesaṁ palikhañña tiṭṭhe
athappiyaṁ vā pana appiyaṁ vā
addhā bhavanto abhisambhaveyyāti.
1 Po. Ma. Yu. puttā. 2 Ma. niyyānikavacanaṁ.

[951] Paññaṁ purakkhatvā kalyāṇapīti
vikkhambhaye tāni parissayāni
aratiṁ sahetha sayanamhi pante
caturo sahetha paridevadhamme.

[952] Paññaṁ purakkhatvā kalyāṇapītīti paññāti yā
paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo .pe. Amoho
dhammavicayo sammādiṭṭhi. Paññaṁ purakkhatvāti idhekacco paññaṁ
purato katvā carati paññādhajo paññāketu paññādhipateyyo
vicayabahulo pavicayabahulo okkhāyanabahulo 1 samokkhāyanabahulo 2 vibhūtavihārī
taccariko tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro
tadadhimutto tadādhipateyyoti evampi paññaṁ purakkhatvā. Athavā
gacchanto vā gacchāmīti pajānāti ṭhito vā ṭhitomhīti pajānāti
nisinno vā nisinnomhīti pajānāti sayāno vā sayānomhīti
pajānāti yathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti tathā
tathā naṁ pajānātīti evampi paññaṁ purakkhatvā. Athavā
abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti ālokite vilokite
sampajānakārī hoti sammiñjite pasārite sampajānakārī hoti
saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti asite pīte khāyite
sāyite sampajānakārī hoti uccārapassāvakamme sampajānakārī
hoti gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve
1 Ma. pekkhāyanabahulo. 2 Ma. samapekkhāyanabahulo.
Sampajānakārī hotīti evampi paññaṁ purakkhatvā. Kalyāṇapītīti
buddhānussativasena uppajjati pīti pāmujjaṁ 1 kalyāṇapīti dhammānussativasena
saṅghānussativasena sīlānussativasena cāgānussativasena
devatānussativasena ānāpānassativasena maraṇānussativasena
kāyagatāsativasena upasamānussativasena uppajjati pīti pāmujjaṁ
kalyāṇapītīti paññaṁ purakkhatvā kalyāṇapīti.

[953] Vikkhambhaye tāni parissayānīti parissayāti dve
parissayā pākaṭaparissayā ca paṭicchannaparissayā ca .pe. Ime
vuccanti pākaṭaparissayā .pe. Ime vuccanti paṭicchannaparissayā .pe.
Evampi tatrāsayāti parissayā. Vikkhambhaye tāni parissayānīti
tāni parissayāni vikkhambheyya abhibhaveyya ajjhotthareyya
pariyādiyeyya maddeyyāti vikkhambhaye tāni parissayāni.

[954] Aratiṁ sahetha sayanamhi panteti aratīti yā arati
aratikā 2 anabhirati anabhiramanā ukkaṇṭhikā 3 parittasikā. Sayanamhi
panteti pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu
dhammesu aratiṁ saheyya abhibhaveyya ajjhotthareyya pariyādiyeyya
maddeyyāti aratiṁ sahetha sayanamhi pante.

[955] Caturo sahetha paridevadhammeti cattāro paridevanīye
dhamme saheyya [4]- abhibhaveyya ajjhotthareyya pariyādiyeyya
maddeyyāti caturo sahetha paridevadhamme. Tenāha bhagavā
1 Po. Ma. sabbattha pāmojjaṁ. 2 Ma. aratitā. 3 Ma. ukkaṇṭhitā parittasitā
4 Ma. parisaheyya.
Paññaṁ purakkhatvā kalyāṇapīti
vikkhambhaye tāni parissayāni
aratiṁ sahetha sayanamhi pante
caturo sahetha paridevadhammeti.