[926] Rittāsanaṁ sayanaṁ sevato ceti āsanaṁ vuccati yattha
nisīdati mañco pīṭhaṁ bhisi taṭṭikā cammakhaṇḍo tiṇasanthāro
paṇṇasanthāro palāsasanthāro. Sayanaṁ vuccati senāsanaṁ vihāro
aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṁ guhā. [2]- Sayanāsanaṁ asappāyarūpadassanena
rittaṁ vivittaṁ pavivittaṁ asappāyasaddassavanena .pe.
Asappāyehi pañcahi kāmaguṇehi rittaṁ vivittaṁ pavivittaṁ. [3]- Rittaṁ
sayanāsanaṁ sevato nisevato saṁsevato paṭisevatoti rittāsanaṁ
sayanaṁ sevato ce.
1 Ma. Yu. bhāgī vā bhagavā. 2-3 Ma. taṁ.

[927] Sambodhikāmassa yathānudhammanti sambodhi vuccati catūsu
maggesu ñāṇaṁ paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ dhammavicayasambojjhaṅgo
vīmaṁsā vipassanā sammādiṭṭhi .pe. Taṁ sambodhiṁ
bujjhitukāmassa anubujjhitukāmassa paṭibujjhitukāmassa sambujjhitukāmassa
adhigantukāmassa phassetukāmassa sacchikātukāmassāti sambodhikāmassa.
Yathānudhammanti katame bodhiyā anudhammā.
Sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā anvatthapaṭipadā
dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrikāritā indriyesu guttadvāratā
bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṁ ime vuccanti
bodhiyā anudhammā. Athavā catunnaṁ maggānaṁ pubbabhāge vipassanā
ime vuccanti bodhiyā anudhammāti sambodhikāmassa yathānudhammaṁ.

[928] Tante pavakkhāmi yathāpajānanti tanti bodhiyā
anudhammaṁ. Pavakkhāmīti vakkhāmi pavakkhāmi ācikkhissāmi desissāmi
paññāpessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi
pakāsissāmi. Yathāpajānanti yathā [1]- pajānanto ājānanto
vijānanto paṭivijānanto paṭivijjhanto na itihitihaṁ na itikirāya na
paramparāya na piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na
ākāraparivitakkena na diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ
attapaccakkhaṁ dhammaṁ taṁ kathayissāmīti tante pavakkhāmi yathāpajānaṁ.
Tenāha bhagavā
1 Ma. Yu. pajānaṁ.
Vijigucchamānassa yadidaṁ phāsu (sārīputtāti bhagavā)
rittāsanaṁ sayanaṁ sevato ce
sambodhikāmassa yathānudhammaṁ
tante pavakkhāmi yathāpajānanti.

[929] Pañcanna 1 dhīro bhayānaṁ na bhāye
bhikkhu sato sappariyantacārī
ḍaṁsādhipātāna siriṁsapānaṁ 2
manussaphassāna catuppadānaṁ.

[930] Pañcanna dhīro bhayānaṁ na bhāyeti dhīroti dhīro
paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī. Dhīro
pañcannaṁ bhayānaṁ na bhāyeyya na taseyya [3]- na uttaseyya na
parittaseyya na santāsaṁ āpajjeyya abhiru 4 assa acchambhī
anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso vihareyyāti
pañcanna dhīro bhayānaṁ na bhāye.

[931] Bhikkhu sato sappariyantacārīti bhikkhūti kalyāṇaputhujjano
vā bhikkhu sekkho vā bhikkhu. Satoti catūhi kāraṇehi sato kāye
kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato vedanāsu citte dhammesu
dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato so vuccati sato.
Sappariyantacārīti cattāro pariyantā sīlasaṁvarapariyanto indriyasaṁvarapariyanto
bhojane mattaññutāpariyanto jāgariyānuyogapariyanto.
1 Po. Ma. pañcannaṁ. 2 Ma. sirīsapānaṁ. 3 Ma. na santaseyya. 4 Ma. Yu. abhīrū.
Katamo sīlasaṁvarapariyanto. Idha bhikkhu sīlavā hoti
pāṭimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu
vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu anto pūtibhāvaṁ
paccavekkhamāno anto sīlasaṁvarapariyante carati mariyādaṁ na bhindati
ayaṁ sīlasaṁvarapariyanto.
Katamo indriyasaṁvarapariyanto. Idha bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na
nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ
asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā
anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṁ
cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ sutvā ghānena gandhaṁ
ghāyitvā jivhāya rasaṁ sāyitvā kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati
rakkhati manindriyaṁ manindriye saṁvaraṁ āpajjati ādittapariyāyaṁ
paccavekkhamāno anto indriyasaṁvarapariyante carati mariyādaṁ na
bhindati ayaṁ indriyasaṁvarapariyanto.
Katamo bhojane mattaññutāpariyanto. Idha bhikkhu paṭisaṅkhā
yoniso āhāraṁ āhāreti neva davāya na madāya na maṇḍanāya
Na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsuparatiyā
brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca
vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me bhavissati anavajjatā
ca phāsuvihāro cāti akkhabbhañjanavaṇapaṭicchādanaputtamaṁsūpamaṁ
paccavekkhamāno anto bhojane mattaññutāpariyante carati mariyādaṁ
na bhindati ayaṁ bhojane mattaññutāpariyanto.
Katamo jāgariyānuyogapariyanto. Idha bhikkhu divasaṁ 1 caṅkamena
nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti rattiyā paṭhamaṁ
yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti
rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde
pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā
rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi
dhammehi cittaṁ parisodheti bhaddekarattavihāraṁ paccavekkhamāno anto
jāgariyānuyogapariyante carati mariyādaṁ na bhindati ayaṁ
jāgariyānuyogapariyantoti bhikkhu sato sappariyantacārī.

[932] Ḍaṁsādhipātāna siriṁsapānanti ḍaṁsā vuccanti piṅgalamakkhikā.
Adhipātikā 2 vuccanti sabbāpi makkhikāyo. Kiṁkāraṇā
adhipātikā vuccanti sabbāpi makkhikāyo. Tā uppatitvā uppatitvā
khādanti taṁkāraṇā adhipātikā vuccanti sabbāpi makkhikāyo.
Siriṁsapā vuccanti ahīti ḍaṁsādhipātāna siriṁsapānaṁ.
1 Po. Yu. divā. 2 Ma. adhipātakā.

[933] Manussaphassāna catuppadānanti manussaphassā vuccanti
corā vā assu māṇavā katakammā vā akatakammā vā. Te
bhikkhuṁ pañhaṁ vā puccheyyuṁ vādaṁ vā āropeyyuṁ akkoseyyuṁ
paribhāseyyuṁ roseyyuṁ viroseyyuṁ hiṁseyyuṁ vihiṁseyyuṁ heṭheyyuṁ viheṭheyyuṁ
ghāteyyuṁ upaghāteyyuṁ upaghātaṁ vā kareyyuṁ. Yokoci manussato
upaghāto manussaphasso. Catuppadānanti sīhā byagghā dīpi
acchataracchā kokā gomahisā hatthī. Te bhikkhuṁ maddeyyuṁ
khādeyyuṁ hiṁseyyuṁ vihiṁseyyuṁ heṭheyyuṁ viheṭheyyuṁ ghāteyyuṁ upaghāteyyuṁ
upaghātaṁ vā kareyyuṁ. Catuppadato upaghāto yaṅkiñci
catuppadabhayanti manussaphassāna catuppadānaṁ. Tenāha bhagavā
pañcanna dhīro bhayānaṁ na bhāye
bhikkhu sato sappariyantacārī
ḍaṁsādhipātāna siriṁsapānaṁ
manussaphassāna catuppadānanti.

[934] Paradhammikānaṁpi na santaseyya
disvāpi tesaṁ bahubheravāni
athāparāni abhisambhaveyyuṁ
parissayāni kusalānuesī.

[935] Paradhammikānaṁpi na santaseyya disvāpi tesaṁ bahubheravānīti
paradhammikā vuccanti satta sahadhammike ṭhapetvā yekeci buddhe
Appasannā dhamme appasannā saṅghe appasannā. Te bhikkhuṁ
pañhaṁ vā puccheyyuṁ vādaṁ vā āropeyyuṁ [1]- akkoseyyuṁ
paribhāseyyuṁ roseyyuṁ viroseyyuṁ hiṁseyyuṁ vihiṁseyyuṁ heṭheyyuṁ
viheṭheyyuṁ ghāteyyuṁ upaghāteyyuṁ upaghātaṁ vā kareyyuṁ tesaṁ bahū
bherave passitvā vā suṇitvā vā na vedheyya nappavedheyya na
sampavedheyya na taseyya na santaseyya na uttaseyya na parittaseyya
na bhāyeyya na santāsaṁ āpajjeyya abhiru assa acchambhī anutrāsī
apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso vihareyyāti paradhammikānaṁpi
na santaseyya disvāpi tesaṁ bahubheravāni.