[896] Akuhaṁ gaṇimāgatanti akuhoti tīṇi kuhanavatthūni
paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ
1 Ma. dasabale.
Paṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu sāmantajappanasaṅkhātaṁ
kuhanavatthu.
Katamaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idha gahapatikā bhikkhuṁ
nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārānaṁ bhiyyokamyataṁ upādāya cīvaraṁ paccakkhāti
piṇḍapātaṁ paccakkhāti senāsanaṁ paccakkhāti gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
paccakkhāti. So evamāha kiṁ samaṇassa mahagghena
cīvarena etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā
vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṁ karitvā dhāreyya
kiṁ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo
uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṁ kappeyya kiṁ samaṇassa
mahagghena senāsanena etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo rukkhamūliko
vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā kiṁ samaṇassa mahagghena
gilānapaccayabhesajjaparikkhārena etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo pūtimuttena
haritakīkhaṇḍena osathaṁ kareyyāti tadupādāya lūkhaṁ cīvaraṁ
dhāreti lūkhaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjati lūkhaṁ senāsanaṁ paṭisevati lūkhaṁ
gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati. Tamenaṁ gahapatikā evaṁ
jānanti ayaṁ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho
āraddhaviriyo dhūtavādoti bhiyyo bhiyyo nimantenti
Cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. So evamāha tiṇṇaṁ
sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati saddhāya
sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati deyyadhammassa
sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati dakkhiṇeyyānaṁ
sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati tumhākañcevāyaṁ
saddhā atthi deyyadhammo ca saṁvijjati ahañca
paṭiggāhako sacāhaṁ na paṭiggahessāmi evaṁ tumhe puññena
paribāhirā bhavissatha na mayhaṁ iminā attho apica tumhākaṁyeva
anukampāya paṭiggaṇhāmīti tadupādāya bahumpi cīvaraṁ paṭiggaṇhāti
bahumpi piṇḍapātaṁ paṭiggaṇhāti bahumpi senāsanaṁ paṭiggaṇhāti
bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭiggaṇhāti. Yā evarūpā
bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ idaṁ vuccati
paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
Katamaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idhekacco pāpiccho
icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṁ maṁ jano sambhāvessatīti
gamanaṁ saṇṭhapeti ṭhānaṁ saṇṭhapeti nisajjaṁ saṇṭhapeti seyyaṁ 1
saṇṭhapeti paṇidhāya gacchati paṇidhāya tiṭṭhati paṇidhāya nisīdati
paṇidhāya seyyaṁ kappeti samāhito viya gacchati samāhito viya
tiṭṭhati samāhito viya nisīdati samāhito viya seyyaṁ kappeti
āpāthakajjhāyīva hoti. Yā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā
1 Ma. sayanaṁ.
Ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ
idaṁ vuccati iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
Katamaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idhekacco pāpiccho
icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṁ maṁ jano sambhāvessatīti
ariyadhammasannissitaṁ vācaṁ bhāsati yo evarūpaṁ cīvaraṁ dhāreti so
samaṇo mahesakkhoti bhaṇati yo evarūpaṁ pattaṁ dhāreti lohathālakaṁ
dhāreti dhammakarakaṁ dhāreti parisāvanaṁ dhāreti kuñcikaṁ
dhāreti upāhanaṁ dhāreti kāyabandhanaṁ dhāreti āyogaṁ dhāreti
so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yassa evarūpo upajjhāyo
so samaṇo mahasekkhoti bhaṇati. Yassa evarūpo ācariyo
[1]- Samānupajjhāyakā samānācariyakā mittā sandiṭṭhā sambhattā
sahāyā so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yo evarūpe vihāre
vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yo evarūpe aḍḍhayoge
vasati pāsāde vasati hammiye vasati guhāyaṁ vasati leṇe
vasati kuṭiyā vasati kūṭāgāre vasati aṭṭe vasati māḷe
vasati uddaṇḍe 2 vasati upaṭṭhānasālāyaṁ vasati maṇḍape vasati
rukkhamūle vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Athavā
korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakuho lapalapo mukhasambhāvito
ayaṁ samaṇo imāsaṁ evarūpānaṁ santānaṁ vihārasamāpattīnaṁ lābhīti
tādisaṁ gambhīraṁ gūḷhaṁ nipuṇaṁ paṭicchannaṁ lokuttarasuññatāpaṭisaṁyuttaṁ
1 Po. Ma. evarūpā. 2 Po. Yu. uṭṭaṇḍe.
Kathaṁ katheti. Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā
kuhitattaṁ idaṁ vuccati sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
Buddhassa bhagavato imāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni
vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni
tasmā buddho akuhoti akuhaṁ.

[897] Gaṇimāgatanti gaṇīti gaṇī. Bhagavā gaṇācariyoti
gaṇī. Gaṇassa satthāti gaṇī. Gaṇaṁ pariharatīti gaṇī. Gaṇaṁ
ovadatīti gaṇī. Gaṇaṁ anusāsatīti gaṇī. Visārado gaṇaṁ
upasaṅkamatīti gaṇī. Gaṇassa sussūsati sotaṁ odahati aññācittaṁ
upaṭṭhapetīti gaṇī. Gaṇaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale
patiṭṭhapetīti gaṇī. Bhikkhugaṇassa gaṇī. Bhikkhunīgaṇassa gaṇī.
Upāsakagaṇassa gaṇī. Upāsikāgaṇassa gaṇī. Rājagaṇassa
gaṇī. Khattiyagaṇassa gaṇī. Brāhmaṇagaṇassa gaṇī. Vessagaṇassa
gaṇī. Suddagaṇassa gaṇī. Brahmagaṇassa gaṇī.
Devagaṇassa gaṇī. Saṅghī 1 gaṇī gaṇācariyo āgato upāgato
samupāgato sampatto saṅkassanagaranti akuhaṁ gaṇimāgataṁ.

[898] Bahunnamidha baddhānanti bahunnanti bahunnaṁ khattiyānaṁ
brāhmaṇānaṁ vessānaṁ suddānaṁ gahaṭṭhānaṁ pabbajitānaṁ devānaṁ
manussānaṁ. Baddhānanti baddhānaṁ baddhacarānaṁ paricārikānaṁ 2 sissānnti
bahunnamidha baddhānaṁ.
1 Po. Ma. saṅghiṁ gaṇiṁ gaṇācariyaṁ āgantiupagataṁ samupagataṁ samuppannaṁ.
2 Ma. paricārakānaṁ.

[899] Atthi pañhena āgamanti pañhena atthiko āgatomhi
pañhaṁ pucchitukāmo āgatomhi pañhaṁ sotukāmo āgatomhīti
evampi atthi pañhena āgamaṁ. Athavā pañhatthikānaṁ pañhapucchakānaṁ
pañhaṁ sotukāmānaṁ āgamanaṁ abhikkamanaṁ upasaṅkamanaṁ
payirupāsanā siyāti evampi atthi pañhena āgamaṁ. Athavā
pañhāgamo tuyhaṁ atthi [1]- tvamasi alamatto mayā pucchitaṁ kathetuṁ
vissajjetuṁ vattussetaṁ 2 bhāranti evampi atthi pañhena āgamaṁ.
Tenāha sārīputtatthero
taṁ buddhaṁ asitaṁ tādiṁ akuhaṁ gaṇimāgataṁ
bahunnamidha baddhānaṁ atthi pañhena āgamanti.

[900] Bhikkhuno vijigucchato bhajato rittamāsanaṁ
rukkhamūlaṁ susānaṁ vā pabbatānaṁ guhāsu vā.

[901] Bhikkhuno vijigucchatoti bhikkhunoti kalyāṇaputhujjanassa
vā bhikkhuno sekkhassa vāti bhikkhuno. Vijigucchatoti jātiyā
vijigucchato jarāya byādhinā maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi
domanassehi upāyāsehi vijigucchato nerayikena dukkhena tiracchānayonikena
dukkhena pittivisayikena dukkhena mānusakena dukkhena gabbhokkantimūlakena
dukkhena gabbhe ṭhitimūlakena dukkhena gabbhavuṭṭhānamūlakena
dukkhena jātassūpanibandhakena dukkhena jātassa parādheyyakena dukkhena
attūpakkamena dukkhena parūpakkamena dukkhena dukkhadukkhena saṅkhāradukkhena
1 Ma. tvampi paṇha. 2 Po. Ma. vahassetaṁ.
Vipariṇāmadukkhena cakkhurogena dukkhena sotarogena dukkhena
ghānarogena dukkhena jivhārogena dukkhena kāyarogena dukkhena
sīsarogena dukkhena kaṇṇarogena dukkhena mukharogena dukkhena dantarogena
dukkhena kāsena sāsena pināsena ḍahena jarena kucchirogena
mucchāya pakkhandikāya sūlāya visūcikāya kuṭṭhena gaṇḍena
kilāsena sosena apamārena dadduyā kaṇḍuyā kacchuyā rakhasāya
vitacchikāya lohitena pittena madhumehena aṁsāya piḷakāya bhagandalāya
pittasamuṭṭhānehi ābādhehi semhasamuṭṭhānehi ābādhehi vātasamuṭṭhānehi
ābādhehi sannipātikehi ābādhehi utupariṇāmajehi
ābādhehi visamaparihārajehi ābādhehi opakkamikehi ābādhehi
kammavipākajehi ābādhehi sītena uṇhena jighacchāya pipāsāya
uccārena passāvena ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassehi dukkhehi
mātumaraṇena dukkhena pitumaraṇena dukkhena bhātumaraṇena dukkhena
bhaginīmaraṇena dukkhena puttamaraṇena dukkhena dhītumaraṇena dukkhena
ñātibyasanena bhogabyasanena rogabyasanena sīlabyasanena diṭṭhibyasanena
dukkhena vijigucchato aṭṭiyato harāyato jigucchatoti bhikkhuno
vijigucchato.

[902] Bhajato rittamāsananti āsanaṁ vuccati yattha nisīdati
mañco pīṭhaṁ bhisi taṭṭikā cammakhaṇḍo tiṇasanthāro 1 paṇṇasanthāro
palālasanthāro. Taṁ āsanaṁ asappāyarūpadassanena rittaṁ vivittaṁ
1 .. santharotipi pāṭho.
Pavivittaṁ asappāyasaddassavanena rittaṁ vivittaṁ pavivittaṁ .pe.
Asappāyehi pañcahi kāmaguṇehi rittaṁ vivittaṁ pavivittaṁ. Taṁ
āsanaṁ bhajato sambhajato sevato nisevato saṁsevato paṭisevatoti
bhajato rittamāsanaṁ.

[903] Rukkhamūlaṁ susānaṁ vāti rukkhamūlaṁyeva rukkhamūlaṁ susānaṁyeva
susānanti rukkhamūlaṁ susānaṁ vā.

[904] Pabbatānaṁ guhāsu vāti pabbatāyeva pabbatā kandarāyeva
kandarā giriguhāyeva giriguhā pabbatantarikāyo vuccanti
pabbatagabbharā 1 pabbatānanti pabbatānaṁ guhāsu vā. Tenāha
sārīputtatthero
bhikkhuno vijigucchato bhajato rittamāsanaṁ
rukkhamūlaṁ susānaṁ vā pabbatānaṁ guhāsu vāti.

[905] Uccāvacesu sayanesu gīvanto tattha bheravā
yehi bhikkhu na vedheyya nigghose sayanāsane.